Zagraniczne banki będą krajowe

Obecność na polskim rynku oddziałów zagranicznych banków z zagrożonych
upadłością krajów eurostrefy naraża Polskę i polskich klientów tych banków na
straty. Rząd chce przekształcić takie oddziały w banki krajowe podlegające
nadzorowi KNF.

Pomysł polega na wprowadzeniu do ustawy Prawo bankowe przepisów, które umożliwią
przekształcenie oddziałów zagranicznych banków w Polsce w krajowe banki o
charakterze spółki akcyjnej.
Zezwolenie na utworzenie krajowego banku będzie wydawać Komisja Nadzoru
Finansowego. Z chwilą uzyskania statusu "banku krajowego" KNF roztoczy kontrolę
nad nową instytucją finansową, co ma ogromne znaczenie dla stabilności systemu
bankowego w Polsce i ochrony naszego rynku bankowego przed zainfekowaniem
kryzysem ze strony rozpadającej się strefy euro. Przypomnijmy, że oddziały
banków zagranicznych w Polsce podlegają swoim macierzystym instytucjom
nadzorczym, KNF pozbawiona jest więc kontroli nad dokonywanymi w nich
przepływami finansowymi. Kryzys w eurostrefie narasta, a na rynku polskim są
obecne oddziały zagranicznych banków z krajów peryferyjnych strefy euro, które
przeżywają obecnie trudności finansowe. Niewypłacalność tych krajów naraziłaby
Polskę i polskich klientów tych banków na straty.
– Grecja, której zadłużenie sięga 160 proc. PKB, nie jest w stanie spłacać
swoich zobowiązań wobec instytucji finansowych eurostrefy, które mają w
portfelach jej obligacje. Na razie akceptuje je Europejski Bank Centralny, co
pozwala eurostrefie odsunąć w czasie bankructwo Grecji i jego
finansowo-gospodarcze konsekwencje dla gospodarki europejskiej. Taka sytuacja
nie może jednak trwać w nieskończoność – opisuje sytuację dr Cezary Mech, były
wiceminister finansów. – Dlatego wydaje się, że restrukturyzacja długów greckich
jest nieuchronna. Polegałaby ona na przeprowadzeniu "kontrolowanej upadłości
Grecji", w tym m.in. wydłużeniu terminu spłaty długów przez Grecję i obciążeniu
częścią strat inwestorów, którzy mają w portfelach greckie obligacje – dodaje.
Jak zaznacza finansista, jeśli Europejski Bank Centralny odmówi akceptowania
obligacji niewypłacalnych krajów, to banki takich krajów będą również zagrożone
upadłością.
Decyzję KNF o zezwoleniu na utworzenie krajowego banku poprzedzać będzie
dokładny audyt w zagranicznej placówce bankowej w celu sprawdzenia jej
rzeczywistej kondycji finansowej i zweryfikowania zdolności do prowadzenia
działalności operacyjnej. Zezwolenie KNF będzie ważne przez rok od chwili
wydania.
– Przekształcenie polegać będzie na wniesieniu tytułem wkładu niepieniężnego
wszystkich składników majątkowych oddziału przeznaczonych do prowadzenia
działalności, o ile stanowią one przedsiębiorstwo bankowe lub jego część –
podało Centrum Informacyjne Rządu. Jak wskazano w komunikacie, chodzi o majątek
trwały i środki finansowe oraz należności i zobowiązania, w tym depozyty.
Założyciel krajowego banku będzie musiał przedstawić dokument rzetelnej wyceny
wymienionych składników majątku, wnoszonych aportem do kapitału założycielskiego
nowego banku oraz zaświadczenie zagranicznego banku o zamiarze zaprzestania
działalności przez jego oddział w Polsce z chwilą przekształcenia w bank
krajowy. Przed wydaniem zezwolenia przez KNF placówka bankowa musi przejść
kontrolę nadzorczą. Na nowy bank przechodzić będą wszelkie zezwolenia, koncesje
i ulgi przyznane instytucji zagranicznej oraz środki finansowe przeznaczone
przez macierzysty zagraniczny bank na prowadzenie oddziału w Polsce.
Rząd ma nadzieję, że stworzenie ścieżki przekształcenia oddziałów banków
zagranicznych w banki krajowe przysporzy tym instytucjom wiarygodności na
polskim rynku oraz otworzy drogę do ich dokapitalizowania.
– Przekształcanie oddziałów zagranicznych banków w polskie banki pozwala na
zmniejszenie w Polsce perturbacji spowodowanych kryzysem strefy euro, w tym
niewypłacalnością Grecji. Nareszcie rząd podjął działanie prewencyjne w miejsce
reakcji post factum – komentuje propozycję dr Cezary Mech. – Pomyślność operacji
zależy jednak od rzetelności i fachowości audytu KNF przeprowadzonego w
przekształcanym oddziale zagranicznego banku – zastrzega finansista. Rola KNF
przy przekształceniu oddziału zagranicznego banku w polski bank polegać powinna,
jego zdaniem, na sprawdzeniu, czy aktywa oddziału nie są przeszacowane i czy
relacja "aktywa – pasywa" pozostaje na wymaganym przez polskie prawo bezpiecznym
poziomie. Szczególną uwagę należy zwrócić na zagrożenia związane z kłopotami
finansowymi jednostki macierzystej i zadbanie, aby nie przeniosły się one do
polskiego systemu bankowego.
 

Małgorzata Goss