Oddział IPN w Białymstoku przedstawił harmonogram przedsięwzięć organizowanych w związku z 80. rocznicą Obławy Augustowskiej

8 maja 1945 roku Europa świętowała koniec II wojny światowej, ale dla mieszkańców Suwalszczyzny, Augustowszczyzny i części Podlasia nie był to czas pokoju. Otworzył się nowy rozdział przemocy. Doszło do Obławy Augustowskiej – największej, wciąż niewyjaśnionej zbrodni sowieckiej na Polakach po II wojnie światowej. Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku przedstawił harmonogram przedsięwzięć organizowanych w związku z 80. rocznicą Obławy Augustowskiej.

1945 rok. Wojna w Europie zakończyła się, ale dla mieszkańców Suwalszczyzny, Augustowszczyzny i części Podlasia to był początek nowego zniewolenia. Między 12 a 18 lipca 1945 roku oddziały NKWD i Smiersz przeprowadziły militarną operację. Celem było rozbicie struktur polskiego podziemia niepodległościowego w Puszczy Augustowskiej.

– Zadanie otrzymali dość nietypowe. Musieli otoczyć Puszczę Augustowską, ponad 3,5 tysiąca kilometrów kwadratowych i zniszczyć działające tam polskie podziemie niepodległościowe – wskazał Jarosław Wasilewski z IPN w Białymstoku.

Przyszło to, co wielu zapamiętało jako najciemniejszy okres powojennych lat. Obława Augustowska. Największa niewyjaśniona zbrodnia sowiecka dokonana na Polakach po II wojnie światowej.

– Aresztowali i przesłuchali ponad 7 tysięcy Polaków. Z czego ponad 600 nigdy nie wróciło do domu – zaznaczył Jarosław Wasilewski.

Dziś – 80 lat później – wciąż nie wiadomo, gdzie są ich groby. Śledztwo prowadzone przez IPN wskazuje na okolice wsi Kalety na Białorusi, ale brak współpracy ze strony tamtejszych władz uniemożliwia dalsze prace. Do tej pory udało się zidentyfikować tylko jedną osobę z około 600 zaginionych.

IPN zainaugurował wielomiesięczne obchody rocznicy. W programie są m.in. wystawy, konferencje, audycje, rajdy i rekonstrukcje historyczne. W Augustowie można już oglądać wystawę: „…i nigdy nie wrócili do domu – alfabet Obławy Augustowskiej”. Prezentowana będzie także w miejscowościach, z których pochodziły ofiary, oraz w Sejmie.

– Pamiętajmy o tym, że rok 1945, 8 maja, dla Polaków nie był końcem wojny. Był końcem oczywiście okupacji niemieckiej, ale nowa okupacja, okupacja sowiecka właśnie rozciągała się nad ziemiami polskimi – podkreślił zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, dr hab. Karol Polejowski.

12 lipca Instytut Pileckiego otworzy w Augustowie Dom Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Kulminacja rocznicowych wydarzeń nastąpi 20 lipca, podczas dorocznych uroczystości w Gibach.

– Mamy obowiązek wobec ofiar, ale i wobec przyszłych pokoleń, by pamięć o tej zbrodni, by nigdy nie została zapomniana, aby nasze działania pozwoliły w pewnym momencie odnaleźć i zwrócić rodzinom wszystkich, którzy jeszcze nie wrócili do domu – zwrócił uwagę dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, dr Marek Jedynak.

IPN zapowiada także uruchomienie specjalnego portalu i przewodnika po miejscach związanych z obławą. [czytaj więcej]

 

TV Trwam News