fot. PAP/Jakub Szymczuk/KPRP

Prezydent A. Duda: Dokonania Zygmunta Augusta powinny być dla Polaków i Litwinów stałą chlubą i inspiracją

„Wolni z wolnymi, równi z równymi” – tymi słowami w języku litewskim prezydent Andrzej Duda rozpoczął wystąpienie w litewskim Sejmie podczas posiedzenia poświęconego 500. rocznicy urodzin króla Zygmunta Augusta, odbywającego się w ramach wizyty prezydenta RP na Litwie.

Przypominając tę rocznicę, prezydent zauważył, że Zygmunt August, „król Polski i wielki książę litewski(…) wraz z elitami politycznymi obydwu krajów, wraz ze szlachtą polską i litewską, przyczynił się w ogromnym stopniu do zawarcia Unii Lubelskiej, która stała się jego dziełem życia”.

Podkreślił, że Unia Lubelska jest wielkim dziełem politycznym i cywilizacyjnym, „którego wspaniałe dziedzictwo jest do dzisiaj niezmiernie inspirujące dla obu naszych narodów, dla naszego regionu i dla całej Europy”.

„Jubileusz, który uroczyście obchodzimy, nie jest jedynie odwołaniem do chlubnej przeszłości, ale także sposobnością do refleksji nad współczesnymi wyzwaniami i okazją do spojrzenia w przyszłość” – powiedział Andrzej Duda.

Przypominając wspólną, chlubną historię, prezydent podkreślił, że mamy też „wspólną, nawzajem nas wiążącą i obiecującą przyszłość”.

„Dumni z dziejowych osiągnięć, wiedząc, skąd przychodzimy i jakie wartości nas łączą, wiemy też, jakimi drogami chcemy pomyślnie kroczyć w świecie XXI wieku” – oświadczył prezydent Polski w litewskim parlamencie.

„Epoka Jagiellońska to nasze wspólne, chwalebne dziedzictwo” – podkreślił.

Wskazał, że „sojusz i współdziałanie Polaków i Litwinów za panowania dynastii Jagiellonów pozwoliły naszym narodom odnieść spektakularne zwycięstwa i ogromne sukcesy; stworzyć nową, potężną i sprawczą jakość w tej części Europy”.

Zygmunt II August, jak wskazał prezydent, „syn sprawiedliwego i dobrotliwego Zygmunta Starego, potomek Giedymina i Olgierda, twórców potęgi państwa litewskiego, człowiek doskonale wykształcony, dziedzic europejskiej kultury” był ostatnim z Jagiellonów na tronie Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Prezydent podkreślił jednak, że „jego postać (…) nie tylko zamyka pokolenia wybitnego monarszego rodu, ale przede wszystkim otwiera nową dziejową perspektywę, wynikającą z utworzenia w roku 1569 Rzeczypospolitej Obojga Narodów”.

Unia Lubelska, prekursorka dzisiejszej Unii Europejskiej, związek Polski i Litwy ze wspólnym sejmem, wspólnym władcą i wspólną polityką zagraniczną, ale z zachowaniem dwóch odrębnych państw

„Nie jest pamiątką muzealną. Jest w pewnym sensie lustrem, w którym może się przejrzeć współczesna integracja europejska” – powiedział Andrzej Duda.

Mówiąc o Rzeczypospolitej, państwie obojga narodów, prezydent Polski podkreślił, że „nigdzie indziej, jak w Rzeczypospolitej, aż tylu mieszkańców nie było obywatelami, a nie tylko poddanymi”.

„To umiłowanie wolności, to poczucie podmiotowości, godności i dumy, mamy od pokoleń w genach – i nikt nigdy nam tego nie odbierze” – powiedział.

Prezydent przypomniał też, że „epoka Zygmuntowska i jej spuścizna w dawnej Rzeczypospolitej to <<złoty wiek>> rozwoju kulturowego oraz zgodnego współistnienia wielu duchowych tradycji”; że wśród mieszkańców Korony i Litwy byli katolicy, prawosławni, protestanci, wyznawcy religii mojżeszowej, Ormianie, karaimi i muzułmanie.

„Chcemy pamiętać, że Rzeczpospolita doby Zygmuntowskiej szanowała swe mniejszości, co pomnażało jej siłę, spójność i pomyślność” – wskazał prezydent.

Andrzej Duda w swym wystąpieniu przypomniał też o zwycięstwie pod Grunwaldem i że w tym roku razem była świętowana 610. bitwy – „jednej z najważniejszych bitew w historii Europy, symbolu naszego męstwa, patriotyzmu”.

„Tak jak pradziadowie, rozumiemy także i my, że losy Polski i Litwy są wzajemnie ze sobą powiązane i że w obliczu zagrożenia zawsze powinniśmy się wspierać” – powiedział, przypominając, że „bezpieczeństwo jest wartością bezcenną” i „dlatego Polska i Litwa dbają, aby przeznaczać na obronność zalecane przez NATO 2 proc. PKB, co stawia nas pod tym względem w gronie liderów”.

Prezydent przekazał, że przed kilkoma dniami ratyfikował Umowę o wzmocnionej współpracy obronnej między Polską a Stanami Zjednoczonymi, która „przyczyni się do zagwarantowania trwałej amerykańskiej obecności w naszym regionie i na pewno stanowi dobrą wiadomość także dla Litwy”.

„Żołnierze polscy i litewscy wspólnie w ramach NATO stoją na straży niepodległości naszych państw oraz ładu w regionie, a współpraca Polski i Litwy w wymiarze bezpieczeństwa militarnego i energetycznego stanowi niezachwiany fundament naszych relacji” – wskazał Andrzej Duda.

Prezydent przypomniał też o wspólnym sąsiedztwie z Białorusinami i Ukraińcami; powiedział, że „bliskie sąsiedztwo i wspólna ocena realiów międzynarodowych budują w nas silne poczucie solidarności”.

Wspominając potęgę gospodarczą Rzeczypospolitej Obojga Narodów, podkreślając dzisiejsza współpracę państw regionu w ramach Inicjatywy Trójmorza, prezydent Andrzej Duda ocenił, że „wspólne inwestycje w dziedzinie infrastruktury, transportu, energetyki i nowych technologii w obszarze między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym mogą w ogromnym stopniu pobudzić rozwój w naszych krajach, pozwolić na skok cywilizacyjny i przyczynić się do spójności Unii Europejskiej”.

„Dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej Inicjatywa Trójmorza jest historyczną szansą” – podkreślił prezydent i podziękował za to, że w tym roku rząd litewski zadecydował o przystąpieniu do Funduszu Inwestycyjnego Inicjatywy Trójmorza i zadeklarował wkład finansowy w wysokości 20 mln euro.

Kończąc swe wystąpienie w litewskim parlamencie, prezydent Polski wskazał, że „dzieło Zygmunta Augusta, wspólna sprawa Polaków i Litwinów – Rzeczpospolita Obojga Narodów – nie stała się historycznym epizodem, lecz trwała, z licznymi sukcesami, ponad 200 lat”; przypomniał, że w przyszłym roku będziemy obchodzić 230. rocznicę Konstytucji 3 Maja; wspomniał też o „sławnym związku Zygmunta Augusta z piękną Litwinką Barbarą Radziwiłłówną”.

„Dzisiejsza uroczystość jest dowodem, że nie tylko z dumą pamiętamy o najświetniejszych chwilach naszej historii, ale potrafimy też wyprowadzać z nich energię do budowania jak najlepszej przyszłości” – powiedział prezydent, życząc, by „postać Zygmunta Augusta, jego dokonania, a zwłaszcza największe spośród nich, Unia Lubelska”, były dla Polaków i Litwinów stałą chlubą i inspiracją”.

Ponad 20-minutowe wystąpienie Andrzeja Dudy w litewskim Sejmie, które kilkakrotnie było przerywane oklaskami, poprzedziło spotkanie prezydenta Polski z nowo wybraną, w wyniku październikowych wyborów parlamentarnych, przewodniczącą izby Viktoriją Czmilyte-Nielsen.

Dwudniową wizytę na Litwie Andrzej Duda zakończy w środę.

PAP

drukuj