W czyim interesie?

Prezes NBP, przewodniczący Komisji Nadzoru Bankowego Leszek Balcerowicz zasiada
w radzie fundacji CASE, którą sponsoruje Pekao SA – bank należący do UniCredito
Italiano, będący jednym z sześciu sponsorów statutowych fundacji CASE. Szefową
CASE jest żona szefa Komisji Nadzoru Bankowego – Ewa Balcerowicz. W radzie
fundacji znajdziemy też nazwisko Rafała Antczaka, twórcy programu wyborczego
PO, a dokładniej – koncepcji podatku liniowego. Wśród współpracowników fundacji
figuruje Ryszard Petru – główny ekonomista banku BPH. W radzie naukowej jest
Jeffrey Sachs, projektodawca polskiej transformacji.

Jutro prezes NBP będzie wraz z siedmioma innymi członkami Komisji Nadzoru
Bankowego decydował o przyszłym połączeniu Pekao SA z BPH. Wcześniej Balcerowicz
odsunął od decydowania wiceministra finansów pod zarzutem braku bezstronności.
Wygląda na to, że jutrzejsze posiedzenie KNB prezes Balcerowicz powinien rozpocząć
od… wyłączenia siebie samego.
Balcerowicz zamierza wziąć udział w głosowaniu w KNB, uważając się za "osobę
bezstronną". Decyzja KNB w sprawie wniosku UniCredito o zgodę na wykonywanie
prawa głosu z akcji BPH ma doprowadzić do fuzji tego banku z Pekao SA. Gdyby
doszło do połączenia obu banków polski rynek zostałby zdominowany przez wielki
komercyjny bank pozostający w rękach zagranicznego inwestora. Odbiłoby się
to niekorzystnie na konkurencji w sektorze bankowym i wpłynęło na wzrost marży
oraz opłat za usługi bankowe.
Tydzień temu prezes Balcerowicz na wniosek UniCredito usunął z KNB pod zarzutem
braku bezstronności wiceministra Cezarego Mecha, reprezentującego w komisji
ministra finansów. Powodem były nieautoryzowane omówienia wypowiedzi ministra
dla prasy, z których miało jakoby wynikać, że będzie on głosował przeciwko
fuzji. Tymczasem minister Mech prezentował wyłącznie stanowisko rządu w tej
sprawie.
– Instytucja wyłączenia członka organu kolegialnego stanowi procesową gwarancję
zasady bezstronności i służy urzeczywistnieniu zasady prawdy obiektywnej –
uzasadnił swoją decyzję o wykluczeniu Mecha Balcerowicz. Okoliczności będące
podstawą wyłączenia wystarczy uprawdopodobnić. Uprawdopodobnienie tych okoliczności
zastępuje czynności dowodowe – napisał prezes NBP w uzasadnieniu decyzji. Wyjaśnił
też, jakie to mogą być okoliczności: "W literaturze przedmiotu wskazuje
się, iż mogą one dotyczyć życia prywatnego, pracy zawodowej, zajęcia ubocznego,
działalności politycznej lub społecznej, wyrażanych lub demonstrowanych publicznie
poglądów i przekonań" – dowodzi prezes Balcerowicz, powołując się na prawnicze
autorytety.
Wygląda na to, że w związku z ujawnionymi faktami dotyczącymi fundacji CASE
jutrzejsze posiedzenie KNB w sprawie UCI prezes Balcerowicz powinien rozpocząć
od… wyłączenia siebie samego.

Małgorzata Goss

CASE – Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych, fundacja naukowa – zostało
założone w 1991 roku. Jest prywatną, niekomercyjną instytucją, prowadzącą badania
w zakresie transformacji i integracji europejskiej oraz gospodarki światowej.
Jak zaznacza na swoich stronach, nie mogłoby istnieć bez sponsorów i mecenasów.
Oprócz Pekao SA fundację sponsorują Rabobank Polska SA, BRE Bank SA, ING BŚ
SA, a także grupa Commercial Union i Fortis Bank Polska SA. Oprócz stałego
wsparcia CASE korzysta także z grantów ufundowanych m.in. przez ComputerLand,
Polkomtel, Komisję Europejską, Bank Światowy, Fundację Stefana Batorego, Fundację
Humboldta, Fundację Adenauera. Wśród sponsorów figurują także PBK (który w
2001 r. połączony został z BPH) oraz CA IB, większościowy udziałowiec UniCredito,
którego szefem na Polskę jest Alicja Kornasiewicz, bliska współpracownica Balcerowicza
i przyjaciółka jego żony, rekomendowana przez niego na stanowisko wiceministra
skarbu w rządzie AWS – UW. Kornasiewicz szefuje też radzie nadzorczej BPH.
Ze sprawozdania finansowego CASE wynika, że w 2004 r. za ekspertyzy fundacji
dziesiątki tysięcy złotych płacił m. in. NBP, którego prezesem jest Balcerowicz.
Płaciły także MEN i UKIE. CASE posiada ok. 5 mln zł kapitału ulokowanego w
różnych bankach, w tym 1,9 mln zł w CA IB u pani Kornasiewicz.
Fundacja, której pełna nazwa brzmi Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych,
powstała w 1991 r. Jej siedziba mieści się przy ul. Sienkiewicza w Warszawie.
Na stronach internetowych brakuje informacji o tym, kto jest jej założycielem.
Jej celem statutowym jest działalność non profit – badania i doradztwo w zakresie
transformacji gospodarczej, integracji europejskiej i gospodarki światowej.
W kręgu zainteresowań fundacji znajdują się Europa Środkowa i Wschodnia, Zakaukazie
i Azja Środkowa. Działalność doradczą i wydawniczą prowadzą dwie powiązane
z nią spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – CASE-Doradcy oraz CeDeWu.