Dr O. Kida: Nie ma możliwości, by w polskim prawie istniało małżeństwo, które składałoby się z innych osób niż kobieta i mężczyzna. Artykuł 18. Konstytucji RP bezwzględnie to wyklucza

Dochodzę do wniosku, że sąd nie zna treści Konstytucji RP i nie przygotował się właściwie do orzekania w tym zakresie. To, co zostało powiedziane, jest sprzeczne w stosunku do tego, co od dawna orzeka Trybunał Konstytucyjny. Nie ma takiej możliwości, by w polskim prawie istniało takie małżeństwo, które składałoby się z innych osób niż kobieta i mężczyzna. Artykuł 18. Konstytucji RP to bezwzględnie wyklucza, dlatego że jest to norma programowa, która wskazuje kierunek państwa. Trybunał Konstytucyjny mówi wprost, że jedynym normatywnym elementem tego przepisu, czyli takim, z którego można coś wywieść, jest prawna definicja małżeństwa. Nie ma takiej możliwości w polskim prawie, aby funkcjonowało małżeństwo, które nie spełnia tej definicji – mówił dr Oskar Kida, konstytucjonalista, w audycji „Aktualności dnia” na antenie Radia Maryja.

W piątek Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze orzeczenia dotyczące odmowy wpisu zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru. Decyzja ta wywołała ostrą krytykę, zwłaszcza w kontekście interpretacji Konstytucji RP oraz dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Sprawa ponownie otwiera debatę o granicach prawa i definicji małżeństwa w polskim systemie prawnym.

– Dochodzę do wniosku, że sąd nie zna treści Konstytucji RP i nie przygotował się właściwie do orzekania w tym zakresie. To, co zostało powiedziane, jest sprzeczne w stosunku do tego, co od dawna orzeka Trybunał Konstytucyjny. Nie ma takiej możliwości, by w polskim prawie istniało takie małżeństwo, które składałoby się z innych osób niż kobieta i mężczyzna. Artykuł 18. Konstytucji RP to bezwzględnie wyklucza, dlatego że jest to norma programowa, która wskazuje kierunek państwa. Trybunał Konstytucyjny mówi wprost, że jedynym normatywnym elementem tego przepisu, czyli takim, z którego można coś wywieść, jest prawna definicja małżeństwa. Nie ma takiej możliwości w polskim prawie, aby funkcjonowało małżeństwo, które nie spełnia tej definicji – wskazał dr Oskar Kida.

Sąd błędnie zastosował orzecznictwo TSUE, który nie ma kompetencji do rozstrzygania tego typu spraw. Unijny wyrok dopuszcza transkrypcję aktu małżeństwa jedynie w sytuacji braku innych możliwości jego uwidocznienia w krajowym systemie prawnym. W rzeczywistości istnieje alternatywa, ponieważ przepisy pozwalają na dokonanie stosownej adnotacji w rejestrze, co eliminuje konieczność transkrypcji i bywa nawet korzystniejsze dowodowo.

– Sam wyrok mówi tyle, że dopiero wtedy, kiedy nie ma innej możliwości, żeby uwidocznić małżeństwo zawarte w innym państwie Unii Europejskiej, to dopiero wtedy powinno dokonać się transkrypcji takiego aktu małżeństwa. Polscy prawnicy wskazali jednak, iż jest taka możliwość, ponieważ zgodnie z przepisami da się poczynić odpowiednią adnotację w rejestrze przy akcie urodzenia, że takie małżeństwo zostało zawarte za granicą, wówczas nie ma transkrypcji. Jednocześnie ta informacja zostaje odnotowana i w niektórych przypadkach jest dowodowo lepsza niż transkrypcja – zauważył konstytucjonalista.

W debacie konstytucyjnej od lat dominuje stanowisko, że małżeństwo w polskim prawie jest rozumiane wyłącznie jako związek kobiety i mężczyzny. Zdaniem większości konstytucjonalistów art. 18 Konstytucji RP jednoznacznie wyklucza możliwość uznania innych form związków bez zmiany ustawy zasadniczej.

– Jeśli chodzi o ten przepis, to od lat panuje zgoda. Jedynymi osobami, które kwestionują art. 18, są prof. Ewa Łętowska i prof. Jan Woleński. Wszyscy pozostali konstytucjonaliści podkreślają, że art. 18 wyklucza przyjęcie związku, który nie jest związkiem kobiety i mężczyzny.  Ta dyskusja była żywa w Polsce przynajmniej kilka razy, m.in. w 2011 roku, kiedy do Sejmu trafiła ustawa o związkach partnerskich. Wtedy opiniował ją nawet Sąd Najwyższy, który stwierdził, że nawet związki partnerskie osób tej samej płci są niedopuszczalne w polskim prawie. Nie ma takiej możliwości bez zmiany Konstytucji RP – akcentował gość „Aktualności dnia”.

Całą rozmowę z dr. Oskarem Kidą można odsłuchać [tutaj].

radiomaryja.pl