fot. TT/StateDept

Departament Stanu USA: umowa korzystna dla Polski i NATO

Polsko-amerykańska umowa o wzmocnionej współpracy wojskowej zacieśni współpracę dwustronną, umożliwi zwiększoną i trwałą obecność wojsk USA, będzie korzystna dla NATO, przyniesie także korzyści polskiej gospodarce – zapewnił Departament Stanu USA.

W sobotę w Warszawie sekretarz stanu Mike Pompeo i minister obrony Mariusz Błaszczak podpisali umowę o wzmocnionej współpracy obronnej – Enhanced Defence Cooperation Agreement (EDCA) miedzy obu krajami. Ministerstwo spraw zagranicznych USA podkreśliło, ze porozumienie jest podobne do umów, które Stany Zjednoczone zawarły z innymi krajami, a USA będą miały dostęp do polskich obiektów, które pozostaną własnością Polski.

W przesłanej informacji Departament Stanu zaznaczył, że EDCA uzupełnia umowę NATO o statusie sil zbrojnych z 1951 r. (Status of Forces Agreement, SOFA) oraz „ustanawia ramy dla wzmocnienia i modernizacji naszych zdolności w celu wsparcia zbiorowej obrony NATO”. Podobne umowy Stany Zjednoczone zawarły podobne umowy z innymi sojusznikami, jak Belgia, Węgry i Rumunia.

„Umowa określa status prawny amerykańskich sił zbrojnych w Polsce i zapewnia niezbędne uprawnienia, które umożliwią silom amerykańskim dostęp do konkretnych polskich instalacji wojskowych i prowadzenie działań na rzecz wspólnej obrony. Porozumienie to wspiera również rozbudowę infrastruktury i umożliwia zwiększenie obecności wojsk amerykańskich w Polsce” – poinformował Departament Stanu.

Podkreślił, ze EDCA „zapewnia mechanizm podziału kosztów logistyki i infrastruktury wynikających z obecności sił amerykańskich w Polsce”.

„Tworząc trwałe ramy dla jeszcze ściślejszej współpracy obronnej z kluczowym sojusznikiem NATO, wzmacnia ona bezpieczeństwo i potencjał odstraszania na wschodniej flance sojuszu” – oświadczył Departament.

W przesłanej przez ambasadę USA informacji odniósł się także do podziału kosztów utrzymania infrastruktury, z której będą korzystać amerykańscy żołnierze.

„Wkład rzeczowy wnoszony przez Polskę w ramach porozumienia EDCA przyniesie bezpośrednie korzyści polskiej gospodarce. Ze swej strony Stany Zjednoczone będą nadal ponosić koszty szkolenia, wyposażenia i rozmieszczania sił amerykańskich w Polsce, które są znacząco wyższe niż koszty, jakie Polska ponosi w ramach wspierania sił amerykańskich, po ich przybyciu do kraju” – podkreślono.

„Razem wzięte wysiłki te przyczyniły się do poprawy bezpieczeństwa i stabilności obu narodów w efektywny kosztowo sposób” – zapewniła amerykańska dyplomacja.

Podkreślono także, że „Polska będzie miała prawo cofnięcia amerykańskiej jurysdykcji nad amerykańskimi żołnierzami w Polsce w istotnych przypadkach”.

Umowa – jak przekazano – „zapewnia naszym krajom ramy prawne do współpracy”, jest też „odzwierciedleniem wspólnej wizji nakreślonej w deklaracjach podpisanych przez prezydentów Trumpa i Dudę w 2019 roku i potwierdzonej podczas wizyty prezydenta Dudy w Waszyngtonie w czerwcu 2020 r. – pogłębiania naszej współpracy obronnej”.

EDCA ma wzmocnić i usprawnić koordynacje i konsultacje Stanów Zjednoczonych i Polski w kwestiach współpracy obronnej.

Departament Stanu przypomniał, ze Stany Zjednoczone dowodzą wielonarodowa batalionowa grupa bojowa stacjonująca w Polsce w ramach wzmocnionej wysuniętej obecności sil NATO, dysponują tu także Pancerną Brygadową Grupą Bojową w ramach Operacji Atlantic Resolve, finansowana ze środków Europejskiej Inicjatywy Odstraszania (EDI), powziętej w 2014 r. wobec rosyjskiej agresji na Ukrainie.

„Od momentu przystąpienia do Sojuszu Północnoatlantyckiego w 1999 roku Warszawa jest bliskim Departament Stanu #USAsojusznikiem NATO i pełni rolę zwornika bezpieczeństwa regionalnego” – oświadczył Departament Stanu, nazywając Polskę „kluczowym strategicznym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych w Europie Środkowej”. Przypomniał, ze polscy żołnierze „służą ramie w ramie z silami amerykańskimi w Afganistanie i innych miejscach na świecie”, wspierają także kampanię, której celem jest pokonanie tzw. Państwa Islamskiego.

„Jesteśmy krajami demokratycznymi, mocno zaangażowanymi na rzecz rządów prawa, praw człowieka i wolności jednostki” – oświadczył Departament Stanu, wyrażając nadzieję na rychłą ratyfikację umowy.

„Liczymy na szybka ratyfikację porozumienia EDCA przez Polskę, która pozwoli nam w pełni wdrożyć wzmocnioną współpracę obronną przewidzianą przez prezydenta Trumpa i prezydenta Dudę” – napisano.

Umowa, politycznie uzgodniona pod koniec lipca, ma ułatwić rozlokowanie w Polsce kolejnych wojsk USA, których liczebność – zgodnie z ubiegłorocznymi deklaracjami prezydentów obu państw – ma w Polsce wzrosnąć o ok. 1000, do ok. 5,5 tys. Deklaracja z września ub. r. wskazała także miejsca stacjonowania amerykańskich sił lądowych i powietrznych w Polsce. Pod koniec lipca br. zapowiedziano ulokowanie w Polsce wysuniętego stanowiska dowodzenia reaktywowanego V Korpusu USA; wysunięte dowództwo liczyć ok. 200 żołnierzy.

PAP

drukuj