fot. https://pixabay.com/

Ks. prof. H. Witczyk: Otwarty Grób Pana jest miejscem uobecniającym chwalebną Mękę i Śmierć Pana Jezusa Chrystusa na krzyżu

Otwarty Grób Pana jest „mnemeion”, czyli pamiątką, miejscem uobecniającym życie, a przede wszystkim chwalebną Mękę i Śmierć Pana Jezusa na krzyżu. Tu tworzy się wspólnota eklezjalna, zbudowana na wejściu w ofiarę Jezusa Chrystusa, w Jego Mękę, Śmierć i Zmartwychwstanie. To dokonuje się również w chrzcie świętym, bo chrzest – jak uczy św. Paweł – to zanurzenie w Śmierci Pana Jezusa i w Jego Zmartwychwstaniu – mówił w „Rozmowach niedokończonych” na antenie Radia Maryja i TV Trwam ks. prof. Henryk Witczyk, biblista, dyrektor Instytutu Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. św. Jana Pawła II. Gościem programu był również inny wykładowca KUL, ks. dr Andrzej Kwaśniewski, historyk, adiunkt w Ośrodku Archiwów Bibliotek i Muzeów Kościelnych Wydziału Nauk Humanistycznych.

Za niecałe dwa tygodnie, 14 kwietnia, rozpoczynamy w Kościele Tydzień Biblijny. Jeden z gości poniedziałkowych „Rozmów niedokończonych”, ks. prof. Henryk Witczyk, jest autorem trafnego stwierdzenia: „Tak jak w tabernakulum przechowujemy Najświętsze Ciało Pana Jezusa, tak Pismo Święte jest tabernakulum Ducha Świętego”.

– To sformułowanie pochodzi z samego nauczania Pana Jezusa, który mówiąc o swoim Słowie (to jest napisane w szóstym rozdziale Ewangelii wg świętego Jana) stwierdza: „Słowa Moje są Duchem i życiem”  (…). Niosą w lisobie Ducha Świętego i życie wieczne. (…) Ewangelie, stanowiące bez wątpienia serce, szczyt Objawienia Bożego, są wyjątkowo pełen mocy, prawdy, mądrości Ducha Świętego, Jego łaski, Jego miłości i komunikują je człowiekowi – wyjaśnił dyrektor Instytutu Nauk Biblijnych KUL.

Kapłan przywołał postać sługi Bożego Jacka Krawczyka (studenta KUL), który jeszcze jako licealista, w wypracowaniu „Dlaczego wierzę” pisał, że sięgając po Pismo Święte, doświadcza obecności „kogoś bliskiego”, kto go „wspiera, wskazuje drogę i zapewnia o swojej obecności”.

– Pragnę dodać do słów o Piśmie Świętym jako „tabernakulum Ducha Świętego” (…) równie ważne stwierdzenie św. Hieronima, który napisał, że „Pismo Święte zawiera prawdziwe Ciało i prawdziwą Krew Pana Jezusa”. Ciało, czyli Jego egzystencję, a Krew to synowskie odniesienie do Ojca. One są inkarnowane nie tylko w Ciele, które wziął z Niepokalanej swej Matki, Dziewicy Maryi, ale są również inkarnowane w słowach Ewangelii, która nam Go uobecnia – podkreślił duchowny.

Gość „Rozmów niedokończonych” przywołał też słowa hiszpańskiego biblisty ks. Luisa Alonso Schökela SJ, mówiące o tym, że nauczanie Jezusa zostało napełnione chwałą Zmartwychwstania.

– Jest to Słowo uobecniające nam Zmartwychwstałego Chrystusa. Jego nauczanie ma dodatkową wagę. Nie jest to tylko nauczanie wielkiego rabbiego, (…) wielkiego proroka, za którego był uważany, Syna Bożego, ale Zmartwychwstałego Pana, które niesie ze sobą światło Zmartwychwstania – wyjaśnił ks. prof. Henryk Witczyk.

Ze Zmartwychwstaniem Jezusa związany jest kult Grobu Pańskiego, krzewiony przez zakon bożogrobców, niegdyś bardzo aktywnych na ziemiach polskich. Trzecia niedziela wielkanocna – obecnie rozpoczynająca Tydzień Biblijny – była niegdyś tradycyjnie obchodzona w Polsce jako Niedziela Grobu Bożego. W niektórych miejscach ten zwyczaj zachował się do dzisiaj.

– Są dwa podstawowe ośrodki, w których ta tradycja ciągle jest nieprzerwana i się utrzymuje. Jest to w pierwszej kolejności Miechów, a w drugiej kolejności Przeworsk na Podkarpaciu. Tak się składa, że trzecia niedziela, która obecnie związana jest z Tygodniem Biblijnym, w starej tradycji (…) była Niedzielą Grobu Bożego. W tradycji bożogrobców chodziło o to, aby wspomnieć miejsce, jakie jest świadkiem Zmartwychwstania, w którym dowody Zmartwychwstania były oglądane przez apostołów i przez kobiety, które pierwsze przybyły do Grobu – wyjaśnił ks. dr Andrzej Kwaśniewski.

Gość „Rozmów niedokończonych” zaznaczył, że w tym miejscu łączy się czytanie Pisma Świętego ze zrozumieniem Zmartwychwstania. Tradycja kultu Grobu Bożego pokazuje, że nieprawdziwe są twierdzenia, iż dawniej w Kościele nie poświęcano należytej uwagi prawdzie o Zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa.

– Gdziekolwiek Stróże Grobu Bożego się poruszyli, tam rozszerzali chwałę tego Grobu i tak wspomagali głoszenie Ewangelii, napełniając naszą ojczyznę i polską kulturę świadomością Zmartwychwstania i wartości tego zbawczego wydarzenia – wskazał adiunkt w Ośrodku Archiwów Bibliotek i Muzeów Kościelnych Wydziału Nauk Humanistycznych KUL.

To, jak rozumiany był Grób Jezusa, otwarty mocą Bożą, pokazuje Ewangelia wg świętego Jana.

– Otwarty Grób Pana (…) jest „mnemeion”, czyli pamiątką, miejscem uobecniającym życie, a przede wszystkim chwalebną Mękę i Śmierć Pana Jezusa na krzyżu – podkreślił ks. prof. Henryk Witczyk.

Uczniowie Jezusa, wchodząc do pustego Grobu, wchodzą zatem w wydarzenie Męki i zbawczej Śmierci Chrystusa.

– Co więcej, wchodząc w to wydarzenie, zanurzają się w nim i otrzymują łaskę wiary. (…) Dzisiaj Zmartwychwstały Pan żyje w Kościele, który oni zaczynają tworzyć. Tu tworzy się wspólnota eklezjalna, zbudowana na wejściu w ofiarę Jezusa Chrystusa, w Jego Mękę, Śmierć (Grób to uobecnia) i w Jego Zmartwychwstanie poprzez uwierzenie tym faktom, odkrycie zbawczego wymiaru tych faktów. To dokonuje się również w chrzcie świętym, bo chrzest – jak uczy św. Paweł – to zanurzenie w Śmierci Pana Jezusa i w Jego Zmartwychwstaniu; to jest początek naszej obecności w Kościele. Kult Grobu Bożego był przede wszystkim kultem Męki Pańskiej, krzyża Pańskiego jako zwycięskiego, krzyża pełnego chwały – tłumaczył biblista.

Wskazanie na istotę Kościoła odnajdujemy również w haśle tegorocznego Tygodnia Biblijnego: „Powołani do komunii z Bogiem i bliźnimi w Kościele.

– Chodzi o podkreślenie, że Kościół jest wspólnotą kształtowaną przez Ducha Świętego – wyjaśnił dyrektor Instytutu Nauk Biblijnych KUL.

Duchowny dodał, że słowo „komunia” także nawiązuje do przekazów św. Jana Apostoła.

– Który mówi, że wierzyć apostołom to mieć komunię, „koinonię”, łączność z Ojcem, Synem i Duchem Świętym oraz między sobą. To jest komunia zbawcza. Istnieje pewna paralelność między Kościołem jako komunią i przyjmowaniem Ciała Pańskiego, które też nazywamy komunią, przystępowaniem do Komunii świętej, bo sakrament, uobecniający ofiarę, buduje Kościół jako komunię – tak jak bożogrobcy, kultywując świadectwo o Grobie Pana, wyrażali to w swoich praktykach związanych z kultem Bożego Grobu – mówił ks. prof. Henryk Witczyk.

Zakon ten posiadał też rozbudowany kult Chrystusowego krzyża jako znaku zbawienia i zwycięstwa Boga nad śmiercią i grzechem. Związane z nim praktyki bożogrobców, takie jak padanie przed nim na twarz, ukazywały też królewski charakter Męki Pana Jezusa. Jak wskazał biblista, nieustannie podkreślał to w spisanej przez siebie Ewangelii św. Jan.

– Jeżeli Pan Jezus na krzyżu i Zmartwychwstały jest królem, to znaczy, że otwiera przed nami – swoimi uczniami, wierzącymi – swoje królestwo, co mówi do współukrzyżowanego złoczyńcy (…). Prostracje przed krzyżem to niesamowicie wymowny znak – zaznaczył biblista.

Śmierć Chrystusa jednoczy wiernych z Bogiem Ojcem.

– Nadużywamy słowa „Eucharystia” (w tym znaczeniu, że na okrągło się nim posługujemy). Jest to greckie słowo, mało zrozumiałe. Należałoby mówić: „sakrament dziękczynienia” i wtedy byśmy zrozumieli, że (…) mówimy zaledwie 1/5 prawdy o sakramencie ołtarza, bo on w istocie swej jest ofiarą, którą Pan Jezus każe nam przyjmować. (…) Tym, co przyjmujemy, jest Jego ofiara, czyli On składający samego siebie w ofierze – zwrócił uwagę dyrektor Instytutu Nauk Biblijnych KUL.

Podczas Tygodnia Biblijnego na początku Mszy świętych sprawowany będzie rytuał narodowego czytania Pisma Świętego. Ma on związek ze zbiegającą się z rozpoczęciem tego Tygodnia 1058. rocznicą chrztu Polski, kiedy to jako naród zostaliśmy włączeni do wspólnoty – czyli komunii – Kościoła powszechnego.

– Jest to data niezwykła, która nas uczyniła takim narodem, jakim dziś jesteśmy. (…) Żyjąc w kulturze polskiej, nie da się tego „wziąć w nawias” i uznać, że tego nie było, ponieważ to było tak silne oddziaływanie społeczne, państwotwórcze, kulturotwórcze, że innej Polski nie ma – podkreślił ks. dr Andrzej Kwaśniewski.

Chrzest Polski przyczynił się również do powstania różnych tradycji, cechujących się niezwykłą teologiczną głębią – takich jak te zapoczątkowane przez bożogrobców, którzy przybyli na ziemie polskie w XII wieku, czyli – w perspektywie tysiącletnich dziejów państwa polskiego – niedługo po chrzcie Mieszka I.  Kult Grobu Pańskiego powstał z inicjatywy polskiego krzyżowca Jaksy. Rycerz, po głębokich przeżyciach religijnych, jakich doświadczył w Bazylice Grobu Bożego w Jerozolimie, postanowił zaszczepić element duchowości Ziemi Świętej w Polsce.

– Było więcej tego typu inicjatyw w Europie, ale (…) bożogrobcy (…) nigdzie nie dokonali (…) tak wspaniałych rzeczy, jak w Polsce – podkreślił adiunkt w Ośrodku Archiwów Bibliotek i Muzeów Kościelnych Wydziału Nauk Humanistycznych KUL.

To dzięki temu zakonowi w każdym polskim kościele co roku powstaje Grób Pański. Jest to tradycja niemal wyłącznie polska, oprócz naszego kraju obecna tylko w niektórych miejscach w Europie Środkowo-Wschodniej, ale nieznana na Zachodzie. Zwyczaj ten stanowi twórczo traktowane świadectwo wiary, ale także sposobność do katechezy. Instalacje wyobrażające pusty Grób Zbawiciela przybliżają wiernych do wspomnianych wcześniej początków tworzenia się wspólnoty Kościoła. Warto odwiedzić też stały Grób Boży w Miechowie. Powstał on w XVI wieku. Jest dokładną kopią wcześniejszej, bizantyjskiej wersji Grobu Chrystusa znajdującego się w Jerozolimie.

radiomaryja.pl

drukuj
Tagi: ,

Drogi Czytelniku naszego portalu,
każdego dnia – specjalnie dla Ciebie – publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła i naszej Ojczyzny. Odważnie stajemy w obronie naszej wiary i nauki Kościoła. Jednak bez Twojej pomocy kontynuacja naszej misji będzie coraz trudniejsza. Dlatego prosimy Cię o pomoc.
Od pewnego czasu istnieje możliwość przekazywania online darów serca na Radio Maryja i Tv Trwam – za pomocą kart kredytowych, debetowych i innych elektronicznych form płatniczych. Prosimy o Twoje wsparcie
Redakcja portalu radiomaryja.pl