Rekonstrukcja pamięci

Piecyki koksowe, opancerzone transportery SKOTY, uzbrojeni po zęby zomowcy
pałujący niewinnych ludzi – tego typu sceny z czarnej rzeczywistości stanu
wojennego zobaczymy 13 grudnia w Warszawie i Krakowie. Rekonstrukcje mają
przybliżyć, zwłaszcza młodym osobom, tragiczne wydarzenia z 1981 roku.

30. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego zamierza w szczególny sposób
upamiętnić Fundacja Odpowiedzialność Obywatelska. Zorganizowana w tym celu akcja
"Młodzi pamiętają" składa się z szeregu imprez, których zadaniem jest
przypomnienie i pogłębienie wiedzy o tych czasach, upamiętnienie ofiar represji
komunistycznych oraz pobudzenie do refleksji nad całym okresem PRL. Mateusz
Godek z Fundacji Odpowiedzialność Obywatelska przypomniał na wczorajszej
konferencji prasowej, że akcja "Młodzi pamiętają" po raz pierwszy została
zrealizowana w 2005 roku. Wskazał, że od tego czasu znacznie wzrosła historyczna
świadomość młodzieży. – Siedem lat temu wiedza na temat stanu wojennego wśród
młodych ludzi była bardzo znikoma. Nasz projekt powstał właśnie z takiej
refleksji. W ogóle stan wojenny jest jakimś tematem tabu. Gdy zastanawialiśmy
się, jak należy dotrzeć do tych młodych ludzi, by zainteresowali się historią
najnowszą, powstał pomysł zrealizowania takiej akcji – podkreślił Godek. Jego
zdaniem, od ostatnich siedmiu lat można zaobserwować zmianę poziomu wiedzy na
temat stanu wojennego i jego oceny. – Staramy się pokazać ludziom, że stan
wojenny miał w ogóle miejsce. Chcemy im wizualizować tamten okres, a następnie
zainteresować tą historią, aby już sami sięgnęli po wiedzę na ten temat –
zaznaczył.
Program tegorocznych obchodów jest następujący: dziś o godz. 6.00 w Warszawie
przy wyjściu z metra Centrum wolontariusze w strojach ZOMO rozdawać będą ulotki
edukacyjne. – Pojawi się koksownik. Będzie ustawiony telebim, na którym zostanie
pokazane przemówienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego wprowadzającego stan wojenny.
Warszawiacy jadący rano do pracy będą mieli szansę przynajmniej przez chwilę
poczuć się jak 13 grudnia 30 lat temu. Pojawi się SKOT i zomowcy. Mam nadzieję,
że bardzo przemówi to do warszawiaków – relacjonuje jeden z organizatorów
imprezy. Później kolumna historycznych pojazdów milicyjnych wjedzie na pl.
Zamkowy, gdzie o godz. 18.00 nastąpi wielka rekonstrukcja starć opozycjonistów z
oddziałami ZOMO. Podobny pokaz odbędzie się w Krakowie na Rynku Głównym o godz.
15.00.
Fundacja przygotowała również panele dyskusyjne. Jutro w warszawskiej Bibliotece
Narodowej prelegentami będą m.in. prof. Antoni Dudek z Uniwersytetu
Jagiellońskiego oraz opozycjoniści Adam Borowski i Zbigniew Romaszewski. Tego
samego dnia w Krakowie w konferencji naukowej pt. "Stan wojenny wczoraj i dziś"
w auli Instytutu Historii UJ wezmą udział prof. Stanisław Sroka i prof. Andrzej
Nowak.
Ponadto w ramach akcji "Młodzi pamiętają" odbyła się wczoraj premiera filmu
"Stan niepokoju, czyli dwa lata codzienności" w reżyserii Radosława
Szczerskiego. Ukazuje on kilka autentycznych zdarzeń ze stanu wojennego. Film
zostanie wyświetlony również dziś na Uniwersytecie Warszawskim.

Jacek Dytkowski