„Biblia kodem kulturowym Europy”
Zakończył się I Kongres Biblijny na Uniwersytecie ks. kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Podczas trzydniowego spotkania podjęto zagadnienia wpływu Pisma Świętego na sztukę, literaturę, muzykę i film europejski.
W Kongresie brał udział ks. kard. Gianfranco Ravasi, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury. Głównymi organizatorami spotkania byli Instytut Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz Dzieło Biblijne im. Jana Pawła II. Spotkanie odbywało się pod hasłem „Biblia kodem kulturowym Europy”. Bibliści, którzy spotkali się w Warszawie, rozmawiali o wpływie Pisma Świętego na sztukę, literaturę, muzykę i film. Uroczystą Mszą Świętą dziękczynną za powołanie „Dzieła Biblijnego Jana Pawła II” – rozpoczął się w sobotę drugi dzień Kongresu Biblijnego w Warszawie.
Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił ks. kard. Kazimierz Nycz – metropolita warszawski. Po Mszy Świętej odbyło się spotkanie dziennikarzy z Ks. kard. Gianfranco Ravasim – przewodniczącym Papieskiej Rady Kultury. Przebiegało ono pod hasłem „Ewangelia w świecie współczesnym – źródło kultury czy zagrożenia?”
Następnie w auli UKSW odbyła się uroczysta sesja naukowa o Słowie Bożym w życiu błogosławionego Jana Pawła II i Kościoła. Podczas sesji swoje przemówienie wygłosił ks. abp Mieczysław Mokrzycki, który mówił o błogosławionym Janie Pawle II jako papieżu Sacrae Paginae – papieżu Pisma Świętego. Ks. abp powiedział, że już poetycki dorobek Karola Wojtyły świadczył o jego głębokiej fascynacji Biblią i bardzo osobistym, modlitewnym stosunku do Świętego Tekstu. Ojciec Święty żył Pismem Świętym, a nawet w sensie teologicznym był Nim – dodał.
Następnie ks. kard. Gianfranco Ravasi wygłosił referat o „Animacji biblijnej całego życia kościelnego”, który swoje refleksje oparł na tekście Verbum Domini. Ks. kard. Gianfranco Ravasi zwrócił szczególną uwagę na rolę Słowa Bożego w życiu człowieka i w życiu Kościoła Katolickiego. W wystąpieniu zaznaczył, że Słowo stoi u korzeni i początków historii, nie tylko stworzenia, ale i świata, że Słowo Boże przełamuje ciszę nicości – ponieważ Słowo to Bóg.
Kongres zakończyła w niedzielę Msza Święta o godz. 9.00 w bazylice św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu pod przewodnictwem ks. kard. Gianfranco Ravasiego. W homilii ks. kard. powiedział do zgromadzonych, że jego życie biegnie aktualnie w posłudze Ojcu Świętemu Benedyktowi XVI, lecz często przebywa w miejscach pełnych pamięci o błogosławionym Janie Pawle II. Mówił, że przynosi Polakom pozdrowienie od całego miasta Rzymu – „Tutaj, w Warszawie, w Polsce, nigdy nie czułem się obcym” – stwierdził. W swojej homilii ks. kard. zwrócił się także do kapłanów z prośbą, o dawanie świadectwa autentycznej miłości i prawdy. Dodał także, że wiara powinna kwitnąć z serca czystego, z egzystencji sprawiedliwości i prawdy.
Po Eucharystii przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury wygłosił refleksje nt. „Sztuka i wiara – dwa okna na Boga”.
Patronat medialny nad Kongresem objęły Radio Maryja, które transmitowało uroczystości oraz TV Trwam.
Źródło: RIRM
***
Myśleć biblijnie
Z ks. prof. Henrykiem Witczykiem, założycielem i przewodniczącym
ogólnopolskiego Dzieła Biblijnego im. Jana Pawła II, rozmawia Małgorzata Pabis
"Biblia kodem kulturowym Europy" to hasło I Kongresu Biblijnego, który dziś
rozpocznie się w Warszawie. W jakim stopniu jest nam dziś potrzebna animacja
biblijna?
– Już Sobór Watykański II, a za nim Synod o Słowie Bożym z 2008 r. i Benedykt
XVI, wzywał do "animacji biblijnej całego duszpasterstwa". Chodzi o taką odnowę,
która sprawi, że Słowo Boże stanie się duszą wszystkich działań Kościoła.
Animacja biblijna całego duszpasterstwa musi się zaczynać od przeformatowania
sposobu myślenia wiernych i kapłanów: czysto racjonalistyczna logika musi zostać
pogłębiona i poszerzona o logikę Objawienia. W ten sposób człowiek zaczyna
"myśleć biblijnie". A gdy zacznie "myśleć biblijnie", to będzie modlił się i
działał pod wpływem światła Objawienia. Synod i Papież pokazują, jak wielki
wpływ na życie świata wywarło głoszone ludziom przez Kościół Słowo Boże. Ojciec
Święty wylicza różne dziedziny tego oddziaływania. Jedną z nich jest kultura.
Pismo Święte jest wręcz kodem kultury uniwersalnej, a nade wszystko kultury,
jaka rozwinęła się w Europie. Jedynie osoby niemające podstawowego pojęcia o
kulturze europejskiej mogły okazywać swoją pogardę wobec księgi Pisma Świętego.
Już Johann Wolfgang von Goethe mówił, że język Biblii jest "językiem ojczystym
Europy".
Bibliści spotykają się na kongresie w czasie, gdy na oczach Polaków bezkarnie
niszczona jest Biblia, gdy np. profesor Uniwersytetu Warszawskiego deklaruje, że
sama ma ochotę podrzeć Pismo Święte… Jak Ksiądz Profesor oceni to zjawisko?
– Osoby, które zachowują się bądź wypowiadają tak, jak wspomniana pani doktor z
UW, pokazują, na jakim poziomie sytuuje się ich kultura osobista, nie mówiąc o
poziomie wiedzy o Biblii. Księga Pisma Świętego nawet dla osób niewierzących,
ale mających podstawowe choćby rozeznanie w historii starożytnej czy literaturze
jest bezcennym świadectwem dziejów oraz mądrości dawnego Izraela i Kościoła
apostolskiego. Trudno sobie wyobrazić kogoś, na dodatek będącego pracownikiem
naukowym uniwersytetu, kto w podobnych słowach objawiających chęć niszczenia
wypowiadałby się na przykład o tabliczkach ze starożytnego Ebla, Ugarit czy
choćby o zwojach z Qumran, które w porównaniu z księgami Starego i Nowego
Testamentu stanowią niewielki fragment literackiego i historyczno-religijnego
dziedzictwa ludzkości. O zawartej w takich wypowiedziach agresji wobec milionów
ludzi, dla których Pismo Święte jest najwyższą świętością, trudno mówić inaczej
niż z wielkim zażenowaniem. Takie zachowania, jak rozrywanie księgi Pisma
Świętego czy pogardliwe wypowiedzi na jego temat, to przejaw regresu kulturowego
ludzi oraz instytucji, które w ich działaniu widzą jedynie przejawy "ekspresji
artystycznej".
Jakie nadzieje wiąże Ksiądz Profesor z I Kongresem Biblijnym?
– Z samego programu kongresu wynikają dwa zasadnicze zadania nie tylko dla
biblistów, ale dla wszystkich uczestników kongresu, w głównej mierze osób
należących już jako członkowie zwyczajni do Dzieła Biblijnego. Pierwsze polega
na coraz lepszym odkrywaniu ewangelicznych inspiracji w kulturze Europy. Chodzi
też o przybliżanie naszym braciom i siostrom tych wielkich dzieł muzyki,
literatury czy malarstwa, które nie tylko wyrastają z "myślenia biblijnego"
wielkich twórców, ale równocześnie uczą nas dzisiaj lepiej rozumieć Pismo
Święte, jego ponadczasowe przesłanie, a zarazem zadziwiającą aktualność w
odniesieniu do naszego osobistego życia. Drugie zadanie dotyczy już samego życia
Kościoła. Z pewnością zobaczymy, w jakim stopniu realizujemy jako Kościół w
Polsce wezwanie Synodu i Papieża do "animacji biblijnej całego duszpasterstwa".
Poznamy, w której diecezji i jak funkcjonuje Studium Formacji Biblijnej, jak
powstają kręgi biblijne, na ile poprzez media diecezjalne czy ogólnopolskie
przybliżana jest duszpasterzom i wiernym świeckim najnowsza wiedza z zakresu
biblistyki.
Z pewnością też do każdego z nas dotrze z większą siłą słowo-zadanie przywołane
na plakacie kongresowym: "Idźcie na cały świat i nauczajcie wszystkie narody, a
oto Ja Jestem z wami po wszystkie dni aż do skończenia świata!".
Dziękuję za rozmowę.
***
PIERWSZY KONGRES BIBLIJNY
pod hasłem
BIBLIA KODEM KULTUROWYM EUROPY
28-30 X 2011 Warszawa – Toruń
ORGANIZATORZY: Dzieło Biblijne im. Jana Pawła II oraz Instytut Nauk Biblijnych KUL
Sesja naukowa – aula UKSW Warszawa, ul. Dewajtis 5.
28 października – piątek
8.30-10.30 Sesja I – przewodniczy: ks. dr hab. Zdzisław Pawłowski (UMK Toruń)
1. Ks. prof. dr hab. Henryk Witczyk (KUL Lublin), Psalm 137 w kantacie „An Wasserfüssen Babylon” J.S. Bacha i w „Nabucco” G. Verdiego.
2. Ks. dr Marcin Kowalski, Hiob wzywa Zmartwychwstałego – ujęcie dramatu zbawienia w „Mesjaszu” G.F. Haendla.
3. Ks. prof. dr hab. Waldemar Chrostowski (UKSW Warszawa), „Nad rzekami Babilonu” (Ps 137,1) – polskie reminiscencje pieśni żydowskich wygnańców.
10.50.12.50 Sesja II – przewodniczy: ks. dr hab. Sławomir Stasiak (PFT Wrocław)
4. Ks. prof. dr hab. Ryszard Knapiński (KUL Lublin), Biblia w egzegezie sztuki – słowo obrazem się staje.
5. Ks. dr hab. Stefan Szymik (KUL Lublin), „Wieża Babel” P. Breughla czytana oczami biblisty.
6. Ks. dr hab. Marek Lis (UO Opole), Biblia w „Dekalogu” Krzysztofa Kieślowskiego i milczenie teologów.
7. Ks. dr Wojciech Popielowski (KUL Lublin), Od „Siódmej pieczęci”I. Bergmana aż po „Legion” C. Stewarta: czego laicka sztuka filmowa szuka w Apokalipsie św. Jana?
14.30.16.30 Sesja III – przewodniczy: ks. prof. dr hab. Antoni Tronina (KUL Lublin)
8. Ks. dr hab. Zdzisław Pawłowski (UMK Toruń), Historia Józefa egipskiego w powieści Thomasa Manna „Józef i jego bracia”.
9. Ks. prof. dr hab. Waldemar Rakocy (KUL Lublin), Afirmacja Pawłowej nauki o usprawiedliwieniu z wiary w „Fauście” J. Goethego i jej meandry w „Braciach Karamazow” F. Dostojewskiego.
10. Ks. dr Arnold Zawadzki (KUL Lublin), Biblijne pojęcie „odkupienia” w poezji Z. Herberta.
16.50.18.50 Sesja IV – przewodniczy: ks. dr Wojciech Węgrzyniak (UP JP II Kraków)
11. Dr Tomasz Terlikowski, Biblia w twórczości F. Dostojewskiego
12. Ks. dr Bartosz Adamczewski (UKSW Warszawa), Ewangelia według św. Marka jako „opus classicum” literatury chrześcijańskiej Europy.
13. Ks. dr hab. Mirosław Wróbel (KUL Lublin), Biblijne inspiracje w twórczości J. Słowackiego.
14. Ks. dr Stefan Radziszewski (KUL Lublin-Kielce), „Emaus to dla niej pusty dźwięk”. O podróży z marksizmu do Biblii, czyli Anny Kamieńskiej portret biblijny.
18.50 Zakończenie Konferencji