Święty Brat Albert – obrońca godności ubogich

/w

"Święci żyją świętymi i pragną świętości" – te słowa Jana Pawła II
zdradzają tajemnicę serca Papieża Polaka, w którym głęboko zakorzeniło się
pragnienie świętości, czyli miłosnego zjednoczenia z Chrystusem. Duchowość Ojca
Świętego była głęboko osadzona na dziedzictwie świętości Kościoła.
Beatyfikowanych i kanonizowanych uważał on za prawdziwych bohaterów historii.
Podkreśla się często, że Jan Paweł II wyniósł na ołtarze setki osób. Niektórzy
czynili mu z tego zarzut, mówiąc, że w ten sposób dewaluuje pojęcie świętości. W
działaniu Ojca Świętego była jednak głęboka myśl. Działał jak mądry pedagog,
który pragnie oddziaływać na uczniów nie tylko słowami, ale poprzez przykłady.
Doskonałym tego potwierdzeniem jest np. ukazanie przez Papieża światu św. Adama
Chmielowskiego, znanego w całej Polsce jako Brat Albert. Ta postać odegrała
także znaczącą rolę w kształtowaniu duchowej sylwetki Karola Wojtyły. Ten
obrońca godności ubogich również dziś przypomina całej naszej Ojczyźnie o
potrzebie miłosierdzia w relacjach społecznych.

Powołanie do świętości było obecne w czasie całego pontyfikatu Jana Pawła II.
Dawało o sobie znać nie tylko w Jego nauczaniu jako mocne przypomnienie, że
najważniejszym zadaniem chrześcijanina jest żyć w komunii z Bogiem, wiernie
wypełniając Jego wolę, ale przede wszystkim w życiu samego Ojca Świętego. W
kolejnym dniu naszych rekolekcji wielkopostnych zatrzymajmy się przy postaci św.
Adama Chmielowskiego (1845-1916).
Wspominając go, Jan Paweł II w książce "Wstańcie, chodźmy!" napisał: "Szczególne
miejsce w mojej pamięci, a nawet więcej, w moim sercu, ma brat Albert – Adam
Chmielowski. Walczył w powstaniu styczniowym i w tym powstaniu pocisk zniszczył
mu nogę. Odtąd był kaleką – nosił protezę. Był dla mnie postacią przedziwną.
Bardzo byłem z nim duchowo związany. Napisałem o nim dramat, który zatytułowałem
"Brat naszego Boga". Fascynowała mnie jego osobowość. Widziałem w nim model,
który mi odpowiadał: rzucił sztukę, żeby stać się sługą biedaków – "opuchlaków",
jak ich nazywano. Jego dzieje bardzo pomogły mi zostawić sztukę i teatr, i
wstąpić do seminarium duchownego".

Duchowa więź
Pomiędzy Bratem Albertem a młodym Karolem Wojtyłą zadzierzgnęła się mocna więź
duchowa. Albert Chmielowski był dobrze zapowiadającym się malarzem. Fascynowało
go piękno zaklęte w świecie i człowieku. Jako młody człowiek prowadził życie
światowe. Znał wybitnych malarzy, takich jak Leon Wyczółkowski, Stanisław
Witkiewicz, Józef Brandt i Józef Chełmoński, którzy cenili jego prace. Bywał na
krakowskich salonach zapraszany przez arystokrację. Podróżował po Europie.
Studiował malarstwo w Monachium. W pewnym momencie jednak, niespodziewanie dla
wszystkich, zostawił świetnie zapowiadającą się karierę artystyczną i wygodne
życie. Zdradził swą naturalną miłość do sztuki i piękna. Wybrał krakowski
przytułek dla nędzarzy i ich towarzystwo. Oddał bez reszty swe serce ubogim. Nie
tylko im pomagał, ale stał się jednym z nich.
Młody Karol Wojtyła również kochał sztukę. Pasjonowały go słowo i gest. Pragnął
poświęcić się teatrowi. Miłość do poezji i teatru nie opuściła go wprawdzie
nigdy, ale zrezygnował z ambicji artystycznych. Postanowił służyć wyłącznie Bogu
i ludziom w kapłaństwie.
Adam Chmielowski opuścił piękno dla tajemniczego piękna radykalnej miłości i
miłosierdzia. Zamiast malować obrazy, sam stał się obrazem miłosiernego
Chrystusa dla krakowskich biedaków.
Młody Karol Wojtyła opuścił słowo ze sceny, by stać się sługą Wcielonego Słowa.
Nie na scenicznych deskach, ale w cieniu kościołów i katedr, a potem na placach
całego świata stał się apostołem Chrystusa, który mógł dawać innym więcej niż
tylko wzruszenia.

Brat ubogich
W bogatej osobowości Brata Alberta warto dostrzec jeden znamienny,
charakterystyczny rys. Brat Albert poszedł do ubogich poruszony ich nędzą, a
jeszcze bardziej wezwaniem Chrystusa, który z nimi się utożsamiał. Osobiście
zaangażował się w dzieło miłosierdzia. Wymagało to wielkiej odwagi. Stał się
bratem ubogich, jak św. Franciszek z Asyżu – "biedaczyną", jednym z nich. Jego
działalność nie była "wielkopańskim miłosierdziem", jałmużną litośnie rzuconą
nędzarzom; filantropią w świetle reflektorów i wśród oklasków. Nie była dawaniem
tego, co zbywa, gdyż miłosierdzie bez miłosierdzia poniża i rani. Brzmi jak
fałszywa, a głośna nuta.
Brat Albert poszedł do ubogich. Jan Paweł II w homilii podczas Mszy św.
kanonizacyjnej (12 XI 1989 r.) powiedział o nim: "W tej niestrudzonej,
heroicznej posłudze na rzecz najbardziej upośledzonych i wydziedziczonych
znalazł ostatecznie drogę. Znalazł Chrystusa. Przyjął jego jarzmo i brzemię. Nie
był tylko "miłosiernikiem". Stał się jednym z tych, którym służył. Ich bratem.
Szary brat".
Kiedy zamieszkał w przytulisku, musiał zdobywać ich zaufanie i przyjaźń. Nie
chcieli od niego litości. Potrzebowali miłości, która przywróci im poczucie
godności we własnych oczach. Brat Albert pokochał tych, którym służył. Jego
miłość wyrażała się w poszanowaniu ich ludzkiej i chrześcijańskiej godności.
Święty realistycznie patrzył na życie. Dostrzegał całą nędzę moralną i religijną
osób, wśród których zamieszkał. Jednak nikogo nie przekreślał i nikim nie
pogardzał. Dostrzeżenie ubóstwa materialnego i ubóstwa moralnego otworzyło mu
pole do owocnego apostolatu. Dawał ubogim Chrystusa, czyniąc ich najpierw
zdolnymi do przyjęcia prawdy o Nim.
Brat Albert był przekonany, że "w człowieku wykolejonym trzeba ratować godność
ludzką", bo "wielką rzeczą jest człowiek". Dzieło odnawiania obrazu Bożego i
podobieństwa w nędzarzach materialnych i duchowych zaczynał od zaspokajania
podstawowych potrzeb ludzkich. Ale na tym nie poprzestawał. Pamiętał, że ubodzy
mają duszę. Są dziećmi Bożymi, nie gorszymi niż on sam i bogaci. Poprzez
miłosierdzie względem ciała docierał do dusz ludzkich. Odzyskiwał je dla
Chrystusa. Ratował.
Jan Paweł II, podobnie jak Brat Albert, braterstwem naznaczył styl swego życia
kapłańskiego, biskupiego i papieskiego. Wszyscy mamy w pamięci obraz Jana Pawła
II wyciągającego szeroko ręce do ludzi. Papież skracał dystans. Umiał słuchać.
Zapamiętywał twarze i historie osób, z którymi rozmawiał. Chociaż uczestniczył w
globalnych wydarzeniach, nie zatracał kontaktu z poszczególnymi ludźmi.
Znamienne jest to, że nikt nie czuł się przez niego odrzucony, potępiony,
osądzony bez miłosierdzia. Jan Paweł II zostawił nam przykład szacunku do
każdego człowieka. Dużo mówił o ludzkiej godności ubogich, wykluczonych
społecznie, uwikłanych w grzech i samotność. Był wrażliwy na nędzę świata i
poruszał sumienia możnych, wytykając grzechy niesprawiedliwości społecznej. Ale
jeszcze więcej robił, by współczesnym ludziom, zagubionym i zdezorientowanym,
przywracać motywy życia i nadziei. Był dla nich zwiastunem miłosierdzia dobrego
Boga.

Patron naszych niemiłosiernych czasów
Święci nie są wyłącznie świadkami chwalebnej przeszłości Kościoła,
udowadniającymi, że można w każdym czasie i okolicznościach żyć Ewangelią i "być
dobrym jak chleb". Święci są dla nas ponagleniem i wezwaniem, byśmy podobnie jak
oni pokochali Chrystusa i szli drogą Jego "nowego przykazania" (J 13, 34).
Papież ukazuje nam Brata Alberta jako patrona naszych niemiłosiernych czasów, w
których wiele osób przeżywa nie tylko poważne trudności materialne, ale równie
dotkliwy dramat osamotnienia, odrzucenia, braku sensu życia. Jak Albert mamy
odkryć prawdę o godności każdego człowieka, której dawcą i stróżem jest Bóg.
Święty Albert uczy nas miłosierdzia, które będzie współuczestnictwem w
cierpieniu i niedoli bliźniego, a nie tylko gestem życzliwej pomocy. Święty
"usłyszał krzyk i wołanie biednych" (Jan Paweł II, homilia w Ełku) i dał
odpowiedź, która pobudziła innych do solidarności z ubogimi. Założył
zgromadzenia, które do dziś kontynuują jego dzieło. Święty Albert uczy nas, że
dobro wspólne jest owocem nie tylko prawdy i sprawiedliwości, ale solidarności i
miłosierdzia. Chociaż dostrzegał niesprawiedliwość i krzywdy relacji
społecznych, nie odpowiadał na nie przemocą. Odpowiadał miłością, która nie
rodziła nowych niesprawiedliwości i krzywd.
Nasza Ojczyzna potrzebuje miłosierdzia w relacjach społecznych. Przebaczenia,
pojednania, troski o najsłabsze grupy społeczne. Potrzebuje chrześcijan, którzy
jak Brat Albert będą uczyli szacunku dla każdego człowieka. To zadanie wciąż
jest aktualne. Niech stanie się wyzwaniem dla każdego z nas przed beatyfikacją
Papieża Polaka.

 

ks. Zbigniew Sobolewski

 

W najbliższą sobotę, w 6. rocznicę odejścia Jana Pawła II do Domu Ojca,
zapraszamy na spotkanie rekolekcyjne ze św. s. Faustyną Kowalską, Apostołką
Bożego Miłosierdzia.

 

Życzę, aby ten święty, który był dla wszystkich "dobry jak chleb",
dopomógł wszystkim Polakom do odzyskania wzajemnej dobroci. Aby stał się żywym
kamieniem w budowaniu tej cywilizacji, którą Paweł VI nazwał "cywilizacją
miłości", na naszej ojczystej ziemi i wszędzie. (Jan Paweł II do Polaków w dniu
kanonizacji św. Brata Alberta w Rzymie)

 

Pomyśl – Jak postrzegasz ubogich, tych, którzy potrzebują pomocy? – W
jaki sposób możesz okazać im szacunek i ich wesprzeć? – Czy kiedykolwiek
ofiarowałeś coś dla innych? – Czy umiesz być bezinteresowny? – Odnajdź kogoś,
kto w Twojej parafii pomaga biednym i chorym? – Zapytaj, co Ty możesz dla nich
zrobić? Niech to będzie Twój konkretny dar dla Jana Pawła II.

 

Modlitwa Wszechmogący i miłosierny Boże, Ty dałeś nam św. Brata
Alberta za wzór chrześcijańskiego miłosierdzia, które jaśnieje blaskiem Twej
nieskończonej miłości. Prosimy Cię, otwórz nasze oczy, abyśmy dostrzegli ubogich
i cierpiących wśród nas. Niech naszymi sercami zawładnie "nowa wyobraźnia
miłosierdzia", która uchroni je przed obojętnością na trudny los naszych
bliźnich. Spraw, byśmy jak Brat Albert pragnęli "być dobrzy jak chleb". Umocnij
nas swoją łaską, abyśmy potrafili dzielić się z innymi radością, pokojem, prawdą
i miłością. Upodobnij nas do Twego miłosiernego Syna, abyśmy nosząc w sercu Jego
obraz, mogli pewnego dnia wejść do Jego królestwa. Amen.

drukuj