fot. PAP/Albert Zawada

Warszawa: Otwarcie wystawy „Pierwsza Konstytucja dla Europy”

To dokument wizjonerski, który wyprzedził swoją epokę. Pomysł na zjednoczenie Europy, który opisał Wojciech Jastrzębowski, ziścił się 150 lat później – podkreślił w poniedziałek prezydent Warszawy, Rafał Trzaskowski, mówiąc o „Konstytucji dla Europy”.

190 lat temu, w 40. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja, została opublikowana „Konstytucja dla Europy”. Jej autor, Wojciech Jastrzębowski, stworzył pierwszy w historii projekt ustrojowy zjednoczonej Europy. Dokument zawierał postulat zniesienia geograficznych granic krajów, ustanawiając Europę jako jedną republikę – o jednolitym prawodawstwie i wspólnych organach władzy.

Z tej okazji w poniedziałek przed pomnikiem Mikołaja Kopernika na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie otwarto wystawę poświęconą temu dokumentowi oraz jej autorowi.

„To był dokument wizjonerski, który wyprzedził swoją epokę. Pomysł na zjednoczenie Europy, który Jastrzębowski opisał, ziścił się 150 lat później. Ten projekt to Unia Europejska” – podkreślił prezydent Warszawy, Rafał Trzaskowski.

Wiceprezydent Warszawy, Aldona Machnowska-Góra, zaznaczyła z kolei, że konstytucja Jastrzębowskiego stanowi postulat ukształtowania Europy jako republiki bez granic, o jednolitym prawodawstwie i wspólnych organach władzy i uchodzi za pierwszy w historii projekt ustrojowy zjednoczonej Europy.

Przybliżając biografię Jastrzębowskiego przypomniała, że był uczestnikiem Powstania Listopadowego, ale także naukowcem, ekologiem, botanikiem, wynalazcą, fizykiem i zoologiem oraz wielkim patriotą.

„Wtedy, w tych trudnych dla Polski okolicznościach, był przekonany o tym, że warunkiem tego, aby Polacy mogli żyć bez wojen, aby Polacy mogli żyć bezpiecznie, jest to, żeby wszystkie narody Europy wyrzekły się stosowania przemocy w relacjach między sobą” – mówiła Machnowska-Góra.

Olgierd Łukaszewicz, pomysłodawca wystawy i fundator „My Obywatele UE – Fundacja im. Wojciecha B. Jastrzębowskiego”, zwrócił uwagę, że mimo iż „Konstytucja dla Europy” powstała w 1831 roku, jest wciąż aktualna.

„Nie ma bezpiecznej polskiej wolności bez europejskiej jedności. To właśnie chciał przekazać Jastrzębowski” – zaznaczył.

W 2008 roku „Konstytucja dla Europy” została przetłumaczona na pięć języków i rozpowszechniona wśród dyplomatów Unii Europejskiej, jednak w Polsce nie jest powszechnie znana. Plenerowa wystawa „Pierwsza Konstytucja dla Europy – w 190. rocznicę ogłoszenia. Warszawa, 1831-2021” przypomina o tym ważnym dokumencie.

Na 11 wystawowych planszach prezentowane są w kontekście historycznym najważniejsze sentencje „Konstytucji dla Europy” oraz jej autor, Wojciech Jastrzębowski. Wystawę można obejrzeć do 30 maja przy pomniku Mikołaja Kopernika (ul. Krakowskie Przedmieście). Zorganizował ją Dom Spotkań z Historią wspólnie z „My Obywatele UE – fundacja W.B. Jastrzębowskiego”.

Od 9 maja na stronie myobywateleue.org dostępny jest film przygotowany z okazji Dnia Europy: „Wielkie samorządowe czytanie Polskiego Projektu Konstytucji dla Europy W.B. Jastrzębowskiego z 1831 roku”. 50 samorządowców z całej Polski – wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast i marszałkowie – wraz z b. prezydentami RP Bronisławem Komorowskim i Aleksandrem Kwaśniewskim czytali fragmenty „Konstytucji dla Europy”. Projekt został zrealizowany dzięki współpracy z Warszawską Izbą Gospodarczą.

PAP

drukuj