Reakcją na działania okupantów oraz cios militarny zadany bezpośrednio w walce była m.in. próba oporu podjęta przez Polaków w formie budowy Polskiego Państwa Podziemnego (…). Ich wielki wysiłek spełnił bardzo ogromną rolę, bo choć podziemna armia nie była w stanie wygrać wojny, bo do tego były potrzebne regularne siły zbrojne i Niemców ostatecznie pokonano wielkim alianckim wysiłkiem (…), to brali udział w wojnie o to, jak zachowa się cały nasz naród i na ile da się zniewolić okupantom, poddając się procederowi masowego kolaborowania oraz udzielania wsparcia organizacjom państw okupacyjnych (…). W skali całej II wojny światowej możemy powiedzieć, że gdybyśmy nie zbudowali Polskiego Państwa Podziemnego, najprawdopodobniej stalibyśmy się narodem potulnie wykonującym polecenia okupanta – mówił prof. Mirosław Golon, dyrektor oddziału IPN w Gdańsku, w audycji „Aktualności dnia” na antenie Radia Maryja.