Prezydent zaskarżył do TK nowelę Kodeksu wyborczego

Prezydent Andrzej Duda skierował do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej nowelę Kodeksu wyborczego, wprowadzającą możliwość powszechnego głosowania korespondencyjnego. Powodem jest m.in. brak w przepisach możliwości takiego głosowania w wyborach samorządowych dla osób będących na kwarantannie i w izolacji.

Prezydent RP podnosi też we wniosku, że w sejmowych pracach nad nowelą nie uczestniczyli Mariusz Kamiński oraz Maciej Wąsik, którzy według niego byli wówczas wciąż posłami.

Prezydent RP @AndrzejDuda skierował do Trybunału Konstytucyjnego, w trybie kontroli prewencyjnej, ustawę z dnia 14 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy.

Więcej informacji: https://t.co/KBUqpR9cwf pic.twitter.com/t74T9swaOx

— Kancelaria Prezydenta (@prezydentpl) July 18, 2024

Obecnie w każdych wyborach głosować korespondencyjnie może wyłącznie wyborca o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wyborca podlegający w dniu głosowania obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz taki, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 60 lat.

Natomiast nowelizacja Kodeksu wyborczego, którą 14 czerwca uchwalił Sejm, wprowadziła możliwość głosowania korespondencyjnego dla wszystkich wyborców w kraju i za granicą w wyborach: prezydenckich, do Sejmu i Senatu oraz do Parlamentu Europejskiego. Na szczególnych zasadach z głosowania korespondencyjnego mogą skorzystać osoby, które są na kwarantannie. Nowela zakłada też, że w wyborach samorządowych korespondencyjnie będą mogli głosować jedynie wyborcy z niepełnosprawnością oraz ci, którzy najpóźniej w dniu wyborów ukończyli 60 lat.

Jak wskazano w komunikacie Kancelarii Prezydenta, Andrzej Duda zarzuca, że przepisy wyłączające możliwość głosowania korespondencyjnego w wyborach samorządowych dla osób podlegających kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych są niezgodne z przepisem konstytucji mówiącym, że „obywatel polski ma prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów i przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat”. Jak zaznaczono, konstytucja stanowi, że „wszyscy są wobec prawa równi” i „wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne”.

Prezydent podkreślił w uzasadnieniu wniosku, że na organach państwa ciąży szczególny obowiązek zagwarantowania możliwości głosowania wyborcom przebywającym na kwarantannie i w izolacji, z uwagi na fakt fizycznego „odseparowania” tych osób od udziału w życiu publicznym.

„Nie ma zatem żadnego uzasadnienia aksjologicznego, dlaczego akurat tę grupę wyborców pozbawiono w zasadzie możliwości głosowania w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym grupa tych wyborców może korzystać z możliwości oddania głosu korespondencyjnie we wszystkich rodzajach wyborów, w tym w wyborach samorządowych” – zauważył Andrzej Duda.

Podczas prac nad projektem nowelizacji Kodeksu wyborczego przedstawiciele komisji nadzwyczajnej ds. zmian w kodyfikacjach mówili, że głosowanie korespondencyjne będzie dostępne we wszystkich wyborach dla osób przebywających na kwarantannie i w izolacji. Natomiast w noweli Kodeksu wyborczego, która została uchwalona przez Sejm, w przepisie wymieniającym, kto może głosować korespondencyjnie w wyborach samorządowych, zabrakło wskazania tej grupy osób. W ustawie są jednak przepisy regulujące, jak osoby przebywające na kwarantannie i w izolacji mogą złożyć wniosek o głosowanie korespondencyjne.

W komunikacie Kancelarii Prezydenta podkreślono ponadto, że przebieg procesu legislacyjnego nad nowelizacją Kodeksu wyborczego na wszystkich jego etapach uzasadnia także potrzebę zbadania, czy ustawa pochodzi od organu spełniającego konstytucyjne wymogi przedstawicielstwa i sprawowania mandatu oraz organu o właściwym składzie. W tym kontekście przywołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca bieżącego roku. Trybunał Konstytucyjny orzekł wówczas, że nowelizacja przepisów o NCBR z 26 stycznia br. jest niekonstytucyjna, ponieważ do głosowania nie dopuszczono dwóch posłów – Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika.

Prezydent ocenił w uzasadnieniu do wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, że Wąsik i Kamiński częściowo byli pozbawieni prawa do wykonywania mandatu posła – podczas I czytania projektu noweli Kodeksu wyborczego oraz prac komisji i podkomisji. Jak wskazał Andrzej Duda, II i III czytanie projektu noweli odbyło się już po wyborze Wąsika i Kamińskiego na europosłów, a więc po wygaśnięciu ich mandatów posłów na Sejm.

PAP/TV Trwam News