fot. PAP/EPA

Ukraina wspomina ofiary Wielkiego Głodu

Na Ukrainie upamiętniono w sobotę ofiary Wielkiego Głodu w latach 1932-33, który – według historyków – pochłonął życie ok. 4 milionów osób. Główne uroczystości żałobne odbyły się przed pomnikiem ofiar głodu w Kijowie.

„Widziałem opuchniętych z głodu na pół martwych ludzi, którzy snuli się w poszukiwaniu jedzenia. Rodzice zabraniali mi wychodzić z domu, bo bali się, że ktoś mnie złapie i zje” – wspominał jeden z żyjących jeszcze świadków Wielkiego Głodu, Mykoła Onyszczenko. Widział tę tragedię jako siedmioletni chłopiec.

Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu obchodzony jest na Ukrainie co roku w ostatnią sobotę listopada. Ukraińcy tradycyjnie przychodzą przed pomnik poświęcony tym wydarzeniom z kłosami zboża i płonącymi zniczami.

W czasach komunistycznych Ukrainę dotknęły trzy fale głodu: na początku lat 20., potem 30. i w latach 1946-47. Najtragiczniejszy w skutkach był Wielki Głód z lat 1932-33, w którego najgorszym czasie umierało dziennie do 25 tys. ludzi.

Klęska głodu doprowadziła do tego, że pustoszały całe wsie. Zdarzały się przypadki kanibalizmu. Z głodu umierali dorośli, ale szczególnie cierpiały dzieci. Ocenia się, że życie straciła jedna trzecia z nich.

Wielki Głód nastąpił w jednym z najżyźniejszych krajów Europy w czasie pokoju, gdy ZSRR eksportował ogromne ilości zboża. Na Ukrainie zboże, a następnie cała żywność, były konfiskowane przez władze.

W 1932 r. w ZSRR wprowadzono prawo o ochronie własności państwowej, które pozwalało na rozstrzelanie człowieka tylko za zabranie jednego kłosa z należącego do kołchozu pola. Obowiązywał także dekret o całkowitej blokadzie wsi z powodu rzekomego sabotowania obowiązkowych dostaw zbóż.

Pragnąc przeżyć, wielu chłopów łamało zakaz opuszczania wsi i uciekało do miast, gdzie obowiązywały przydziały żywnościowe dla pracujących. Podejmowano próby ucieczki do Rosji, jednak ukraińskie granice obstawione były przez wojsko. W ocenie historyków głód wywołano sztucznie, by złamać opór chłopstwa wobec kolektywizacji.

PAP/RIRM

drukuj