Norwegia: premier zeznawał przed komisją śledczą w sprawie relacji MSZ z J. Epsteinem

Premier Norwegii, Jonas Gahr Stoere, zeznawał w środę przed komisją w parlamencie badającą relacje MSZ oraz związki osób i organizacji finansowanych przez resort z przestępcą seksualnym Jeffreyem Epsteinem.

Jonas Gahr Stoere kierował MSZ w latach 2005–2012. W tym czasie na cele związane z „pokojem, pojednaniem i demokracją” resort przeznaczył dla organizacji zewnętrznych ok. 5,21 mld koron (ponad 2 mld złotych).

Jednym z odbiorców pieniędzy był International Peace Institute (IPI), kierowany przez Terjego Roed-Larsena, byłego norweskiego dyplomatę i negocjatora Porozumień z Oslo, który utrzymywał bliskie relacje z Jeffreyem Epsteinem.

W latach 2005–2012 IPI dostał z MSZ ponad 68,3 mln koron (ponad 27,4 mln zł). W tym czasie Roed-Larsen kierował instytutem. Odszedł po ujawnieniu, że IPI otrzymywało pieniądze również od fundacji związanych z Jeffreyem Epsteinem, a on sam dostał od amerykańskiego finansisty prywatne pożyczki.

Inspekcja przeprowadzona przez Krajową Izbę Kontroli (Riksrevisjonen) obejmująca lata 2007–2012 wykazała, że MSZ nie kontrolowało ani nie monitorowało, jak IPI wykorzystywało przekazane pieniądze. Resort nie wymagał też raportowania osiąganych rezultatów, nie reagował na braki w raportach i sprawozdaniach ani nie przeprowadzał wymaganych ocen konfliktu interesów. Riksrevisjonen uznała te nieprawidłowości za „poważnie naganne”.

„Epstein nie miał żadnego wpływu na norweską politykę zagraniczną” – zeznał przed komisją w Stortingu norweski premier.

Jonas Gahr Stoere bronił też decyzji o finansowaniu IPI w okresie, gdy kierował MSZ. Odrzucił tezę, że ujawnione przypadki świadczą o systemowej patologii w całej służbie zagranicznej.

Przesłuchania obejmują łącznie 11 byłych i obecnych ministrów. Przed komisją mają stanąć m.in. były minister spraw zagranicznych Boerge Brende oraz jego następczyni, Ine Eriksen Soereide, obecna przewodnicząca opozycyjnej Partii Konserwatywnej.

Afera związana z dokumentami Jeffreya Epsteina objęła najwyższe szczeble norweskiej polityki i dyplomacji. Policja prowadzi postępowania dotyczące m.in. byłego premiera Thorbjoerna Jaglanda oraz Roed-Larsena i jego żony Mony Juul – głównych negocjatorów uzgodnień między Izraelem a Organizacją Wyzwolenia Palestyny, znanych jako Porozumienia z Oslo. Boerge Brende odszedł w lutym ze stanowiska szefa Światowego Forum Ekonomicznego po ujawnieniu jego kontaktów z Jeffreyem Epsteinem. Ze swoich kontaktów z amerykańskim finansistą tłumaczyła się również księżna Mette-Marit.

PAP