U. Von der Leyen: Mołdawia zrealizowała już 93 proc. reform przewidzianych w unijnym planie

Mołdawia zrealizowała już 93 proc. reform przewidzianych w unijnym planie wzrostu gospodarczego, to niezwykłe osiągnięcie – oceniła w poniedziałek, po szczycie UE–Mołdawia w Brukseli, szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Tydzień temu Kiszyniów rozpoczął formalne rozmowy akcesyjne z Unią.

Na szczyt UE-Mołdawia przyjechała do Brukseli prezydent tego kraju, Maia Sandu.

Na konferencji prasowej po spotkaniu szefowa KE powiedziała, że Mołdawia przeprowadziła reformy mimo presji i ataków hybrydowych ze strony Rosji. Jak zaznaczyła, dzięki realizacji 93 proc. zobowiązań przewidzianych w planie wzrostu gospodarczego Kiszyniów otrzymał już 504 mln euro wsparcia unijnego. Dodała, że jeśli do końca roku kraj wdroży pozostałe reformy, możliwe będzie uruchomienie kolejnych 523 mln euro unijnych środków.

Szefowa KE skomentowała otwarcie przez Mołdawię w zeszłym tygodniu pierwszego klastra negocjacyjnego w rozmowach akcesyjnych z UE.

„To historyczny kamień milowy, który otwiera drzwi do procesu akcesyjnego i stanowi uznanie determinacji, odwagi i ciężkiej pracy Mołdawii” – powiedziała.

Przewodniczący Rady Europejskiej, Antonio Costa, ocenił postępy, jakie Mołdawia poczyniła od uzyskania statusu kraju kandydującego, jako „imponujące”. Podkreślił, że decyzja o otwarciu pierwszego klastra negocjacyjnego odzwierciedla zarówno uznanie dla reform przeprowadzonych przez Kiszyniów, jak i zaangażowanie państw członkowskich na rzecz przyszłego członkostwa Mołdawii w UE.

Na szczycie przywódcy omówili dalszą integrację Mołdawii z unijnym rynkiem. Podkreślili, że kraj już włączony został m.in. do jednolitego obszaru płatności w euro (SEPA), a jego mieszkańcy mogą już cieszyć się darmowym roamingiem w UE. Komisja zapowiedziała też rozszerzenie na Mołdawię unijnego programu bezpłatnych biletów kolejowych dla młodych DiscoverEU od 2027 r. oraz programu Erasmus+ od 2028 roku.

Jednym z głównych tematów rozmów było bezpieczeństwo. Von der Leyen przypomniała, że Mołdawia pozostaje celem rosyjskich działań hybrydowych, w tym dezinformacji, cyberataków, szantażu energetycznego i naruszeń przestrzeni powietrznej. Zapowiedziała przeznaczenie 11 mln euro na zwiększenie odporności kraju na tego typu zagrożenia oraz 17 mln euro na rozwój infrastruktury granicznej. Dodatkowo KE przygotowuje pakiet wsparcia bezpieczeństwa o wartości 120 mln euro na 2026 rok. Mołdawia jest obecnie drugim po Ukrainie największym beneficjentem środków z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju. Łączna wartość pomocy przekazanej dotąd Kiszyniowowi w ramach tego instrumentu wyniosła 197 mln euro.

Prezydent Maia Sandu podkreśliła, że realizowane w kraju reformy już przynoszą wymierne rezultaty. Jak powiedziała, w ciągu pięciu lat Mołdawia awansowała o 25 miejsc w indeksie percepcji korupcji Transparency International, a zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości niemal się podwoiło. Dodała również, że kraj w dużej mierze uniezależnił się od dostaw rosyjskiego gazu i energii elektrycznej, a udział odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym wzrósł z 3 proc. do 25 procent.

Przywódcy UE podkreślili, że dalszy postęp w negocjacjach akcesyjnych będzie zależał od tempa reform, ale jednocześnie zapewnili, że rozszerzenie pozostaje jednym z najważniejszych priorytetów geopolitycznych Unii. Costa ocenił, że „w interesie wszystkich leży, aby proces ten postępował tak szybko, jak to możliwe”, przy zachowaniu zasady, że kandydaci będą oceniani na podstawie swoich osiągnięć.

Mołdawia uzyskała status kandydata do UE w czerwcu 2022 r., jednocześnie z Ukrainą.

PAP