fot. wikipedia

Prof. E. Łon: Społeczna odpowiedzialność uczelni ekonomicznych w Polsce

Obok autonomii uczelni powinno się także mówić o potrzebie współpracy uczelni ekonomicznych z państwem. W przeciwnym bowiem przypadku, tego typu uczelnie mogą zatracić swoją więź z polskim narodem mieszkającym w naszym państwie – wskazuje prof. Eryk Łon.

Troska o pracownika elementem społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa

Od wielu lat mówi się w różnych krajach coraz więcej o społecznej odpowiedzialności. Wspomina się o tym przede wszystkim w stosunku do społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa. Wysuwany jest postulat, aby przedsiębiorstwo kierowało się nie tylko dążeniem do zysku, lecz także dbało o ochronę praw pracowniczych. Aby troszczyło się ono o ekologiczne skutki swoich działań, a także dbało o społeczność lokalną, a nawet – co bardzo ważne – o przyszłość całej gospodarki.

Zapytano kiedyś pewnego prezesa japońskiej spółki produkującej samochody, czy obniżka stawek podatkowych mogłaby go skłonić do podjęcia decyzji o przeniesieniu siedziby spółki do innego kraju, czyli poza Japonią. Odpowiedział, że nie może on tak postąpić, gdyż jest odpowiedzialny za utrzymanie miejsc pracy w swoim kraju.

Społeczny wymiar odpowiedzialności uczelni ekonomicznej

O społecznej odpowiedzialności można mówić jednak nie tylko w przypadku przedsiębiorstw. Sądzę, że ważne znaczenie ma ona w przypadku np. uczelni ekonomicznych. Warto zresztą zauważyć, że na początku ustawy o szkolnictwie wyższym wspomina się, iż uczelnie powinny wypełniać ważną misję dla państwa i narodu. Używa się tu więc zarówno pojęcia państwo, jak i naród.

Warto zacieśniać związki między uczelniami ekonomicznymi a spółkami Skarbu Państwa

Gdy chodzi o uczelnie ekonomiczne to odpowiedzialność społeczna może się wyrażać w przypadku tych instytucji w różny sposób. Myślę, że ważne znaczenie może mieć przede wszystkim zacieśnianie współpracy między uczelniami ekonomicznymi a spółkami Skarbu Państwa. Warto zauważyć, że spółki Skarbu Państwa, podobnie zresztą jak własna waluta, mogą być traktowane jako swoiste symbole jedności narodu. Należy też podkreślić, że często są to podmioty gospodarcze o dużych rozmiarach. Aby o tym się przekonać wystarczy np. przeanalizować listę największych przedsiębiorstw w Polsce. Okazuje się, że w gronie największych 50 przedsiębiorstw znajdują się właśnie w dużym stopniu przedsiębiorstwa państwowe. Jestem głęboko przekonany, że współpraca przedsiębiorstw państwowych z uczelniami może bardzo pomóc w rozwoju naszych uczelni. Spółki Skarbu Państwa mogą być sponsorami różnego typu studiów podyplomowych, także konferencji naukowych.

Uczelnie ekonomiczne powinny promować podmioty gospodarcze o polskim kapitale

Jest ważne, aby na uczelniach ekonomicznych pojawiało się coraz większe zrozumienie znaczenia promocji podmiotów gospodarczych o polskim kapitale. Co roku od pewnego czasu organizowany jest kongres 590, który związany jest z propagowaniem idei patriotyzmu gospodarczego. Ten przykład pokazuje, że możliwe jest propagowanie idei patriotyzmu gospodarczego za pomocą zaangażowania spółek Skarbu Państwa. Jak pokazuje doświadczenie, to właśnie te spółki są sponsorami takiego kongresu.

Wykłady otwarte promocją polskiego kapitału

Często na uczelniach ekonomicznych organizowane są różnego typu wykłady otwarte, w których prezentowane są doświadczenia związane z funkcjonowaniem różnych podmiotów gospodarczych. Warto starać się aby w ramach tego typu wykładów otwartych w jak największym stopniu promowane były podmioty gospodarcze o polskim kapitale. Warto też zauważyć, że możliwe jest tworzenie instytucji badawczych, które nie są wprawdzie formalnie uczelniami ekonomicznymi, ale mogą spełniać ogromnie ważną rolę także badawczą.

Polski Instytut Ekonomiczny szansą dla rozwoju polskich przedsiębiorstw

Przykładem jest Polski Instytut Ekonomiczny. Uważam, że tego typu instytut jest przykładem na to, że państwo może stworzyć także nowe uczelnie ekonomiczne, które kształcić będą studentów w duchu patriotyzmu gospodarczego. Jeśli chodzi o zmiany w szkolnictwie wyższym to myślę, że przykład Polskiego Instytut Ekonomicznego jest właśnie pozytywny dlatego, że możliwe jest wykorzystanie wiedzy i entuzjazmu polskich naukowców do pracy na rzecz polskiej gospodarki.

Warto pracować nad strategiami odzyskiwania i poszerzania polskiej własności

W sposób szczególny możliwe jest wówczas wypracowanie różnych strategii odzyskiwania, utrwalania i poszerzania polskiej własności w naszej gospodarce. Warto zauważyć, że na uczelniach ekonomicznych od wielu lat funkcjonują Katedry Europeistyki. Być może warto, by niektóre z nich zmienić w Katedry Historii Gospodarczej Europy i skoncentrować tematykę badawczą wspomnianych katedr na pokazaniu różnorodności Europy, w której procesy integracyjne dokonywały się w bardzo różny sposób. Przykładowo w historii Europy mieliśmy do czynienia po II wojnie światowej z Europejską Wspólnotą Gospodarczą, Europejską Strefą Wolnego Handlu a także Europejskim Obszarem Gospodarczym.

Warto badać przyczyny rozwoju gospodarczego krajów spoza UE

Od pewnego czasu obserwujemy proces wychodzenia Wlk. Brytanii z Unii Europejskiej. Warto więc pogłębiać badania nad źródłami rozwoju gospodarczego nie tylko krajów UE lecz także tych, które do UE nie należą. Mam na myśli nie tylko Wlk. Brytanię, lecz także Norwegię, Szwajcarię i Islandię. Nie można bowiem wykluczyć, że w przyszłości pojawią się kolejne inicjatywy wychodzenia poszczególnych krajów z UE albo strefy euro.

Rola mediów w promocji uczelni ekonomicznych

Bardzo ważne jest wykorzystanie mediów publicznych do promocji uczelni ekonomicznych. W sposób szczególny może mieć to miejsce w przypadku transmitowania różnych ważnych konferencji na uczelniach ekonomicznych poświęconych np. determinantom rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw, roli spółek Skarbu Państwa, zaletom własnej waluty narodowej, a także innym zagadnieniom związanym z ideą patriotyzmu gospodarczego. Znaczenie uczelni publicznych jest dlatego ważne, że są one niejako w sposób szczególny zobowiązane do troski o Polskę, o dobro wspólne, o dobro publiczne.

Groźba wyobcowania uczelni ekonomicznych i utraty więzi z polskim narodem i państwem

Refleksja nad istotą społecznej odpowiedzialności uczelni ekonomicznych powinna być dokonywana zarówno przez członków organów uczelni, jak również przez przedstawicieli instytucji państwowych w trakcie częstych wspólnych spotkań ułatwiających współpracę organów państwowych z uczelniami ekonomicznymi. To jest bowiem bardzo ważne dlatego, że obok autonomii uczelni powinno się także mówić o potrzebie współpracy uczelni ekonomicznych z państwem. W przeciwnym bowiem przypadku, jeśli mówić się będzie tylko o autonomii, to tego typu uczelnie mogą zatracić swoją więź z polskim narodem mieszkającym w naszym państwie. Uważam, że byłoby to całkowitym zaprzeczeniem tego do czego mają służyć uczelnie publiczne, w tym przypadku także uczelnie ekonomiczne. Z tego powodu podtrzymuję swoje postulaty aby rektorów uczelni publicznych, w tym uczelni ekonomicznych wybierał premier.

Publikacje w języku polskim kluczowe dla przetrwania polskiego narodu

Oczywiście można też pomyśleć o innych formach zacieśniania współpracy między państwem a uczelniami, w tym uczelniami ekonomicznymi. Np. warto zachęcać w różny sposób uczelnie ekonomiczne do promocji publikacji sporządzanych w języku polskim publikowanych przez krajowe wydawnictwa naukowe. Jest to bardzo ważne gdyż, na świecie toczy się swoista konkurencja i dlatego, w tej konkurencji powinniśmy popierać to co własne, rodzime a nie preferować tego co zagraniczne. Być może należałoby wprowadzić zasadę, iż publikacje w językach obcych nie mogą być wyżej punktowane niż publikacje w języku polskim. Należy bowiem pamiętać o ogromnym znaczeniu języka polskiego w przetrwaniu narodu jako wspólnoty.

prof. UEP dr hab. Eryk Łon

drukuj