Ordo Iuris: Wielkie zwycięstwo szeroko rozumianych środowisk konserwatywnych czy prorodzinnych w ONZ. Z preambuły nowej rezolucji usunięto ideologiczne sformułowania

17 grudnia Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło projekt rezolucji dotyczącej praw osób niepełnosprawnych wraz z poprawką usuwającą z preambuły ideologiczne sformułowania dotyczące „tożsamości płciowej” i „orientacji seksualnej”. Instytut Ordo Iuris określa to mianem wielkiego zwycięstwa szeroko rozumianych środowisk konserwatywnych czy prorodzinnych.

17 grudnia Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło przedstawiony przez działający w ramach tego gremium Trzeci Komitet projekt rezolucji pt. „Wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych i protokołu fakultatywnego do niej: zwiększone bariery w różnych kontekstach”. Jak wskazuje nazwa dokumentu, dotyczy on szeregu różnych kwestii związanych z implementacją Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych z 2006 r. oraz protokołu fakultatywnego do tej umowy. Rezolucja wzywa państwa członkowskie ONZ oraz system Organizacji tj. ONZ, jej organy, agencje wyspecjalizowane, programy i fundusze, do podjęcia szeregu działań nakierunkowanych na polepszenie sytuacji osób niepełnosprawnych – wskazując w szczególności na potrzebę pełnego wdrożenia postanowień Konwencji – oraz do systemowego włączania perspektywy niepełnosprawności do polityk publicznych i działań na rzecz zrównoważonego rozwoju. Ponadto dokument zachęca państwa członkowskie do przeglądu przepisów oraz zapewnienia równego dostępu osób z niepełnosprawnościami do wymiaru sprawiedliwości, edukacji, rynku pracy, ochrony zdrowia i życia publicznego. Jako przykład można przytoczyć postulat szkolenia pracowników wymiaru sprawiedliwości w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami i zapewnianie dostępnych technologii wspomagających.

Rezolucja zwraca też uwagę na sytuację grup szczególnie narażonych, wskazując w tym kontekście m.in. na kobiety i dzieci z niepełnosprawnościami, niepełnosprawnych migrantów czy osoby niepełnosprawne zamieszkujące na obszarach wiejskich. Dokument wzywa do wyeliminowania wielokrotnej i krzyżującej się dyskryminacji, przeciwdziałania przemocy – w tym przemocy seksualnej i ze względu na płeć – oraz do promowania niezależnego życia i uczestnictwa w społeczności lokalnej. Za przykład innych rekomendacji można podać zalecenie, zgodnie z którym państwa członkowskie powinny podjąć działania w celu zapewnienia, że wszystkie szkoły będą bezpieczne i wolne od przemocy, w tym od cyberprzemocy i molestowania seksualnego oraz aby zajmowały się one wszelkimi formami przemocy wobec dzieci niepełnosprawnych, zwracając szczególną uwagę na dziewczęta niepełnosprawne i znajdujące się w trudnej sytuacji.

Kilka dni wcześniej Egipt, w imieniu państw zrzeszonych w Organizacji Współpracy Islamskiej, przedstawił projekt poprawki usuwającej z pkt 11 preambuły rezolucji odniesienia do „orientacji seksualnej i tożsamości płciowej”. Owo postanowienie wskazuje bowiem na różne uwarunkowania o charakterze społecznym, środowiskowym, politycznym, ekonomicznym czy kulturowym, które wpływają na sytuację i możliwość korzystania ze swoich praw przez osoby niepełnosprawne i wzmacniają dyskryminację. Wyjściowy projekt rezolucji wymieniał wśród nich m.in. płeć, wiek rasę, kolor skóry, status społeczno-ekonomiczny oraz właśnie orientację seksualną, jak i tożsamość płciową.

Sprzeciw wobec poprawki zaproponowanej przez państwa Organizacji Współpracy Islamskiej zgłosiła Unia Europejska. Przedstawiciel Danii występujący w imieniu UE określił poprawkę jako „godną ubolewania”, a kwestie dotyczące osób homoseksualnych i transpłciowych, które zostały usunięte, stanowią „podstawową zasadę niedyskryminacji”. Ponadto w uprzednio przywoływanym komunikacie ONZ podkreślono, że zgłoszenie projektu poprawki stało się „punktem zapalnym, ponieważ dotyczył sformułowań, które wiele delegacji uważało za integralną część zasady niedyskryminacji, podczas gdy inne uznawały je za kontrowersyjne pod względem politycznym lub kulturowym”.

We wspomnianym komunikacie poinformowano, że pierwsze głosowanie w sprawie poprawki, przeprowadzone 15 grudnia, zakończyło się remisem 74-74 przy 18 głosach wstrzymujących się, w związku z czym zarządzono ponowne głosowanie. Tym razem poprawka została przyjęta przy poparciu 81 głosów za, 77 przeciw oraz 15 głosach wstrzymujących się. Za poprawką głosowały głównie państwa Azji i Afryki oraz Stany Zjednoczone, Argentyna i Indie. Przeciw głosowały wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, włączając w to Polskę, Węgry, Włochy i Słowację. W efekcie przedstawione we wcześniejszym projekcie rezolucji odniesienia do „orientacji seksualnej” oraz „tożsamości płciowej” zostały usunięte ze sformułowania umieszczonego w pkt 11 preambuły. Finalnie projekt rezolucji, z uwzględnieniem poprawki zgłoszonej przez Egipt, został przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne zdecydowaną większością głosów – za głosowało 176 delegatów, podczas gdy przeciw zaledwie dwóch.

Jak wskazuje Instytut Ordo Iuris, głosowanie w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ jest wydarzeniem szczególnym i bez cienia wątpliwości wartym odnotowania, ponieważ to pierwsza zakończona sukcesem próba usunięcia sformułowań odnoszących się do „orientacji seksualnej” oraz „tożsamości płciowej” z projektu rezolucji ONZ. Podobne próby były podejmowane od 2008 r., czyli od czasu, kiedy w projektach uchwał Zgromadzenia zaczęły pojawiać się tego rodzaju sformułowania. Do tej pory jednak każda z prób ich usunięcia kończyła się niepowodzeniem.

Zdaniem Ordo Iuris, ostatnie głosowanie w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ można uznać za wielkie zwycięstwo szeroko rozumianych środowisk konserwatywnych oraz prorodzinnych. Z drugiej strony – jak wskazuje Instytut – należy zauważyć, że przeciwko poprawce głosowali przedstawiciele europejskich państw rządzonych przez prawicę czy uchodzących za konserwatywne, wymieniając w tym kontekście przede wszystkim Węgry i Włochy, ale także Słowację, gdzie parlament przegłosował we wrześniu br. poprawki do krajowej konstytucji, które to poprawki przewidują między innymi ochronę suwerenności w kwestiach tożsamości narodowej (rodzina, małżeństwo, edukacja), zakaz macierzyństwa zastępczego, potwierdzenie biologicznej definicji płci oraz uznanie wyłącznie kobiety i mężczyzny za rodziców.

„Można przyjąć, że niedawne decyzje delegatów państw członkowskich na forum ONZ są zwiastunem rozwijania współpracy przez różne, często bardzo odległe środowiska, działające w różnych krajach i na różnych kontynentach, którym przeświecają wspólne cele na gruncie prawa międzynarodowego: ochrona rodziny, suwerenności i tożsamości poszczególnych państw oraz powstrzymanie wykorzystywania tej gałęzi prawa jako narzędzia wywierania ideologicznego wpływu. Mówiąc innymi słowy, ostatnie wydarzenia w ONZ są pierwszym zakończonym sukcesem przykładem współpracy na forum Zgromadzenia Ogólnego, które może zwiastować dalsze sukcesy środowisk konserwatywnych w systemie ONZ” – komentuje Patryk Ignaszczak z Centrum Prawa Międzynarodowego.

Ordo Iuris/radiomaryja.pl