Jak skutecznie pozyskiwać fundusze unijne?

Według danych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z 4 września br. do
wykorzystania pozostaje jeszcze 33,7 proc. alokacji środków unijnych na lata
2007-2013. Nie można więc zmarnować szansy na to, by pozostałe 88,74 mld zł
zostało skutecznie pozyskane z funduszy strukturalnych i przeznaczone na rozwój
naszego kraju.

Dobry pomysł warunkiem sukcesu
Pierwszym krokiem w kierunku pozyskania funduszy unijnych jest ciekawy pomysł na
projekt dotyczący różnych dziedzin, np. małej i średniej przedsiębiorczości,
pomocy społecznej, działalności edukacyjnej czy kulturalnej, turystyki,
rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich. O tym, że – pomimo wielu tysięcy
realizowanych w Polsce projektów – wciąż można wymyślić nowe, interesujące,
przekonują się co roku wykładowcy podyplomowych studiów z zakresu funduszy
unijnych w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. "Rozbudowa
zespołu szkół ponadgimnazjalnych w miejscowości X", "Adaptacja budynków
gospodarczych i placu w pobliżu kościoła parafialnego w miejscowości Y na cele
kulturalno-turystyczne", "Modernizacja i adaptacja domu kultury w miejscowości Z
na potrzeby teatru i kina", "Działania wyrównujące szansę dzieci i młodzieży z
terenów wiejskich" – to tylko niektóre z przykładów pomysłowości absolwentów
WSKSiM, którzy mają wyjątkową możliwość realizacji swoich marzeń i potrzeb
społeczności lokalnych dzięki studiom w toruńskiej uczelni. Trzeba jednak nie
tylko mieć wizję i umiejętnie przelać ją na papier, ale znaleźć w gąszczu
dostępnych informacji o środkach unijnych źródło finansowania planowanego
przedsięwzięcia. Konieczne jest więc sprawdzenie, czy przedsięwzięcie, które
chcemy zrealizować, kwalifikuje się do dofinansowania ze środków unijnych.
Taką możliwość dają dwusemestralne studia podyplomowe Fundusze unijne –
pozyskiwanie i zarządzanie w toruńskiej uczelni, podczas których – uczestnicząc
w każdym semestrze w kilkudziesięciogodzinnych warsztatach – słuchacze mogą
konsultować swoje pomysły z ekspertami, pisać projekty zgodnie z regułami
aplikacyjnymi wniosku, a później składać je w realnych konkursach.

Przygotować najlepsze wnioski
Aby mieć szansę na zdobycie dofinansowania ze środków UE, trzeba napisać wniosek
poprawny pod względem formalnym i merytorycznym, czyli spełniający wszystkie
kryteria określone w regulaminie danego konkursu, przygotować go i złożyć w
aktualnym programie, tzw. generatorze wniosków. Należy pamiętać również o
dołączeniu wszystkich wymaganych załączników i oczywiście o przestrzeganiu
wszelkich terminów określonych przez instytucję, do której składane są wnioski.
Następnie taki wniosek, wraz z innymi, podlega ocenie formalnej (pod względem
kryteriów formalnych) oraz ocenie merytorycznej. Na tym etapie sprawdzana jest
treść projektu, stopień realizacji celów określonych w danym programie
operacyjnym, czyli po prostu jakość wniosku. O otrzymaniu środków decyduje
liczba zdobytych punktów, a dofinansowanie otrzymują najlepsze projekty na tzw.
liście rankingowej. Wielu absolwentom studiów podyplomowych z zakresu funduszy
unijnych w WSKSiM udało się z sukcesem przejść tę biurokratyczną drogę. Jednym z
licznych przykładów takich skutecznych starań jest pani Elżbieta z Warszawy,
której wniosek – przedstawiony jako praca dyplomowa w WSKSiM pt. "Program
aktywności lokalnej" – jest aktualnie realizowany przez lokalny ośrodek pomocy
społecznej. Ponadto absolwentka wystąpiła o fundusze europejskie, przygotowując
biznesplan założenia niepublicznego przedszkola integracyjnego w ramach projektu
"Załóż własną firmę" współfinansowanego ze środków UE w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego z priorytetu 6 "Rynek otwarty dla wszystkich", działania
6.2. "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości samozatrudnienia".

Dobrze zarządzać projektem
Samo zdobycie funduszy unijnych to jednak dopiero połowa sukcesu – zaznacza
Przemysław Lach, niezależny ekspert ds. funduszy unijnych z Centrum im. Adama
Smitha w Warszawie i wykładowca WSKSiM. Trzeba się także nauczyć, jak go
prawidłowo rozliczyć oraz jak nim zarządzać – podkreśla. Dlatego w nowej
propozycji kształcenia Zakładu Polityki Ekonomicznej w WSKSiM na studiach
podyplomowych z zakresu funduszy unijnych od roku akademickiego 2011/2012
program studiów został skonstruowany tak, aby – obok przygotowania do
skutecznego aplikowania o środki unijne – przekazać słuchaczom wiedzę na temat
zarządzania, komunikowania w organizacji i z mediami, prawa zamówień
publicznych, podstaw rachunkowości, zasad rozliczania projektu, monitoringu i
sprawozdawczości w projekcie, kontroli i audytu w projekcie, a przede wszystkim
praktycznie nauczyć zarządzania konkretnymi projektami. Specjaliści, którzy mają
wykształcenie i umiejętności praktyczne w zakresie pozyskiwania i zarządzania
projektami, mają szansę znaleźć pracę w firmach prywatnych, fundacjach,
instytucjach państwowych odpowiedzialnych za wdrażanie funduszy strukturalnych,
urzędach gmin, miast, urzędach pracy i ośrodkach pomocy społecznej czy agencjach
rozwoju rynku rolnego. Od fachowego przygotowania tych osób zależy sukces w
pozyskiwaniu funduszy i realizacji projektów, bardzo potrzebnych do rozwoju
gospodarczego Polski. l

Dr Dorota Żuchowska – dziekan Wydziału Nauk o Kulturze
Społecznej i Medialnej, kierownik Zakładu Polityki Ekonomicznej WSKSiM