fot. pl.wikipedia.org

Włochy: Żołnierze gen. Andersa upamiętnią bitwę o Ankonę

74. rocznicę wyzwolenia Ankony przez 2. Korpus Polski będą uroczyście obchodzić w Loreto i Ankonie dawni żołnierze gen. Andersa. To dla naszych weteranów szczególna chwila wdzięczności dla kolegów, którzy pozostali we włoskiej ziemi – mówił PAP szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk.

W delegacji, która we wtorek wyruszyła do Ankony nad Morzem Adriatyckim, uczestniczą weterani 2. Korpusu Polskiego, członkowie Rady ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przy szefie urzędu, przedstawiciele Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, oraz władz państwowych. Ankona to miasto portowe w środkowych Włoszech, zdobyte 18 lipca 1944 r. przez 2. Korpus Polski gen. Władysława Andersa. Zajęcie portu zaopatrzeniowego ułatwiło potem aliantom przełamanie kolejnego systemu niemieckich umocnień tzw. Linii Gotów w pobliżu rzeki Metauro.

„To dla naszych weteranów chwila szczególna – chwila wdzięczności dla kolegów, którzy tam we włoskiej ziemi pozostali. To także chwila, kiedy chcą podzielić się nie tylko wspomnieniami, ale i wskazaniami, które były udziałem ich pokolenia, i które determinowały ich bój o niepodległość. Jednym z tych wskazań jest to, że trzeba czasem poświęcić wszystko, aby Polska była wolna” – powiedział PAP szef Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk.

Przypomniał, że w 2015 r. urząd zorganizował obchody w Casamassima, w 2016 r. w Monte Cassino i okolicznych miejscowościach, a w 2017 r. – w Bolonii.

„Teraz, w 2018 r., w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości, będziemy w Loreto i Ankonie. (…) Po raz pierwszy będzie z nami syn płk. Stanisława Wyskota Zakrzewskiego, dowódcy Ułanów Karpackich. Pułk Ułanów Karpackich wkroczył jako pierwszy do Ankony 18 lipca 1944 r.” – dodał Kasprzyk.

„Kampania adriatycka 2. Korpusu Polskiego była jedną z najważniejszych kampanii w czasie walk o Półwysep Apeniński i – co ważne – przeprowadzoną samodzielnie przez żołnierzy 3. Dywizji Strzelców Karpackich i 5. Kresowej Dywizji Piechoty. O ile szturm na Monte Cassino był operacją wykonywaną w ramach większego przedsięwzięcia alianckiego, o tyle zdobycie Ankony, bardzo ważnego punktu militarnego, bo był to port, było wyłącznie zasługą Polaków. Dowództwo alianckie zleciło zdobycie Ankony gen. Andersowi, ten podjął się tego zadania i w wyniku trwającej blisko miesiąc operacji zbrojnej nad Adriatykiem, Ankona 18 lipca 1944 r. była wolna, co umożliwiło również aliantom prowadzenie dalszych operacji na Półwyspie Apenińskim na froncie południowym” – mówił Kasprzyk.

Odnosząc się do kwestii strategicznego znaczenia portu w Ankonie Kasprzyk przyznał, że dawał on Niemcom „ostatnie okno na świat”, ponieważ dzięki niemu – jak mówił – do walczących jeszcze na północy Płw. Apenińskiego docierało zaopatrzenie, sprzęt, broń i żywność. Zdaniem szefa urzędu, port w Ankonie był niezwykle ważnym ośrodkiem komunikacji, a jego utrata przesądziła o klęsce niemieckiej na tych obszarach.

Jan Józef Kasprzyk zauważył, że o stopniu trudności tych walk świadczy m.in. liczba zaangażowanych żołnierzy – po stronie Polski było to blisko 50 tys.

„Ze strony niemieckiej Ankony broniła doborowa 278. Dywizja Piechoty – niezwykle elitarna, chociaż pamiętajmy, że jest to już lato 1944 roku i w dużej mierze Niemcy wiedzą, że front południowy jest przegrany, ale biją się jeszcze zakładając, że być może, to jest ta ostatnia linia oporu, której warto bronić, aby alianci nie mogli od południa atakować zajętej przez Niemców Europy” – ocenił.

Jego zdaniem operacja była „trudna, wymagająca szybkiego działania” i okupiona stosunkowo wysokimi stratami, ale – jak zastrzegł – również po stronie niemieckiej.

„Na cmentarzu w Loreto, który odwiedzimy, pochowanych jest ponad tysiąc żołnierzy polskich, a zatem prawie tyle ile na Monte Cassino” – mówił Kasprzyk.

Nekropolia znajduje się tuż obok bazyliki, miejsca kultu maryjnego, które jest celem wypraw wielu pielgrzymek z całego świata. Cmentarz w Loreto jest pod stałą opieką sióstr nazaretanek z bazyliki oraz urzędu miasta w Loreto.

„Będziemy mieć z nimi spotkanie, będziemy chcieli im podziękować za wieloletnią opiekę i pracę na rzecz upamiętnienia polskich walk o niepodległość” – stwierdził Jan Józef Kasprzyk.

Główne uroczystości 74. rocznicy wyzwolenia Ankony odbędą się 18 lipca przy dawnej bramie tego miasta – Porta Santo Stefano, a następnie przy pomniku ku czci włoskiego ruchu oporu oraz przy pomniku Bohaterów Portu i Stoczni. W uroczystościach tych, poza polską delegacją, wezmą udział przedstawiciele włoskich władz. Kasprzyk podkreślił, że Włosi „cieszą się z obecności weteranów, którzy wyzwalali Ankonę, czyli żołnierzy 2. Korpusu, którym zawdzięczają swoją wolność i niepodległość”.

Uroczystości, które odbędą się z udziałem asysty wojskowej, przedstawicieli władz państwowych i weteranów, zakończą wystąpienia na okoliczność 100-lecia odzyskania niepodległości Polski.

W latach 1944-1945 2. Korpus Polski walczył na froncie włoskim przez 367 dni. Zginęło 2197 naszych żołnierzy, a 8376 zostało rannych.

Organizatorem uroczystości w Ankonie jest Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

PAP/RIRM

drukuj