83 lata temu rozpoczęło się powstanie w getcie warszawskim

Mijają 83 lata od wybuchu powstania w getcie warszawskim. To największy zryw zbrojny ludności żydowskiej podczas II wojny światowej. W Warszawie odbyły się uroczości upamiętniające to wydarzenie.

Walki rozpoczęły się rankiem 19 kwietnia 1943 roku. Żydzi nie chcieli biernie poddać się w ręce okupanta. Już rok wcześniej mieszkańcy getta zaczęli budować tunele i schrony. Jednak brakowało im broni. Powstanie w getcie warszawskim to kolejny obraz walczącej Warszawy.

– Żydzi rozpoczynając powstanie w getcie warszawskim, walczyli tak naprawdę o honor. Wiadomo było, że z przeważającą siłą niemiecką nie są w stanie wygrać – mówił dr Robert Derewenda, historyk, dyrektor oddziału IPN w Lublinie.

W Warszawie odbyły się uroczystości upamiętniające to wydarzenie. W obchodach przy Pomniku Bohaterów Getta wziął udział m.in. prezydent Karol Nawrocki.

Z punktu widzenia strategicznego powstanie nie miało żadnych szans na powodzenie. Cel tego zrywu był zupełnie inny.

– Tu nie chodziło o ocalenie skóry, tu nie chodziło o ocalenie życia, tu chodziło o pokazanie, że żydzi nie dadzą jako naród prowadzić się na rzeź, a ponadto chodziło o wybranie sposobu śmierci. Dla ludności Warszawy ten pierwszy zryw mieszkańców przeciwko okupantowi niemieckiemu też pokazywał, że ta ludność stolicy – niezależnie od pochodzenia narodowościowego – wyraża swój głęboki sprzeciw wobec powszechnego terroru, łapanek, wywózek do obozów koncentracyjnych czy akcji eksterminacyjnych – zauważył Bartosz Januszewski z Instytutu Pamięci Narodowej.

Przeciwko walczącym użyto artylerii i pojazdów opancerzonych. Palono i niszczono dom po domu. Ludność zmuszano do opuszczania schronów. Nad walczącym gettem – obok flagi żydowskiej – powiewała również flaga biało-czerwona.

– Ci żydzi, którzy walczyli w getcie warszawskim, to byli żydzi polscy. To byli Polacy narodowości żydowskiej, którzy walczyli w stolicy Polski, w stolicy naszego kraju. Za tę wojnę, za tę całą ideologię narodowego socjalizmu, jaką Niemcy nieśli w całej Europie, zapłacili żydzi, zapłaciły kraje okupowanej Europy, zapłacili Polacy – podkreślił historyk.

Według raportów podczas powstania w getcie znajdowało się ponad 56 tys. żydów. Około 6 tys. zginęło na miejscu. Kilka tysięcy osób zostało wywiezionych do obozu w Treblince. Niemcy symbolicznie zakończyli powstanie 16 maja. Wysadzili w powietrze żydowską synagogę. Po zrywie getto zostało zrównane z ziemią przez oddziały niemieckie.

TV Trwam News