Prawda o „Zaplutych karłach reakcji”

Wystawa IPN w Lublinie

Wczoraj w sali konferencyjno-wystawienniczej IPN w Lublinie otwarto wystawę pt. „Zaplute karły reakcji. Polskie podziemie niepodległościowe 1944-56 r.”. W uroczystym otwarciu ekspozycji obok licznie przybyłych kombatantów uczestniczył m.in. wojewoda lubelski Wojciech Żukowski i Jarosław Zdrojkowski, marszałek województwa. Wystawę przygotowali pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Lublinie, korzystając z materiałów pochodzących z całej Polski, a zgromadzonych w związku z planowanym wydaniem „Atlasu podziemia niepodległościowego w Polsce”.

– Pragniemy, aby raz na zawsze młodzi ludzie w Polsce mieli świadomość, czym było podziemie niepodległościowe, a także, co znaczyło samo hasło „zaplute karły reakcji” i czemu miało ono służyć – powiedziała Agnieszka Jaczewska z lubelskiego IPN, główny organizator wystawy. – W pierwszym okresie miało służyć walce z podziemiem niepodległościowym za pomocą oręża propagandowego, a w późniejszym okresie zohydzeniu pamięci ludzi walczących o wolną Polskę. Tym ludziom należy się od nas szacunek – dodała.

Jak podkreśliła Jaczewska, hasło „zaplute karły rekcji” używane było jeszcze długo po tym, jak podziemie niepodległościowe przestało w Polsce funkcjonować. Można je było znaleźć w prasie, a także na kartach podręczników szkolnych.

Celem wystawy w lubelskim IPN jest wyeksponowanie najważniejszych zjawisk determinujących charakter polskiej konspiracji niepodległościowej lat 1944-1956. Autorzy ekspozycji ukazali w symboliczny sposób, poprzez fotografie, to, co stanowiło istotę podziemnej Polski. Komentarz stanowią nadtytuły chronologicznie ułożonych plansz, m.in.: „Na Kresach”, „Burza”, „Po Burzy”, „Proces Szesnastu”, „Do lasu”, „W podziemiu”, „Amnestia”, „Wyklęci”, „Partyzanckie domy”, „W matni”. Na wystawie przedstawiono wiele drastycznych fotografii zabitych żołnierzy Polski Podziemnej, wykonywanych z sadystyczną satysfakcją przez funkcjonariuszy UB.

Ostatnia, niejako podsumowująca ciągłość podziemia niepodległościowego w Polsce wystawowa plansza poświęcona jest ostatniemu polskiemu partyzantowi – Józefowi Franczakowi „Lalkowi”, zabitemu w okolicach Lublina w październiku 1963 r.

Wystawę można oglądać do 28 lutego 2007 r., od poniedziałku do piątku, w godzinach 10.00-16.00.