Brakuje miejsc na lekcjach katyńskich

Wystawy, konferencje naukowe, marsze pamięci, programy edukacyjne, a
także spotkania z rodzinami katyńskimi organizuje w całej Polsce Instytut
Pamięci Narodowej w ramach obchodów 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. Będą się
one odbywać przez cały kwiecień.

IPN chce nie tylko pokazywać prawdę o sowieckiej zbrodni na Polakach, lecz
także realizować zadanie wychowania i edukowania kolejnych pokoleń młodych
Polaków. Dlatego w całym kraju już odbywają się, i będą organizowane w ciągu
najbliższych kilku tygodni, konferencje naukowe czy spotkania z bliskimi
pomordowanych polskich jeńców. – W większości miast, gdzie są nasze oddziały,
choć nie tylko tam, są organizowane marsze katyńskie. W każdym mieście, gdzie
jest oddział IPN, będą również wystawy plenerowe o zbrodni katyńskiej – mówi
Andrzej Arseniuk, rzecznik prasowy IPN. Jedną z takich wystaw, która ma
przypominać rocznicę wymordowania polskich jeńców przez NKWD, będzie można
oglądać na placu Farnym w Rzeszowie od 13 do 30 kwietnia. Jak powiedział nam dr
Krzysztof Kaczmarski, naczelnik oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w
Rzeszowie, ekspozycja przygotowana przez historyków Instytutu traktuje zarówno o
ofiarach zbrodni katyńskiej, jak i o jej mocodawcach. – Wśród prezentowanych
dokumentów można będzie obejrzeć m.in. unikatowe zdjęcia z ekshumacji
przeprowadzonych w Katyniu wiosną 1943 roku, a także w latach 90. Wystawa
przedstawia ponadto formy pielęgnowania pamięci o ofiarach zbrodni, porusza
również istotny wątek kłamstwa katyńskiego, jakim posługiwano się przez
dziesiątki lat, i prawdę, która ocalała, mimo iż za wszelką cenę usiłowano ją
pogrzebać – podkreśla dr Kaczmarski.
Natomiast jutro w Morawsku k. Jarosławia
przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski ks. abp Józef Michalik poświęci
Pomnik Katyński. Jest to hołd dla ofiar zbrodni, a zwłaszcza Stefana i Adama
Kopeckich, oficerów WP z Morawska, którzy zostali zamordowani przez NKWD w
Charkowie.
Kolejną długofalową inicjatywą rzeszowskiego IPN są także lekcje
katyńskie. Okazuje się, że młodzież jest zainteresowana historią zbrodni
katyńskiej. Rocznie kilka tysięcy młodych ludzi z Podkarpacia ma okazję
poszerzyć swoją wiedzę, poznać nowe fakty związane z tragicznymi wydarzeniami w
obozach w Starobielsku, Ostaszkowie i Kozielsku. – W trakcie lekcji korzystamy z
prezentacji multimedialnej opracowanej na podstawie zdjęć i dokumentów
katyńskich. Wzbudzają one szczególne zainteresowanie i są podstawą dyskusji, w
których młodzież chętnie zabiera głos – dodaje dr Kaczmarski.
Rzecznik IPN
Andrzej Arseniuk podkreśla, że tego typu lekcje o zbrodni katyńskiej będą
organizowane także w innych ośrodkach. – W Warszawie w Centrum Edukacyjnym przy
ul. Marszałkowskiej między 12 a 16 kwietnia zainicjujemy warsztaty dla młodzieży
„Katyń – Golgota Wschodu”. Mogę powiedzieć, że zainteresowanie młodzieży tą
inicjatywą przeszło nasze najśmielsze oczekiwania, zabrakło bowiem miejsc –
informuje rzecznik IPN. Podczas warsztatów odbędzie się też przegląd filmów
dokumentalnych „Echa Katynia”. Osoby, które przez lata angażowały się w
utrwalanie pamięci o Katyniu, otrzymają odznaczenia. Ważną inicjatywą jest także
wydana przez IPN „Teka Edukacyjna” skierowana do szkół. Znajdują się w niej
m.in. scenariusze lekcji, które mają pogłębić wiedzę młodzieży o jednej z
największych zbrodni w dziejach świata.
Większość imprez o charakterze
edukacyjnym, w tym również spotkania z rodzinami katyńskimi, prelekcje czy
wykłady historyków IPN odbędą się niemal w każdym mieście Polski. – Inną cenną
inicjatywą jest wyprawa akademicka organizowana przez krakowski oddział IPN i
przez Stowarzyszenie Bratnia Pomoc Akademicka, która dzisiaj dotrze do Katynia.
Z podobnym zamiarem wyjazdu do Katynia nosi się delegatura kielecka IPN – dodaje
Andrzej Arseniuk.
Niezwykle wartościowym przedsięwzięciem, które od lat
cieszy się uznaniem mieszkańców poszczególnych miejscowości, jest sadzenie Dębów
Katyńskich. Tak było wczoraj w Dębicy, gdzie zasadzono 16 drzew. Jak podkreśla
Zbigniew Drzymała, jeden z organizatorów akcji, inicjatywa ma na celu oddanie
hołdu ofiarom zbrodni, a także przybliżenie sylwetek pomordowanych. – Często są
to osoby, które nie są znane w społeczeństwie, a nawet także wśród najbliższych.
Teraz ten temat nie jest już zakazany i społeczeństwo ma prawo poznać sylwetki
tych, który złożyli swe życie na ołtarzu Ojczyzny – wyjaśnia Drzymała. Jedną z
osób upamiętnionych w Dębicy jest ppłk Stefan Dwornik, pierwszy dyrektor Fabryki
Gum Jezdnych w Dębicy. Tylko na Podkarpaciu zasadzono dotychczas ponad dwieście
Dębów Katyńskich. W całej Polsce są ich tysiące.

Mariusz Kamieniecki

 

——————————————————-

 

Przed nami jest dużo pracy


Z Ewą Leniart, dyrektorem rzeszowskiego oddziału Instytutu
Pamięci Narodowej, rozmawia Mariusz Kamieniecki

Z badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Rzeszowskim wynika, że 44 proc.
uczniów pytanych o miejsca, które symbolizują największe cierpienia Polaków,
wskazuje Auschwitz, a tylko 32 proc. Katyń…

– Nie jest to tak niekorzystny obraz, jak na pierwszy rzut oka mogłoby się
wydawać. 32 proc. młodzieży wskazującej jako miejsce największych cierpień
Katyń, przy 44 proc. tych, którzy podają jako symbol największego cierpienia
Auschwitz, to sukces. Nie możemy bowiem zapominać o tym, że poczynając od
momentu odkrycia masowych grobów w Katyniu w 1943 roku przez Niemców, Sowieci,
a za nimi także polscy komuniści, podawali, że zbrodni dokonali Niemcy w 1941
roku. Natomiast cały okres PRL to szykanowanie i represje wobec osób, które
wspominały o Katyniu i pozostałych miejscach straceń. W tym kontekście świadomość
młodych ludzi jest osiągnięciem, choć oczywiście wskazującym na to, iż
m.in. IPN ma dużo pracy do wykonania, aby ten poziom świadomości społecznej
podnieść.

Czym są lekcje katyńskie i od kiedy są prowadzone?
– Inicjatywa organizacji tzw. lekcji katyńskich narodziła się w rzeszowskim
oddziale IPN w 2007 roku przy okazji przygotowywania wystawy pt. "Katyń,
zbrodnia, która miała być zapomniana". Prezentacja tej wystawy w
kilkudziesięciu miejscowościach województwa i poza nim uświadomiła nam
potrzebę informowania młodych ludzi o mordzie dokonanym na polskich oficerach,
policjantach, m.in. w Katyniu, Charkowie i Twerze, oraz o najmniej znanej
sprawie wymordowania przetrzymywanych w więzieniach we Lwowie, Tarnopolu czy
Drohobyczu lub Brześciu. Miejsca ich pochówku pozostają do dzisiaj nieznane.
Lekcje umożliwiają położenie nacisku na różne aspekty zbrodni katyńskiej.
Niekiedy skupiają uwagę słuchaczy na represjach, które stosowano wobec
rodzin osób pomordowanych, a innym razem służą przypomnieniu form represji,
także karnych, stosowanych wobec tych, którzy upubliczniali prawdę o Katyniu
w czasach PRL. Podkreślić należy, iż do chwili obecnej rzeszowski oddział
przeprowadził 65 lekcji katyńskich, zorganizował w 2008 roku wykład dla
nauczycieli w Drohobyczu o Katyniu i kłamstwie katyńskim oraz przeprowadził
15 wykładów otwartych (dla osób starszych) poświęconych tej tematyce. Mamy
świadomość ogromu pracy, którą należy jeszcze wykonać, ale żywe
zainteresowanie szkół i młodzieży tą tematyką ułatwia nam zadanie.

Młodzież chce więc poznawać naszą najnowszą historię…
– Inicjatywa ta cieszy się nieustannym zainteresowaniem szkół, które kierują
swoje zaproszenia do naszego oddziału IPN. Korzystając z okazji, proszę o to,
aby zainteresowani zgłaszali się do sekretariatu Biura Edukacji IPN w
Rzeszowie, w celu ustalenia terminu lekcji lub zamówienia wystawy.

Dziękuję za rozmowę.

drukuj