W siedzibie KEP odbyło się wręczenie tegorocznej nagrody im. ks. bp. Romana Andrzejewskiego – laureatem został dr Mateusz Szpytma, historyk, który z niepamięci wyciągnął m.in. błogosławioną rodzinę Ulmów

Dr Mateusz Szpytma, historyk, który z niepamięci wyciągnął m.in. rodzinę Ulmów, został laureatem tegorocznej nagrody im. ks. bp. Romana Andrzejewskiego. Wręczenie wyróżnienia odbyło się w siedzibie Konferencji Episkopatu Polski. Statuetkę na ręce laureata przekazał ks. abp Tadeusz Wojda SAC, przewodniczący KEP.

Ks. bp Roman Andrzejewski urodził się w rodzinie rolniczej i całe życie – także jako biskup i duszpasterz rolników – był związany z wsią. Ksiądz Biskup zmarł w 2003 roku, a w roku kolejnym Fundacja „Solidarna Wieś”, którą współzakładał, po raz pierwszy wręczyła nagrodę jego imienia.

Na nagrodę im. ks. bp. Romana Andrzejewskiego składa się dyplom, nagroda pieniężna i statuetka – przypomniał ks. bp Marek Marczak, sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski i jednocześnie Honorowy Przewodniczący Kapituły Nagrody im. ks. bp. Romana Andrzejewskiego.

– Honoruje corocznie osoby, instytucje za szczególne osiągnięcia w pracy na rzecz środowisk wiejskich i małomiasteczkowych – mówił ks. bp Marek Marczak.

W tym roku wyróżnienie trafiło w ręce dr. Mateusza Szpytmy. Zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej podejmował badania nad historią ruchu ludowego, zajmował się powojennymi represjami komunistycznymi wobec działaczy ludowych, a także ukazywał inteligencję wiejską zakorzenioną w chrześcijaństwie. Z kolei z Józefa i Wiktorii Ulmów uczynił wzór moralnej odwagi. Z błogosławioną rodziną Ulmów tegoroczny laureat jest związany poprzez więzy krwi – jego babcia była siostrą Wiktorii, matki chrzestnej jego taty, o czym w laudacji przypomniał red. Andrzej Kaczorowski.

– Pierwsze zdjęcia Ulmów widział w albumach rodzinnych. Jak nikt inny zasłużył się popularyzacji Samarytan z Markowej – powiedział red. Andrzej Kaczorowski.

Rodzinne relacje i naukowe zainteresowania dr Mateusz Szpytma przekuł w instytucję, Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów z Markowej. Przypomniał o tym prezydent Karol Nawrocki w liście odczytanym przez ministra Wojciecha Kolarskiego.

– To instytucja o olbrzymim znaczeniu, z której na cały świat płynie przesłanie o potędze ofiarnego człowieczeństwa i chrześcijańskiej miłości bliźniego – odczytał minister Wojciech Kolarski.

Nagrodę im. ks. bp. Romana Andrzejewskiego dr Mateusz Szpytma otrzymał z rąk przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Ks. abp Tadeusz Wojda SAC tłumaczył, że laureat wydobywa historię z zapomnienia, przez co kolejne pokolenia Polaków uczą się szacunku do przeszłości.

– I jednocześnie odpowiedzialności za przyszłość. Uczą się, że bez pamięci nie ma tożsamości i bez prawdy nie ma wolności – zauważył ks. abp Tadeusz Wojda SAC.

Dr Mateusz Szpytma, po odebraniu nagrody, podkreślał, że wsparcie dla wsi to zadanie dla każdego. Tłumaczył, iż wieś wielokrotnie ratowała Polskę, jest cenna nie tylko nowoczesną agrokulturą i nie tylko produkcją żywności.

– To też szacunek dla życia, szacunek dla tradycji, szacunek do miejsca świętego, szacunek do osób starszych – podsumował dr Mateusz Szpytma.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęły Telewizja Trwam i Radio Maryja.

[GALERIA] Uroczystość wręczenia Nagrody im. ks. bp. Romana Andrzejewskiego https://t.co/VNJLy7ogYQ

— Radio Maryja (@RadioMaryja) February 26, 2026

TV Trwam News