IPN: oryginał wystawionego na aukcji Orderu Virtuti Militari jest w rękach rodziny

Oryginał wystawionego na ukraińskim portalu internetowym Orderu Virtuti Militari ofiary zbrodni katyńskiej znajduje się w rękach rodziny – poinformował w środę IPN. Dodał, że egzemplarz z aukcji może być falsyfikatem i próbą oszustwa.

Rzecznik Instytutu Pamięci Narodowej, dr Rafał Kościański, przekazał, że w środę zgłosił się przedstawiciel rodziny ofiary, który zapewnił, iż jest ona w posiadaniu oryginału orderu.

„Zatem oferowany egzemplarz może być wtórnikiem lub falsyfikatem, stanowiącym próbę oszustwa. Pamięć o ofiarach nie może być przedmiotem handlu, nawet jeśli dotyczy to kopii lub falsyfikatów” – podkreślił dr Rafał Kościański.

Przekazał, że o powyższym fakcie zostanie poinformowany rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Polskim przedstawicielom władz państwowych zostaną również przekazane dane o osobie wystawiającej obiekt na sprzedaż.

⚠️ Order polskiego oficera zamordowanego w 1940 r. znajduje się w rękach rodziny.

➡️ Dzięki nagłośnieniu sprawy pojawienia się na jednym z ukraińskich portali internetowych oferty sprzedaży Orderu Wojennego Virtuti Militari, którym był odznaczony żołnierz WP zamordowany przez… pic.twitter.com/IAxbkxgBQy

— Instytut Pamięci Narodowej (@ipngovpl) March 18, 2026

Instytut Pamięci Narodowej we wtorek zaprotestował „przeciwko kolejnemu przejawowi handlu polską pamięcią” – odniósł się w ten sposób do informacji o próbie sprzedaży Orderu Wojennego Virtuti Militari w ukraińskim internecie. Widniejący na nim numer pozwalał ustalić, że należał do kpt. Juliusza Heinzela, więźnia obozu w Starobielsku zamordowanego przez Sowietów w 1940 r. w Charkowie.

Szef ambasady RP w Kijowie, Piotr Łukasiewicz, napisał w środę na portalu X, że kierowana przez niego placówka dyplomatyczna „jest w stałym kontakcie z ukraińskimi służbami oraz właściwymi instytucjami i prowadzi działania mające na celu wyjaśnienie okoliczności tej sprawy oraz zabezpieczenie odznaczenia”.

„Sprawdzimy jego autentyczność” – dodał.

Zaapelował także o powstrzymanie się od udziału w aukcji, weryfikowanie informacji i upowszechnianie jedynie oficjalnych komunikatów.

„W sytuacji wojennej oraz konfrontacji propagandowej wszelkie wpisy i apele przesądzające o sprawie mogą karmić propagandę naszych przeciwników” – zaznaczył.

Kpt. Juliusz Roman Heinzel był potomkiem zasłużonych dla Łodzi fabrykantów pochodzących z Niemiec, bohaterem wojny z bolszewikami. Dowodził jednym ze szwadronów 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich. Za męstwo na polu walki został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości. Do czynnej służby wojskowej wrócił we wrześniu 1939 r. „Podobnie jak tysiące innych oficerów rezerwy trafił do sowieckiej niewoli. Wiosną 1940 r. z obozu w Starobielsku został przewieziony do Charkowa, zamordowany w piwnicach więzienia NKWD i pogrzebany niedaleko wsi Piatichatki. Jego los podzieliło około 3800 polskich oficerów” – podkreślił IPN. Kapitan Heinzel spoczywa na otwartym 17 czerwca 2000 r. Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

PAP