Pamięci „żołnierzy wyklętych”

/w

W całym kraju będziemy dzisiaj po raz pierwszy obchodzić Narodowy Dzień
Pamięci "Żołnierzy Wyklętych". Rodziny zamordowanych przez komunistów przywódców
WiN odbiorą ordery od prezydenta Bronisława Komorowskiego, które nadał bohaterom
śp. prezydent Lech Kaczyński.

Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" jako święto państwowe ku czci
żołnierzy antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia został ustanowiony
z inicjatywy prezydenta Lecha Kaczyńskiego, a jednym z jego pomysłodawców był
także Janusz Kurtyka, prezes IPN. Zuzanna Kurtyka, wdowa po szefie Instytutu,
jest przekonana o potrzebie upowszechniania pamięci o żołnierzach
antykomunistycznego podziemia. – Mój mąż był przekonany o potrzebie wyciągnięcia
tych postaci z niepamięci. "Żołnierze wyklęci" są bowiem jednym z fundamentów
naszej tożsamości narodowej, trzeba o tym pamiętać i to nagłaśniać – uważa
Zuzanna Kurtyka. Podkreśla, że jest duża luka, która czeka na wypełnienie. –
Chodzi o nauczanie historii w szkołach średnich. Tu jest ogromna rola
nauczycieli historii i ich udział w kultywowaniu tej pamięci, bo jeżeli
nauczyciele nie będą o tym mówić, jeżeli sami nie będą o tym wiedzieć, to nie
spodziewajmy się, że IPN, który ma w bieżącym roku jeszcze bardziej obcięty
budżet, sam tę lukę w nauczaniu młodych ludzi wypełni – dodaje. Jednocześnie
apeluje, by Polacy wywiesili dzisiaj w oknach swoich domów biało-czerwone flagi.
– Niech ten gest stanie się tradycją tego święta i niech przypomina nam o
przywiązaniu do Ojczyzny, za którą tak wielu oddało swe życie – mówi Zuzanna
Kurtyka. Dzięki temu zaś, że obchody pamięci zapomnianych bohaterów odbywać się
będą w całej Polsce, nie tylko młodzi ludzie zainteresują się naszą najnowszą
historią.
Prezydent Bronisław Komorowski złoży dziś wieniec pod tablicą pamiątkową na
murze więzienia mokotowskiego, ponadto w Pałacu Prezydenckim przekaże rodzinom
członków IV Zarządu Głównego WiN nadane im pośmiertnie ordery. Odbiorą je
rodziny: Mieczysława Kawalca, Franciszka Błażeja, Józefa Rzepki, Karola Chmiela
i Józefa Batorego. Warto podkreślić, że odznaczenia te zostały przyznane jeszcze
przez śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego. W 2007 r. Orderem Orła Białego
prezydent Kaczyński odznaczył pośmiertnie prezesa IV Zarządu WiN Łukasza
Cieplińskiego, a w ubiegłym roku Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski jego
zastępcę Adama Lazarowicza.
Dzisiejszym uroczystościom w Pałacu Prezydenckim towarzyszyć będzie wystawa pt.
"’Żołnierze wyklęci’. Antykomunistyczne podziemie na Rzeszowszczyźnie po 1944
r.". Ekspozycja przygotowana w 2001 r. przez historyków rzeszowskiego IPN
ukazuje tragiczne losy polskich patriotów, którzy jawnie sprzeciwili się
planowej i wyniszczającej polityce sowieckiego agresora wobec środowisk
niepodległościowych. Małgorzata Waksmundzka-Szarek z rzeszowskiego IPN
powiedziała, że wystawa jest hołdem wobec tych, którzy w imię obrony prawdy,
wolności i godności złożyli swe życie na ołtarzu Ojczyzny.
Z kolei o godz. 17.00 w Centrum Edukacyjnym IPN "Przystanek Historia" im.
Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej odbędzie się prezentacja albumu
"Brygady 'Łupaszki’ 1943-1952" autorstwa Kazimierza Krajewskiego i dr. Tomasza
Łabuszewskiego. Gośćmi honorowymi spotkania będą: Józef Bandzo "Jastrząb",
żołnierz wileńskiej AK, i Lidia Lwow, łączniczka i sanitariuszka brygady
Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki".
W Rzeszowie z inicjatywy IPN w II LO odbędzie się panel dyskusyjny młodzieży z
udziałem historyków pt. "Społeczeństwo polskie wobec reżimu komunistycznego w
Polsce 1944-1956. Walka polityczna czy opór zbrojny?". Doktor hab. Piotr
Niwiński (UG) wygłosi wykład "’Żołnierze wyklęci’. Antykomunistyczne podziemie w
Polsce po 1944 r.", Mirosław Surdej (IPN Rzeszów) przedstawi temat "Zrzeszenie
'Wolność i Niezawisłość’ na tle sytuacji w Polsce w latach 1945-1947", a prof.
dr hab. Grzegorz Ostasz (PRz) zaprezentuje wykład "Okręg rzeszowski Zrzeszenia
'Wolność i Niezawisłość’". Uczestnicy uroczystości złożą też kwiaty pod
pomnikiem – symbolicznym grobem IV Zarządu Głównego WiN na cmentarzu Wilkowyja.
O godz. 18.30 w kościele Ojców Bernardynów zostanie odprawiona Msza św. w
intencji ofiar systemu komunistycznego.
W Kielcach, w Wojewódzkim Domu Kultury, zostaną otwarte wystawy IPN: "Zrzeszenie
'Wolność i Niezawisłość’. W służbie Niepodległej" oraz "Ostatni leśni". Główne
uroczystości odbędą się przed pomnikiem Armii Krajowej o godz. 18.00, a w WDK
zaplanowano pokaz filmu "Generał 'Nil’".
Interesujący jest plan uroczystości w Lublinie. Dzisiaj w kościele pw. Świętej
Rodziny (ul. Jana Pawła II 11) o godz. 16.00 odprawiona zostanie Msza św. w
intencji żołnierzy powstania antykomunistycznego. Z kolei lubelski IPN oraz Dom
Kultury LSM zapraszają na projekcję dwóch filmów: jeden to komunistyczny film
propagandowy "W pogoni za bandą", a drugi to współczesny dokument "Żołnierze
wyklęci". Prezentacjom towarzyszyć będzie wykład prof. Rafała Wnuka, historyka z
KUL, pt. "Polskie podziemie niepodległościowe na tle konspiracji Europy
Środkowo-Wschodniej".
W siedzibie IPN w Poznaniu dzisiaj o godz. 9.00 odbędą się warsztaty dla
młodzieży pt. "Propaganda komunistyczna w walce z podziemiem niepodległościowym
i opozycją polityczną w Polsce w latach 1945-1956", a ponadto pokaz filmu pt. "WSGO
'Warta’". Odbędzie się także sesja naukowa "Podziemie antykomunistyczne w
Wielkopolsce w latach 1945–1956". Obchody Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy
Wyklętych" przygotowane przez IPN odbędą się także m.in. w Katowicach, Bielsku-
Białej i Częstochowie.

 

Mariusz Kamieniecki

drukuj