Rzeszowski oddział IPN zaprasza na uroczystości z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Zbliża się Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Z tej okazji 1 marca w całej Polsce odbędzie się szereg uroczystości i wydarzeń upamiętniających bohaterów podziemia antykomunistycznego. Odbędą się one m.in. w Rzeszowie, współorganizowane przez tamtejszy oddział Instytutu Pamięci Narodowej.

1 marca obchodzić będziemy w Polsce Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Został on ustanowiony decyzją polskiego parlamentu w 2011 r. „w hołdzie Żołnierzom Wyklętym – bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienia dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu”.

Żołnierze Wyklęci tworzyli polskie powojenne podziemie niepodległościowe i antykomunistyczne. Był to ruch partyzancki, stawiający opór sowietyzacji Polski i podporządkowania jej Związkowi Sowieckiemu, toczący walkę ze służbami bezpieczeństwa ZSRS i podporządkowanymi im służbami w Polsce.

Pomysł ustanowienia święta w tym terminie wysunął ówczesny prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Janusz Kurtyka. Tego dnia w 1951 r. w więzieniu mokotowskim wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”: Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju, Karolu Chmielu i Józefie Rzepce – będących ostatnimi ogólnopolskimi koordynatorami „Walki o Wolność i Niezawisłość Polski z nową sowiecką okupacją”. Ich ciała komuniści zakopali w nieznanym miejscu.

W związku z Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych w całej Polsce odbywają się liczne uroczystości i wydarzenia upamiętniające bohaterstwo i męczeństwo członków polskiego podziemia antykomunistycznego. Takie uroczystości współorganizuje m.in. rzeszowski oddział IPN.

O godz. 11.00 w Kościele Farnym pw. św. Wojciecha i Stanisława
w Rzeszowie (ul. Plac Farny 5) sprawowana będzie Msza święta. Następnie, o godz. 11.45 nastąpi przejście uczestników przed Pomnik Pamięci Żołnierzy Wyklętych, gdzie w południe rozpoczną się oficjalne uroczystości. Ich zakończenie planowane jest na godz. 13.30.

Oprócz rzeszowskiego IPN wydarzenie współorganizują: Urząd Miasta Rzeszowa, 21 Brygada Strzelców Podhalańskich, 3 Podkarpacka Brygada Obrony Terytorialnej oraz Światowy Związek Żołnierzy AK Okręg Podkarpacki.

Instytut poleca również film dokumentalny „Listy nadziei” (reż. Piotr Zarębski) z udziałem dr Mirosława Surdeja – historyka z IPN Rzeszów, a także Wojciecha Koby, syna Władysława Koby, Franciszka Batorego, brata Józefa Batorego i Heleny Skwara, kuzynki Jana Totha.

„Gdybyśmy stracili Ojca, zostalibyśmy zupełni sami na świecie” – pisał w październiku 1950 r. do prezydenta Bolesława Bieruta czternastoletni Jerzy Chmiel, syn członka IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

Prosił on o ocalenie ojca – Karola Chmiela – w imieniu swoim i dziewięcioletniego brata Zbigniewa.

Takie prośby słało do Bolesława Bieruta wiele polskich dzieci. Cytowane fragmenty wstrząsających listów są świadectwem nieludzkich czasów, instalowania w naszym kraju totalitarnej komunistycznej władzy. Dzieci skazanych na śmierć patriotów błagały sprawującego funkcję prezydenta RP Bolesława Bieruta o ocalenie życia ich ojców. Dla córek i synów m.in. działaczy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, oczekujących na wykonanie wyroku śmierci, ułaskawienie przez głowę państwa było ostatnią szansą na ocalenie ukochanego taty. Dlatego starali się oni wzruszyć prezydenta, odwołując się do jego ludzkich uczuć. Sowiecki namiestnik w Polsce nie okazał jednak łaski, więc ich ojcowie zostali zamordowani na podstawie sądowej zbrodni.

Film przedstawia dramatyczne historie działaczy i żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego oraz ich rodzin. Pokazuje on również sytuację Polski po II wojnie światowej. Dokument uświadamia, jak systemy totalitarne – nazizm i komunizm – niszczyły ludzi i narody. Ważnym elementem filmu jest zwrócenie uwagi na uniwersalne
i nieprzemijające wartości: lojalność, honor, wierność, uczciwość, odpowiedzialność oraz poświęcenie. Reżyserem filmu jest Piotr Zarębski, który – wraz z Tomaszem Plaskotą – odpowiada również za scenariusz.

IPN/radiomaryja.pl