Posłowie pytają o wystawę

Instytut Pamięci Narodowej nie zorganizuje dziś w Sejmie wystawy
poświęconej Narodowemu Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Apel w tej sprawie do
szefa Instytutu Łukasza Kamińskiego wystosował szef klubu PiS Mariusz Błaszczak.
IPN rozważa przyjęcie innych terminów.

"Instytut Pamięci Narodowej od początku swej działalności organizuje duże i
stojące na wysokim poziomie merytorycznym wystawy poświęcone ważnym wydarzeniom
z historii Polski. (…) Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych wymaga
należytej oprawy i nagłośnienia. Duże plansze z obiektywną informacją
historyczną oraz posiadanymi przez IPN unikatowymi zdjęciami w połączeniu z
prezentacjami multimedialnymi powinny zostać niezwłocznie przygotowane i
wystawione w Sejmie. (…) Organizacja tej wystawy będzie hołdem dla życia,
walki i bohaterskiej śmierci setek patriotów prześladowanych i mordowanych przez
komunistyczny reżim" – napisał przewodniczący klubu PiS w piśmie z 28 lutego do
szefa IPN. Błaszczak zwrócił się też z prośbą do Łukasza Kamińskiego o
rozważenie możliwości zorganizowania takiej ekspozycji w największych miastach
Polski, by – jak napisał – obywatele mogli dowiedzieć się więcej o bohaterach
walk o niepodległość.

Nawet w sali posiedzeń

"W przypadku niechęci władz Sejmu do udostępnienia pomieszczeń na wystawę
deklaruję, że klub parlamentarny PiS może udostępnić na ten cel przypisane dla
niego sale posiedzeń" – dodaje Błaszczak. Zwrócił się też do ministra
sprawiedliwości Jarosława Gowina o podjęcie szybkiej decyzji w sprawie
umieszczenia na murze więzienia śledczego Warszawa-Mokotów (tzw. więzienie
mokotowskie) tablicy upamiętniającej pomordowanych w czasach stalinizmu
Żołnierzy Wyklętych. "Wspomnienie o Żołnierzach Wyklętych powinno pozostać na
zawsze w naszych sercach. Ich niezłomna postawa powinna być przykładem dla
przyszłych pokoleń. Tablica przypominająca o ich heroizmie będzie ważnym
sygnałem, że Polska nie zapomina o swoich najlepszych synach" – pisze Błaszczak.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony w 2011 r. przez
parlament "w hołdzie Żołnierzom Wyklętym – bohaterom antykomunistycznego
podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o
prawo do samostanowienia i urzeczywistnienia dążeń demokratycznych społeczeństwa
polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób przeciwstawili się sowieckiej
agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu". Instytut Pamięci Narodowej
uważa jednak, że apel PiS jest spóźniony co najmniej o miesiąc. Dzień
upamiętniający Żołnierzy Wyklętych przypada już dziś, apel klubu PiS Instytut
otrzymał wczoraj. – W tej sytuacji zorganizowanie takiej wystawy w Sejmie nie
jest możliwe – podkreśla Andrzej Arseniuk, rzecznik IPN. Tłumaczy przy tym, że
rozważy każdy kolejny termin. Instytut, zaznacza Arseniuk, czynnie wspomaga
kultywowanie pamięci Żołnierzy Wyklętych – wystawy IPN dotyczące tych żołnierzy
podziemia są dostępne w większych miastach kraju. Od dzisiaj ekspozycje te można
zobaczyć m.in. w Białymstoku, Bydgoszczy, Poznaniu, Szczecinie, Szczawnicy,
Radomiu, Płocku czy Nowym Sączu. I oczywiście w Warszawie, przy czym ekspozycja
ta będzie dostępna przez cały marzec. Wystawy poświęcone żołnierzom podziemia są
też organizowane poza granicami kraju, w Parlamencie Europejskim w Brukseli
ekspozycja zostanie otwarta 6 marca, od 26 lutego jest dostępna w Domu Polonii w
Cambridge w Wielkiej Brytanii.

Multipatronat IPN

IPN prowadzi zakrojoną na szeroką skalę akcję edukacyjną – promowane są,
także w szkołach, książki oraz filmy dokumentalne o podziemiu
niepodległościowym. – Jeżeli jakiś klub lub Sejm będzie tym zainteresowany,
możemy się umówić co do prezentacji takiej wystawy. Jeżeli chodzi o prezentacje
naszego dorobku, jesteśmy skłonni w każdej chwili i w każdym miejscu pomóc w jej
organizacji – deklaruje Arseniuk. Zastrzega jednocześnie, że tego typu
przedsięwzięcia muszą jednak uwzględniać kalendarium prac IPN i że nie mogą być
organizowane z dnia na dzień. Rzecznik Instytutu informuje, iż prezes IPN objął
patronat naukowy nad wszystkimi przedsięwzięciami, które będą realizowane przez
Parlamentarny Zespół Tradycji i Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Instytut patronuje
też honorowym uroczystościom organizowanym przez Społeczny Komitet Obchodów
Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Patronat obejmie, zgodnie z
postulatem Komitetu – jedynie wieczorne uroczystości przy Grobie Nieznanego
Żołnierza. Nie obejmie uroczystości państwowych, w których weźmie udział
prezydent Bronisław Komorowski, gdyż – jak tłumaczy rzecznik Instytutu – jest to
uroczystość urzędowa, a nie społeczna – organizuje ją Urząd do spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych. Niemniej jednak prezes IPN będzie uczestniczył w
złożeniu kwiatów przed Grobem Nieznanego Żołnierza.

Data Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, 1 marca, upamiętnia
rocznicę zamordowania w 1951 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie
siedmiu oficerów IV Komendy Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość": ppłk. Łukasza
Cieplińskiego, mjr. Adama Lazarowicza, kpt. Józefa Rzepki, kpt. Franciszka
Błażeja, kpt. Józefa Batorego, por. Karola Chmiela i mjr. Mieczysława Kawalca.
Egzekucja rozpoczęła się o godz. 20.00. Skazani byli kolejno wyprowadzani na
miejsce kaźni. A kat strzelał im w tył głowy. Ciał zamordowanych nie wydano
rodzinom. Pogrzebano je w nieznanym do dziś miejscu.

Anna Ambroziak