By Nieznany - T. Berenstein, A. Rutkowski, Pomoc Żydom w Polsce 1939-1945, Wydawnictwo Polonia, Warszawa 1963, photo between pages 16 and 17Władysław Bartoszewski, Warszawski pierścień śmierci 1939-1944, Interpress, Warszawa 1970.D. Walczak, D. Nalazek, B.Maciejewski, Tramwajem przez pieklo, Wydawnictwo Eurosprinter, Warszawa 2013, p.20, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=32625007

Mija 76 lat od wybuchu powstania w getcie warszawskim

Mija 76. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. 19 kwietnia 1943 roku członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego rozpoczęli zbrojny opór przeciwko oddziałom niemieckim, które przystąpiły do ostatecznej likwidacji getta. Powstanie w getcie warszawskim było pierwszym miejskim zrywem w okupowanej ówcześnie przez III Rzeszę Europie. Niemcy zrównali getto z ziemią, metodycznie paląc dom po domu.

W tamtym czasie w getcie znajdowało się ponad 56 tys. Żydów. Część z nich zginęła w walce lub została zamordowana. Pozostałą grupę wysłano do obozów zagłady.

Redaktor Piotr Szubarczyk z IPN w Gdańsku zwraca uwagę na udział Polaków w powstaniu. Podkreśla, że bunt w getcie był wspólną inicjatywa Żydów i Polaków.

– W momencie, gdy to powstanie się rozpoczyna, Armia Krajowa zapoczątkowuje akcję „Getto” polegającą na tym, że następują ataki chłopców z Kedywu na placówki i patrole niemieckie rozstawione wokół getta po to, by umożliwić Żydom wycofywanie się z getta, by im pomóc. Wcześniej Armia Krajowa dostarczyła – jak na jej możliwości – wiele broni do getta. Żołnierze Armii Krajowej byli w środku i brali udział w tym powstaniu, więc nie wiem, czy nie należałoby mówić o powstaniu Polaków i Żydów w getcie warszawskim – podkreśla Piotr Szubarczyk.

8 maja 1943 roku samobójstwo popełnił przywódca powstania Mordechaj Anielewicz wraz z grupą kilkudziesięciu żołnierzy. Nielicznym powstańcom udało się kanałami wydostać z płonącego getta. Za symboliczny koniec powstania uznaje się 16 maja 1943 roku.

Co roku 19 kwietnia Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN organizuje akcję społeczno-edukacyjną Żonkile. Zaangażowani w nią wolontariusze rozdają papierowe żonkile. Kwiaty są symbolem pamięci o bohaterach powstania w warszawskim getcie.

RIRM/TV Trwam News

drukuj