Konklawe rozpocznie się 12 marca

Konklawe rozpocznie się we wtorek, 12 marca, po południu – zdecydowało w piątek Kolegium Kardynałów, zarządzające Kościołem w czasie wakatu w Stolicy Apostolskiej, po  rezygnacji Papieża Benedykta XVI. Jego następcę wybierze 115 księży kardynałów. 

Decyzję o dacie inauguracji konklawe podjęto podczas popołudniowej kongregacji, w piątym dniu obrad Kolegium. Ogłoszona została półtorej godziny wcześniej niż zapowiadano.

Watykan poinformował, że rano we wtorek w bazylice świętego Piotra odprawiona zostanie Msza św. pro eligendo Papa, czyli w intencji wyboru papieża.

Po południu z Kaplicy Paulińskiej Pałacu Apostolskiego księża kardynałowie elektorzy przejdą w uroczystej procesji – śpiewając hymn Veni Creator – do Kaplicy Sykstyńskiej, miejsca wyboru papieża.

  • Jak wybierany jest Następca św. Piotra?
    Wybór Ojca Świętego nie jest i nie może być kwestią czysto techniczną. Dokonuje się on w duchu wiary. Dlatego podczas konklawe mają miejsce znaczące czynności liturgiczne.

Wśród elektorów jest czterech Polaków ks. kard. Stanisław Dziwisz, ks. kard. Zenon Grocholewski, ks. kard. Kazimierz Nycz i ks. kard. Stanisław Ryłko.

Na sobotę rano zapowiedziano kolejną kongregację Kolegium Kardynalskiego. W codziennych obradach uczestniczy ponad 150 księży kardynałów, wśród nich także ci, którzy z racji wieku nie wezmą udziału w konklawe.

Przebieg konklawe

Szczegółowe rozporządzenia dotyczące organizacji i przebiegu konklawe znajdują się w Konstytucji Apostolskiej „Universi dominici gregis” o wakacie Stolicy Apostolskiej i wyborze biskupa Rzymu, ogłoszonej przez Ojca św. Jana Pawła II w 1996 roku.

Prawo wyboru papieża przysługuje jedynie kardynałom, którzy przed dniem rozpoczęcia wakatu nie ukończyli 80. roku życia. Maksymalna liczba księży kardynałów-wyborców – głosi dokument – nie powinna przekraczać 120. W obecnym konklawe udział weźmie 115 z łącznej liczby 117 elektorów.

Wykluczona jest interwencja władzy świeckiej jakiegokolwiek stopnia lub porządku – podkreślił polski papież. 
Polecam, by wybory nadal odbywały się w Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie wszystko sprzyja uświadomieniu sobie obecności Boga, przed którego obliczem pewnego dnia każdy będzie musiał stanąć na sąd – napisał.

Mocą swej władzy apostolskiej potwierdził obowiązek dochowania najściślejszej tajemnicy wobec wszystkiego, co bezpośrednio lub pośrednio dotyczy czynności związanych z wyborem następcy świętego Piotra. Osobom pomagającym przy organizacji konklawe, a więc na przykład ekipom technicznym, za złamanie tajemnicy grozi ekskomunika.

W chwili rozpoczęcia czynności, związanych z wyborem papieża wszyscy uczestnicy konklawe mają obowiązek zamieszkać w położonym na terenie Watykanu Domu Świętej Marty.

Zarówno ten watykański hotel, jak i w sposób szczególny Kaplica Sykstyńska oraz wszystkie miejsca uroczystości liturgicznych będą zamknięte dla osób nieupoważnionych, a pieczę nad nimi będzie sprawował kardynał kamerling.

Całe terytorium Państwa Watykańskiego, a także zwyczajna działalność urzędów, mających siedzibę w jego granicach, winny być zarządzane – w okresie, o którym mowa – w taki sposób, by zapewnić dyskrecję i wolny przebieg wszystkich czynności związanych z wyborem papieża. Należy w szczególności dopilnować, aby nikt nie zbliżał się do kardynałów-elektorów, podczas gdy będą przewożeni z Domus Sanctae Marthae do Watykańskiego Pałacu Apostolskiego – głosi kolejny artykuł Konstytucji Apostolskiej.- W szczególny sposób zabrania się kardynałom-elektorom przez cały czas czynności wyboru otrzymywania gazet codziennych i czasopism jakiegokolwiek rodzaju, podobnie jak słuchania transmisji radiowych lub oglądania transmisji telewizyjnych – to kolejne rozporządzenie.
Absolutnie zabraniam – powtórzył polski papież w kolejnym akapicie – aby pod jakimkolwiek pretekstem były wnoszone do miejsc, gdzie przebiegają czynności wyboru lub, jeśli już by się tam znalazły, były używane, jakiekolwiek urządzenia techniczne służące do nagrywania, odtwarzania oraz przekazywania głosu, obrazu albo tekstu. 

Elektorom zabroniono od początku wyboru papieża prowadzenia korespondencji listownej, telefonicznej i komunikowania się przy pomocy innych środków z osobami „niezwiązanymi ze środowiskiem, w którym dokonuje się wybór”, z wyjątkiem uzasadnionej i pilnej konieczności.

W związku z rozwojem technologii i nowych mediów, także od poprzedniego konklawe w 2005 roku, Watykan uzupełnił interpretację tego przepisu wyjaśniając, że z chwilą rozpoczęcia konklawe wyłączona zostanie sieć internetowa w Domu Świętej Marty, a uczestnicy konklawe mają zakaz korzystania z portali społecznościowych, na przykład Twittera, gdzie niektórzy z nich mają swoje profile.

Konstytucja nakazuje przeprowadzenie „dokładnej i surowej kontroli” technicznej w Kaplicy Sykstyńskiej i przylegających do niej pomieszczeniach, by – jak podkreślono- „nie zostały tam skrycie zainstalowane urządzenia audiowizualne w celu odtwarzania i przekazywania wiadomości na zewnątrz”.

Wszystkim osobom postronnym, które będą spotykać się z elektorami w czasie wyboru, kategorycznie zabroniono podejmowania z nimi rozmowy w jakiejkolwiek formie.

Kardynałowie-wyborcy będą mieli do swej dyspozycji kilku zakonników-spowiedników oraz dwóch lekarzy.

Wszystkie osoby postronne, włącznie ze spowiednikami i lekarzami, złożą przysięgę, w której zobowiążą się dochować na zawsze całkowitej tajemnicy wobec kogokolwiek, kto nie należy do Kolegium Kardynalskiego. Przyrzekną również, że nie będą używać aparatów nagrywających, słuchowych lub wizyjnych, odnośnie do tego, co w okresie wyboru papieża dokonuje się w granicach Watykanu.

Oświadczam, że tę przysięgę składam świadomy, że jej złamanie spowoduje w stosunku do mnie te sankcje duchowe i kanoniczne, jakie przyszły papież zdecyduje zastosować – brzmi tekst przysięgi. 

W dniu rozpoczęcia konklawe kardynałowie-elektorzy zbiorą się rano w Bazylice Świętego Piotra na uroczystej mszy świętej wotywnej „pro eligendo Papa”, w intencji wyboru papieża. Po południu w uroczystej procesji i śpiewając „Veni Creator” przejdą z Kaplicy Paulińskiej Pałacu Apostolskiego do Kaplicy Sykstyńskiej.

Po przybyciu do niej kardynałowie złożą przysięgę, w której zobowiążą się dotrzymać tajemnicy oraz zachować wiernie i skrupulatnie wszystkie przepisy zawarte w konstytucji „Universi dominici gregis”, a także – w przypadku wybrania na papieża – bronić wytrwale praw duchowych i doczesnych oraz wolności Stolicy Świętej.

Gdy przysięgę złoży ostatni kardynał, mistrz papieskich ceremonii liturgicznych wyda polecenie „extra omnes”, po którym wszyscy niebiorący udziału w konklawe muszą opuścić Kaplicę Sykstyńską.

Tekst przysięgi

Podczas uroczystości inauguracji konklawe w Kaplicy Sykstyńskiej kardynałowie-elektorzy złożą przysięgę.

Tekst przysięgi, którą złożą kardynałowie-elektorzy zawarty jest w Konstytucji Apostolskiej Jana Pawła II z 1996 roku o wakacie Stolicy Apostolskiej i wyborze biskupa Rzymu.

Oto pełny tekst przysięgi, którą wygłosi kardynał dziekan:

My wszyscy i poszczególni kardynałowie elektorzy, obecni przy tym wyborze papieża przyrzekamy, zobowiązujemy się i przysięgamy zachować wiernie i skrupulatnie wszystkie przepisy zawarte w Konstytucji Apostolskiej papieża Jana Pawła II „Universi dominici gregis”, ogłoszonej 22 lutego 1996 r. Równocześnie przyrzekamy, zobowiązujemy się i przysięgamy, że jeśli ktokolwiek z nas, z Boskiego postanowienia, zostanie wybrany na Biskupa Rzymu, dołoży starań, by wiernie wypełniać „munus Petrinum” Pasterza Kościoła powszechnego i nie ustanie w wysiłku zapewniania i bronienia wytrwale praw duchowych i doczesnych oraz wolności Stolicy Świętej. Przede wszystkim przyrzekamy i przysięgamy zachować z największą wiernością i wobec wszystkich, tak duchownych, jak świeckich, tajemnicę związaną z tym wszystkim, co w jakikolwiek sposób odnosi się do wyboru Biskupa Rzymskiego i z tym, co odbywa się w miejscu wyboru i dotyczy bezpośrednio lub pośrednio liczenia głosów; nie naruszać w żaden sposób tej tajemnicy tak w czasie wyboru, jak i po wyborze nowego papieża, chyba że zostanie do tego udzielone wyraźne upoważnienie przez samego przyszłego papieża; nie dawać żadnego poparcia ani nie sprzyjać jakiemukolwiek oddziaływaniu, sprzeciwianiu lub jakiejkolwiek innej formie interwencji, przez które władze świeckie jakiegokolwiek porządku i stopnia lub jakakolwiek grupa osób czy jednostki chciałyby ingerować w wybór Biskupa Rzymskiego”. 

Następnie każdy elektor złoży przysięgę według następującej formuły:

Przyrzekam, zobowiązuję się i przysięgam” – a następnie kładąc rękę na Ewangelii, doda: „Tak mi dopomóż, Panie Boże i te Święte Ewangelie, których moją ręką dotykam”.

Przyjęcie i ogłoszenie wyboru papieża

Ostatnim aktem proceduralnym wieńczącym konklawe jest przyjęcie i ogłoszenie wyboru nowego papieża. Szczegółowy scenariusz tych ceremonii opisał Ojciec św. Jan Paweł II w Konstytucji Apostolskiej „Universi dominici gregis” z 1996 roku.

Po dokonanym kanonicznie wyborze papieża, do Kaplicy Sykstyńskiej wchodzą sekretarz Kolegium Kardynałów i Mistrz Papieskich Ceremonii Liturgicznych. Następnie najstarszy z obecnych kardynałów w imieniu wszystkich wyborców zwraca się do elekta z następującym pytaniem:

Czy przyjmujesz twój kanoniczny wybór na Biskupa Rzymskiego?. Po otrzymaniu pozytywnej odpowiedzi kardynał pyta nowego papieża: – Jakie imię przyjmujesz?.

Wtedy Mistrz Papieskich Ceremonii Liturgicznych, pełniąc funkcję notariusza, w obecności dwóch ceremoniarzy wezwanych jako świadkowie, redaguje dokument dotyczący przyjęcia wyboru przez nowego papieża i obranego przez niego imienia.

Później kardynałowie podchodzą do nowego papieża, aby wyrazić mu cześć i posłuszeństwo, po czym odmawiają modlitwę dziękczynną.

Finałowym etapem jest ogłoszenie wiernym z balkonu Bazyliki Świętego Piotra wiadomości: „Habemus papam” oraz przedstawienie nowego papieża. Zadanie to należy do pierwszego z kardynałów diakonów, czyli protodiakona. Jest nim obecnie francuski ksiądz kardynał Jean-Louis Tauran.

Nowy biskup Rzymu wygłasza krótkie przemówienie i udziela błogosławieństwa Urbi et Orbi, czyli miastu i światu.

PAP/RIRM

drukuj