NIK wnioskuje do ministra infrastruktury o wdrożenie mechanizmów dot. mobilności miejskiej

Po kontroli miast w zakresie ograniczenia ruchu samochodowego Najwyższa Izba Kontroli zawnioskowała w środę do ministra infrastruktury o wdrożenie mechanizmów stałego wsparcia gmin w przygotowaniu, monitorowaniu i ocenie skuteczności działań na rzecz wdrożenia zasad zrównoważonej mobilności miejskiej.

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała w środę wyniki kontroli dotyczącej ograniczenia ruchu samochodowego przeprowadzonej w latach 2022 – 2024 w małych i średnich miastach. Kontrolę przeprowadzono w 12 urzędach miast z terenu województw: kujawsko-pomorskiego, łódzkiego, warmińsko-mazurskiego i wielkopolskiego. Kryterium doboru kontrolowanych gmin była duża liczba zdarzeń drogowych z udziałem niechronionych uczestników ruchu drogowego (tj. pieszych, rowerzystów, kierujących hulajnogami i innymi urządzeniami transportu osobistego) na 1000 mieszkańców.

Skontrolowane urzędy analizowały m.in. dane o infrastrukturze drogowej, zdarzeniach drogowych i ruchu drogowym, miejscach parkingowych, strukturze posiadanego taboru, dostępności i popycie na usługi komunikacji miejskiej. Ponadto wykonywano wizje lokalne, przeprowadzano pomiary hałasu i zanieczyszczeń pochodzących z ruchu drogowego, korzystano z wniosków, skarg i petycji mieszkańców.

W informacji przekazano, że wszystkie skontrolowane miasta podejmowały działania na rzecz ograniczenia ruchu samochodowego. Podkreślono jednak, że samorządy zidentyfikowały problemy i potrzeby związane z nadmiernym ruchem samochodowym, lecz w praktyce nie korzystały z tych diagnoz.

W ocenie NIK przyjęte przez skontrolowane miasta plany i strategie nie pozwalały ocenić czy podejmowane działania są skuteczne, a także czy wdrażane rozwiązania rzeczywiście ograniczyły ruch samochodowy. NIK zwróciła również uwagę, że część skontrolowanych miast nie posiadała kompletnych danych o swojej infrastrukturze drogowej i zachodzących w niej zmianach.

Jak dodała, najczęściej wskazywanymi przez mieszkańców analizowanych miast problemami były parkowanie samochodów na chodnikach i w niewyznaczonych do tego miejscach, zakorkowane miejskie drogi, brak spójnej i bezpiecznej sieci dróg rowerowych, brak sprawnej i dostępnej komunikacji miejskiej, niedoświetlone przejścia dla pieszych, hałas i zanieczyszczenie powietrza. Mieszkańcy wskazywali też na dużą liczbę wypadków drogowych, zwłaszcza z udziałem pieszych i rowerzystów.

NIK podkreśliła, że podczas opracowywania dokumentów i realizując przyjęte w nich założenia, samorządy nie zawsze dysponowały kompletnymi i aktualnymi danymi o infrastrukturze drogowej w mieście. Ponadto niekompletne historyczne dane o infrastrukturze uniemożliwiały rzetelną ocenę skuteczności zrealizowanych działań.

„Bez rzetelnych danych istotnie rośnie ryzyko podejmowania niewłaściwych decyzji i powielania błędów” – stwierdziła NIK.

Po przeprowadzonej kontroli NIK zawnioskowała do ministra infrastruktury o wdrożenie mechanizmów stałego wsparcia gmin w przygotowaniu, monitorowaniu i ocenie skuteczności działań na rzecz wdrożenia zasad zrównoważonej mobilności miejskiej. Izba wskazała, że wdrożenie takich mechanizmów powinno polegać na udostępnieniu metodologii i wytycznych do przygotowania rzetelnego, w tym kompleksowego i spójnego, planu zrównoważonej mobilności miejskiej oraz bazy wzorcowych wskaźników zrównoważonej mobilności miejskiej możliwych do wykorzystania przy opracowaniu ww. planów.

Ponadto NIK zawnioskowała do wójtów, burmistrzów i prezydentów miast o zapewnienie wdrażania zasad zrównoważonej mobilności miejskiej z wykorzystaniem rzetelnych, kompleksowych i spójnych dokumentów o charakterze planistyczno-strategicznym, opracowanych w oparciu o kompletne dane o infrastrukturze drogowej na obszarze miasta.

PAP