Szczecin: IPN zawiadomił prokuraturę o zdewastowaniu pomnika Armii Krajowej

Instytut Pamięci Narodowej oczekuje od prokuratury ustalenia sprawców dewastacji pomnika upamiętniającego Armię Krajową. Monument na Cmentarzu Centralnym został na początku lutego opryskany czarnym sprayem. W piątek zaplanowane są uroczystości 84. rocznicy utworzenia AK.

Dyrektor szczecińskiego oddziału IPN, Krzysztof Męciński, poinformował we wtorek, iż w Prokuraturze Rejonowej Szczecin Zachód zostało założone zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa znieważenia miejsca pamięci (art. 261 KK) poprzez pomazanie czarną farbą pomnika upamiętniającego Armię Krajową.

„Ten pomnik, symbol Polski Walczącej został zdewastowany, znieważony przez nieznanych sprawców. Uważamy, że jest to skandaliczne, niedopuszczalne. Miejsca pamięci są pod ochroną państwa” – podkreślił Krzysztof Męciński.

„Nie powinniśmy pozostawić tej sprawy bez naszej reakcji, bo brak reakcji jest przyzwoleniem na takie haniebne czyny” – dodał.

Krzysztof Męciński wyraził nadzieję, że policja i prokuratura wyjaśnią sprawę. Zaznaczył, że złożenie zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa uzgodnił z prezes szczecińskiego okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Jolantą Szyłkowską, oraz prok. Markiem Rabiegą, naczelnikiem Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie. We troje uczestniczyli w briefingu zorganizowanym przez IPN przy pomniku.

Dyrektor szczecińskiego oddziału IPN przypomniał, że w 2014 r. Sejm RP przyjął ustawę o ochronie znaku Polski Walczącej, a to właśnie „kotwica” została pomazana czarnym sprayem na szczecińskim pomniku AK.

„Na znieważanie tego symbolu, na dewastację miejsc pamięci nie ma naszej zgody” – stwierdził Krzysztof Męciński.

Zwrócił on uwagę, że z dziedzictwa AK czerpali żołnierze antykomunistycznego podziemia, „Solidarność”, a także współczesne wojsko. Znak Polski Walczącej jest na odznakach Wojsk Obrony Terytorialnej. Do tradycji i oddziałów AK nawiązują też wojska specjalne.

Krzysztof Męciński poinformował, że na 13 lutego przy pomniku AK zaplanowane są uroczystości w przeddzień 84. rocznicy przemianowania Związku Walki Zbrojnej w AK z udziałem kombatantów i żołnierzy.

„Dla nas jest bardzo ważne, żeby to miejsce wyglądało w sposób godny, bo pojawią się tutaj kombatanci, ostatni żyjący żołnierze AK w naszym mieście” – zapowiedział Krzysztof Męciński.

Czarną plamę i zacieki na jasnym granicie pomnika AK na Cmentarzu Centralnymi zauważył w ubiegłym tygodniu szczeciński fotoreporter Polskiej Agencji Prasowej. Powiadomiona o sprawie administracja cmentarza zleciła pracownikom technicznym wyczyszczenie monumentu. Zdarzenia nie zgłoszono policji. Paulina Łątka z Centrum Informacji Miasta Urzędu Miasta Szczecin wyjaśniła, że pomnik i jego okolice nie są objęte monitoringiem.

Oficer prasowa Komendy Miejskiej Policji, nadkom. Anna Gembala, poinformowała, że funkcjonariusze z komisariatu Szczecin Pogodno udali się na Cmentarz Centralny, rozmawiali z pracownikami nekropolii, od których mieli usłyszeć, że pomnik mógł zostać zniszczony podczas „nieudolnej renowacji”, a nie przez wandali.

Hipotezę, że kotwica Polski Walczącej została spryskana przez któregoś z kombatantów, który postanowił „odświeżyć” patriotyczny symbol, odrzuca Jolanta Szyłkowska.

„Takie stwierdzenie jest absurdalne. Na 80. rocznicę przeprowadziliśmy renowację pomnika. Kotwica została poczerniona” – powiedziała szefowa szczecińskiego okręgu ŚZŻAK.

„Zresztą zdjęcie ewidentnie wskazuje, że czerń czernią została, spłynęła część rozpylonej farby. To jest akt profanacji i wandalizmu. Tego inaczej nazwać nie można” – oceniła Jolanta Szyłkowska.

Zaprezentowała ona zdjęcie „czystego” pomnika wykonane 30 stycznia br., kiedy z biało-czerwonymi wiązankami przyszli tam uczniowie Zespołu Szkół nr 4 im. Armii Krajowej.

Pomnik upamiętniający AK wzniesiono w 2004 r., z inicjatywy kombatantów. Projekt wykonał Maciej Prauziński (zm. 2012 r.), architekt, wykładowca Politechniki Szczecińskiej, były żołnierz Armii Krajowej, który po II wojnie światowej przybył do Szczecina.

Monument znajduje się w starej, zabytkowej części Cmentarza Centralnego, u zbiegu al. Bukowej i Górnej. Tworzą go trzy, różnej wysokości, słupy z jasnego kamienia, na których umieszczono „kotwicę” Polski Walczącej i tablicę z napisem: „1939–1956 W hołdzie poległym i pomordowanym żołnierzom Armii Krajowej i innych organizacji zbrojnych Podziemnego Państwa Polskiego”.

PAP