Islandia: w sierpniu odbędzie się referendum w sprawie wznowienia negocjacji akcesyjnych z UE

Rząd Islandii w piątek wyznaczył na 29 sierpnia datę referendum, w którym obywatele zdecydują, czy państwo wznowi przerwane negocjacje akcesyjne z Unią Europejską. Islandia złożyła wniosek o członkostwo w UE w 2009 r., w szczytowym momencie kryzysu finansowego.

Prace w ramach procesu akcesyjnego zostały zamrożone w 2013 r., gdy eksperci ostrzegali przed potencjalnym rozpadem strefy euro. Ostatecznie starania wstrzymano w 2015 roku.

„Mamy lepszą pozycję negocjacyjną niż po kryzysie ekonomicznym. W rozmowach z UE będziemy zabiegać o zachowanie naszych zasobów oraz stabilności finansowej – podkreśliła premier Kristrun Frostadottir, liderka socjaldemokratycznego Sojuszu, na konferencji prasowej w piątek.

Zbliżenie Islandii do UE jest komentowane jako strategiczne w obliczu rosnącego znaczenia Arktyki i roszczeń prezydenta USA, Donalda Trumpa, do położonej w tym regionie Grenlandii.

W sondażu Gallupa, przeprowadzonym między 19 lutego a 4 marca, 57 proc. respondentów opowiedziało się za kontynuowaniem negocjacji akcesyjnych z UE, a ponad 30 proc. było temu przeciwnych.

Szefowa dyplomacji Islandii, Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir, podkreśliła, że nie spodziewa się długich negocjacji z UE, gdyż jej kraj już należy do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, co oznacza, że rynek jest w dużej części zintegrowany. Jej zdaniem obszary akcesyjne, które zostały już omówione, zostaną zaktualizowane.

Rozpisanie referendum musi jeszcze zaakceptować parlament Islandii.

„Naród islandzki stoi przed ważną decyzją. W świecie rywalizujących ze sobą stref wpływu członkostwo w UE daje zakotwiczenie we Wspólnocie bazującej na wartościach, dobrobycie i bezpieczeństwie” – podkreśliła komisarz UE ds. rozszerzenia, Marta Kos, w oświadczeniu przekazanym agencji AFP.

W wyniku przedterminowych wyborów w 2024 r. w kraju powstała większościowa koalicja socjaldemokratycznego Sojuszu, liberalnego Odrodzenia oraz Partii Ludowej. Ugrupowania te w umowie koalicyjnej ustaliły, że referendum w sprawie wznowienia negocjacji akcesyjnych z UE odbędzie się do 2027 roku. Nie podano wówczas konkretnej daty.

Islandia jest strategicznie położona na północnym Atlantyku, należy do NATO, a także ma podpisaną umowę obronną z USA. Kraj jest bogaty w zasoby naturalne, ważną gałęzią gospodarki jest rybołówstwo, którego ochrona przed unijnymi kwotami była wcześniej przedmiotem debaty.

PAP