IPN zakończył najważniejszy etap prac ekshumacyjnych na Cmentarzu Osobowickim

Na dwóch polach Cmentarza Osobowickiego zakończył się najważniejszy etap ekshumacji ofiar aparatu komunistycznego z lat 1948 – 1956. Zamiast w zbiorowej mogile, ekshumowani spoczną w imiennych grobach. Ich uroczysty pogrzeb zaplanowany jest wstępnie na przyszły rok.

O zakończeniu najważniejszego etapu prac ekshumacyjnych na polach 81A i 120 Cmentarza Osobowickiego przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej poinformowali na konferencji prasowej zorganizowanej w czwartek we Wrocławiu.

Pola 81A i 120 cmentarza to kwatery więzienne, w których w latach 1948–1956 potajemnie pogrzebano ok. 350 więźniów m.in. żołnierzy antykomunistycznego podziemia niepodległościowego – straconych i zmarłych w Więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej oraz zmarłych w Więzieniu nr 2 przy ul. Sądowej we Wrocławiu w okresie stalinowskiego terroru. Grzebano tu również więźniów osadzonych za przestępstwa pospolite.

– Chodziło o to, by oddzielić szczątki bohaterów, żołnierzy podziemia niepodległościowego, żołnierzy wyklętych od szczątków kryminalistów, agentów gestapo, a nawet funkcjonariuszy UB. Niemniej istotne było też uhonorowanie tych wszystkich bohaterów, którzy do tej pory nie mieli żadnego nagrobka, leżeli w bezimiennych mogiłach, tak, jak pochowali ich oprawcy na przełomie lat 40. i 50. – wyjaśnił dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu.

Prace prowadzone na polach położonych przed pomnikiem „Ofiar Terroru Komunistycznego 1945–1956” były prowadzone od ubiegłego roku. Na nowo utworzonej kwaterze wojennej, zlokalizowanej bezpośrednio przed pomnikiem, gotowa jest już część nagrobków. Pozostałe powstaną w 2026 r., po zakończeniu kolejnego etapu ekshumacji.

– Projekt przebiega zgodnie z planem. Mam nadzieję, że w pierwszej połowie przyszłego roku spotkamy się tu na uroczystości pogrzebowej – powiedziała z-ca dyr. Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Joanna Sulej-Piskorz.

Jak poinformowano, ważnym elementem nowego upamiętnienia są imiona i nazwiska zmarłych oraz daty ich życia. Dodatkowo na tablicach znajdą się krótkie informacje biograficzne. Wszystkie prace prowadzone są na cmentarzu komunalnym, znajdującym się pod zarządem Urzędu Miejskiego Wrocławia. W wyniku przeprowadzonych ekshumacji część pól więziennych została zwolniona.

– Miejsce to nie będzie służyło dalszym pochówkom. Chcemy, aby stało się przestrzenią zadumy i refleksji, współgrającą z pozostałą częścią cmentarza. Całość koncepcji zostanie dopracowana w najbliższym czasie. Taką deklarację złożył prezydent Wrocławia – zapowiedział z-ca dyr. Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju Miasta Wrocławia Bartłomiej Świerczewski.

W 2026 r. IPN ma w planach ekshumacje w nieobjętej dotąd pracami części pola 120. Jak podano, dotychczasowe pochłonęły około 1 mln zł.

PAP