fot. flickr.com

Demograficzne samobójstwo Hiszpanii

Taki wniosek wynika z danych Krajowego Instytutu Statystyki na temat przyrostu naturalnego, który spadł piąty rok z rzędu, o ponad 18% od 2008 r. Starzenie się społeczeństwa oznacza poważne zagrożenie dla aktualnego systemu emerytalnego i państwa dobrobytu, alarmują specjaliści.

W 2013 r. w Hiszpanii urodziło się niewiele ponad 425 tys. dzieci, o blisko 6, 5% (6,4%) mniej niż rok wcześniej. Oznacza to spadek przyrostu naturalnego piąty rok z rzędu, wynika z danych Krajowego Instytutu Statystyki. Jedynie w 2008 r. obserwuje się niewielki wzrost liczby urodzin – ponad pół miliona (519.779), najwięcej w ciągu ostatnich 30 lat. Rząd przyznał wówczas specjalny zasiłek dla matek, tzw. “becikowe” (2500 euro), który istniał do końca 2010 r. (01.07.2007-31.12.2010). Jednak motyw ekonomiczny nie jest główną przyczyną spadku przyrostu naturalnego. “To jedynie wymówka. Przed 2008 r. i przed kryzysem ekonomicznym, w latach 90-tych też rodziło się mało dzieci”, mówi Alejandro Macarrón, dyrektor Fundacji Odrodzenia Demograficznego.

Główne przyczyny spadku przyrostu naturalnego to m. in. wysoki koszt utrzymania dziecka – tylko pierwszy miesiąc kosztuje ok. 1900 euro; następnie brak pomocy państwa – Hiszpania jest krajem w UE, który najmniej wspiera rodzinę, jedyna bezpośrednia pomoc to 24, 25 euro miesięcznie na dziecko, ponadto świadczenia rodzinne są zamrożone od 14 lat; ważnym elementem jest zmiana wartości: założenie rodziny i posiadanie dzieci “nie jest dzisiaj  priorytetem dla ludzi młodych, wolą utrzymać swój komfort życia, podróżować, są mniej zdolni do poświęcenia i ofiary niż nasi przodkowie”, mówi Alejandro Macarrón. Kobieta, która chce zostać w domu, aby zająć się wychowaniem dziecka lub chce mieć więcej dzieci jest postrzegana negatywnie, a nawet z pogardą przez społeczeństwo. Inne motywy to opóźnianie wieku macierzyństwa (aktualnie pierwsze dziecko mają kobiety, kiedy kończą 30-31 lat, w latach 70-tych – ok. 25 lat; po okresie płodności ok. 25-30% Hiszpanek nie ma dzieci, ok. 15-20% – jedno dziecko, w latach 70-tych ponad 80% kobiet powyżej 45 roku życia miało co najmniej dwoje dzieci), trudności w pogodzeniu pracy z wychowaniem dzieci, wysoka liczba aborcji – Hiszpania zajmuje pod tym względem trzecie miejsce w UE (na każde pięć ciąż przypada jedna aborcja) oraz spadek liczby kobiet w społeczeństwie spowodowany m. in. emigracją, do której doprowadził kryzys ekonomiczny.

Dane Krajowego Instytutu Statystyki wskazują również na szybkie starzenie się społeczeństwa. Blisko 6% posiada ponad 80 lat. Ponadto od dwóch lat zmniejsza się liczba obywateli – tylko w 2013 r. o ponad 300 tys. osób. Wydłużenie się okresu życia przy jednoczesnym spadku przyrostu naturalnego i liczby obywateli w kraju oznacza zagrożenie dla systemu emerytalnego i obecnego państwa dobrobytu, podkreślają specjaliści, którzy apelują o wprowadzenie skutecznej polityki rodzinnej.

o. Marek Raczkiewicz CSsR, Madryt 

drukuj