Strasburg. Klimatyczna ochrona i pytanie: kto za to zapłaci?

Nie milkną echa wystąpienia szefowej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen, dotyczącego stanu UE. Wśród jej zapowiedzi, ogłoszonych w Strasburgu, pojawił się sojusz na rzecz ubezpieczeń od ryzyk klimatycznych, który ma zwiększyć ochronę Europejczyków przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych. W Parlamencie Europejskim padło jednak zasadnicze pytanie: tylko kto za to zapłaci?

Unia Europejska już korzysta z ogromnego wspólnego finansowania. W oparciu chociażby o wnioski państw członkowskich dotyczące finansowania w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz potrzeb finansowych innych programów unijnych wspieranych przez instrument NextGenerationEU, UE przewiduje pozyskanie do 634 mld euro do końca tego roku (z całkowitej puli środków programu wynoszącej maksymalnie 806,9 mld euro, ustalonej w roku 2021). Rodzi się więc zasadnicze pytanie: czy UE powinna równocześnie zwiększać wspólne zobowiązania i finansować kolejne kosztowne cele? Nowe cele oznaczają koszty. Dlatego pytanie nie dotyczy wyłącznie tego, co jeszcze powinna finansować UE, ale przede wszystkim: z jakich pieniędzy, czy będą cięcia i kto ostatecznie poniesie rachunek?

Niektóre pytania właśnie o finansowanie nowych pomysłów, stawiane przez europosłów w Parlamencie Europejskim, są bardziej fundamentalne niż spór o pojedynczy program czy kolejny fundusz: czy Unia powinna jednocześnie zwiększać swoje wspólne zobowiązania i finansować kolejne pomysły, nie mając jeszcze zamkniętej dyskusji o tym, z jakich dochodów te zobowiązania będą w przyszłości spłacane?

Faktem jest, że Europa mierzy się z kosztami ekstremalnych zjawisk pogodowych, a KE chce ograniczyć sytuację, w której państwa i ich budżety pozostają pierwszą linią obrony przed skutkami katastrof klimatycznych. Prawdziwą informacją również jest to, że każda z nowych inicjatyw odpowiada na określone ryzyko, ale każda wymaga jednak zasobów.

A zasoby Unii Europejskiej nie są nieograniczone.

Dawid Nahajowski/RIRM