
fot. Autorstwa Jan Matejko - National Museum of Poland Catalogue (for better resolution: calendar with pictures of Matejko), Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=67699
Konstytucja 3 Maja – pierwsza konstytucja w Europie i druga na świecie
Konstytucja 3 Maja wprowadzała szereg demokratycznych i nowatorskich rozwiązań ustrojowych. Niestety nie udało się ich w pełni wprowadzić w życie. Na przeszkodzie stanęli zdrajcy Rzeczpospolitej i ich mocodawcy z Rosji, Prus i Austrii.
„W Imię Boga w Trójcy Świętej Jedynego” – tak rozpoczyna się jeden z najważniejszych aktów prawnych Rzeczpospolitej, Konstytucja 3 Maja z 1791 roku. Akt ten wieńczył wieloletni okres reform państwa polskiego.
Ówczesne polskie elity tworzyły takie osobowości jak: ksiądz Hugo Kołłątaj, Ignacy Potocki czy marszałek Stanisław Małachowski, którego Jan Matejko umieścił w swoim dziele „Konstytucja 3 maja” jako centralną postać.
Licząca 11 stron Konstytucja 3 Maja oraz wcześniejsze ustawy przyjęte przez Sejm czteroletni gruntownie zmieniały ustrój Rzeczpospolitej
Konstytucja likwidowała liberum weto, wprowadzała dziedziczność tronu, a jednocześnie zasadę: król panuje, ale nie rządzi.
Majowa konstytucja likwidowała szereg patologii, które niszczyły państwo i dawały okazję do ingerowania sąsiadów w wewnętrzne sprawy polskie. Pozbawiono praw politycznych szlachtę, która nie posiadała ziemi.
Jednocześnie nadano część praw mieszczanom i wzięto w obronę państwa włościan. Reformy zaniepokoiły naszych sąsiadów. Przy wsparciu Rosji zawiązano stronnictwo, które – pod pretekstem obrony wolności szlacheckich – siłą dążyło do obalenia Konstytucji 3 Maja.
Twarzami Targowicy byli: generał artylerii koronnej, Stanisław Szczęsny Potocki; hetman wielki koronny, Franciszek Ksawery Branicki; hetman polny koronny, Seweryn Rzewuski. Do tego „zaszczytnego” grona przystąpił król Stanisław August Poniatowski.
Konstytucja 3 Maja nie uratowała Rzeczpospolitej. Cztery lata później Polska zniknęła z mapy Europy. Majowa jutrzenka – jak nazywano Konstytucję 3 Maja w czasie zaborów oraz w następnych latach – była źródłem inspiracji wolnościowych i niepodległościowych Polaków.
TV Trwam News



