Audycja dla Małżonków i Rodziców: Jak współdziałać ze szkołą dla dobra naszych dzieci?

Pobierz

 

Temat: „Rodzice w szkole” -kłopot czy pomoc”?. Jak współdziałać dla dobra dzieci.

1. Umocowanie w prawie. Czy Rodzice powinni być obecni w szkole? Zacznijmy od praw i obowiązków , które zapisane są w prawie.

Współpraca szkoły z rodzicami to nie tylko konieczność wynikająca ze wspólnych celów, ale również wymóg prawny.

Oto lista aktów prawnych, w których znajdziemy prawa i obowiązki rodziców w relacjach ze szkołą:

1. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka
2. Konwencja o Prawach Dziecka
3. Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców
4. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
5. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
6. USTAWA z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
7. USTAWA z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty i Ustawa Prawo Oświatowe

Prawa i obowiązki rodziców wynikające z tych aktów, to:

Rodzice mają prawo:

• pierwszeństwa w wyborze rodzaju nauczania, którym objęte będą ich dzieci. (Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Art. 26)
• być otaczani szacunkiem za ich odpowiedzialność jako pierwszych i najważniejszych wychowawców młodzieży. Oznacza to poszanowanie ich rodzicielskiej roli i wynikających z niej obowiązków. W swych wysiłkach wychowawczych powinni być wspierani przez całe społeczeństwo, a w szczególności przez osoby zaangażowane w edukację. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Preambuła)
• do wychowywania swoich dzieci w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z koloru skóry, rasy, narodowości, wyznania, płci oraz pozycji ekonomicznej (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 1)
• do uznania ich prymatu jako „pierwszych nauczycieli” swoich dzieci (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 2)
• do pełnego dostępu do formalnego systemu edukacji dla swoich dzieci z uwzględnieniem ich potrzeb, możliwości i osiągnięć (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 3)
• dostępu do wszelkich informacji o instytucjach oświatowych, które mogą dotyczyć ich dzieci. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 4)
• . (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 5)
• domagania się od formalnego systemu edukacji tego, aby ich dzieci osiągnęły wiedzę duchową i kulturową. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art.6)
• wpływać na politykę oświatową realizowaną w szkołach ich dzieci. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 7)
• wydawania opinii i przeprowadzania konsultacji z władzami odpowiedzialnymi za edukację na wszystkich poziomach ich struktur. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art.8)
• do pomocy materialnej ze strony władz publicznych, eliminującej wszelkie bariery finansowe, które mogłyby utrudnić dostęp ich dzieci do edukacji. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art.9)
• żądać od odpowiedzialnych władz publicznych wysokiej jakości usługi edukacyjnej. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 10)
• do zapewnienia mu [dziecku], w sposób odpowiadający rozwojowi jego zdolności, możliwości ukierunkowania go i udzielenia mu rad przy korzystaniu przez nie z praw przyznanych mu w niniejszej konwencji. (Konwencja o Prawach Dziecka, Art.5)
• do ukierunkowania dziecka w korzystaniu z jego prawa w sposób zgodny z rozwijającymi się zdolnościami dziecka. (Konwencja o Prawach Dziecka, Art. 14)
• do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania. (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej)
• do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej)
• do tego, że ich dzieci nie będą musiały uczęszczać do szkół, które nie zga­dzają się z ich własnymi przekonaniami moralny­mi i religijnymi. W szczególności wychowanie sek­sualne, stanowiące podstawowe prawo rodziców, winno dokonywać się zawsze pod ich troskliwym kierunkiem, zarówno w domu, jak i w wybranych i kontrolowanych przez nich ośrodkach wychowawczych.
• do żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej)
• do wspomagania przez szkołę wychowawczej roli rodziny (USTAWA z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty)

Rodzice/opiekunowie prawni mają obowiązek:

• wychowywać swoje dzieci w sposób odpowiedzialny i nie zaniedbywać ich. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 2)
• zaangażowania się jako partnerzy w nauczaniu ich dzieci w szkole. . (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 3)
• przekazywania wszelkich informacji szkołom, do których uczęszczają ich dzieci, informacji dotyczących możliwości osiągnięcia wspólnych, (tj. domu i szkoły) celów edukacyjnych. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 4)
• dokonania świadomego wyboru drogi edukacyjnej, jaką ich dzieci powinny zmierzać (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 5)
• wychowywania swoich dzieci w poszanowaniu i akceptowaniu innych ludzi i ich przekonań (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 6)
• osobiście włączać się w życie szkół ich dzieci i stanowić istotną część społeczności lokalnej (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art.7)
• tworzyć demokratyczne, reprezentatywne organizacje na wszystkich poziomach. Organizacje te będą reprezentowały rodziców i ich interesy. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art.8)
• poświęcać swój czas i uwagę swoim dzieciom i ich szkołom, tak aby wzmocnić ich wysiłki skierowane na osiągnięcie określonych celów nauczania. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art.9)
• poznać siebie nawzajem, współpracować ze sobą i doskonalić swoje umiejętności „pierwszych nauczycieli” i partnerów w kontakcie: szkoła – dom. (Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców, Art. 10)
• do zapewnienia mu [dziecku], w sposób odpowiadający rozwojowi jego zdolności, możliwości ukierunkowania go i udzielenia mu rad przy korzystaniu przez nie z praw przyznanych mu w niniejszej konwencji. (Konwencja o Prawach Dziecka, Art. 5)
• do ukierunkowania dziecka w korzystaniu z jego prawa w sposób zgodny z rozwijającymi się zdolnościami dziecka. (Konwencja o Prawach Dziecka, Art. 14)
• zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne (USTAWA z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty)
• zapewnienia dziecku warunków umożliwiających przygotowywanie się do zajęć (USTAWA z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty)
• Rodzice lub w określonych przypadkach opiekunowie prawni ponoszą główną odpowiedzialność za wychowanie i rozwój dziecka. Jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka ma być przedmiotem ich największej troski. (Konwencja o Prawach Dziecka, Art. 18)
• Rodzice (rodzic) lub inne osoby odpowiedzialne za dziecko ponoszą główną odpowiedzialność za zabezpieczenie, w ramach swych możliwości, także finansowych, warunków życia niezbędnych do rozwoju dziecka. (Konwencja o Prawach Dziecka, Art. 27)

 

Czytanie prawa jest ważne, gdyż określa role, jakie zajmują osoby w szkole. Jednak jest to tylko podejście przedmiotowe. A przecież szkoła , to także relacje między osobami, które trzeba umieć budować. I tu jest miejsce na współdziałanie.

 

2. Współdziałanie w szkole

Współpraca w szkole odbywa się między wieloma osobami i na różnych poziomach. Wyróżnia się   z 4 kluczowe zasady współpracy:

• Jasne wyznaczanie celów
• Otwarta efektywna komunikacja
• Wzajemne zaufanie i szacunek
• Określenie ról i odpowiedzialności

 

• Wyznaczenie celów

Głównym celem jest dobro i rozwój . Rodzice i pedagodzy stwarzają warunki do optymalnego rozwoju. Ważne jest, aby tworzyć spójne środowisko.  Uczeń nie rozwija się prawidłowo, jeśli  dom i szkoła nie dążą do tego samego celu.  Celem szkoły jest wsparcie rodziców w ich funkcjach opiekuńczo-wychowawczych, podnoszenie świadomości pedagogicznej , wsparcie w funkcjach wychowawczych dzięki dostępowi do specjalistów.

Współpraca staje się możliwa, jeśli rodzice wchodzą w dialog z nauczycielami.

• Efektywna komunikacja zakłada otwartość, dwustronność i różnorodność kontaktów. Chcemy siebie słuchać i wyrażać swoje oczekiwania. Niezwykle pomocna jest tutaj umiejętność empatii, czyli wczuwania się w sytuację rodzica i wczuwanie się w sytuację nauczyciela.
• Szacunek i zaufanie

Te wartości są podstawą do dobrej komunikacji, bez nich proces wychowawczy jest zaburzony. Jeśli sobie nie ufamy, to chcemy wszystko kontrolować, relacje wchodzą na poziom braku zaufania, podejrzeń. Niestety , system oświaty nie daje pewności rodzicom, że ich dzieci wychowywane są i nauczane zgodnie z ich systemem wartości i dla dobra młodego człowieka. Dlatego ten system jest całkowicie zaburzony, dochodzi do nieporozumień na poziomie szkoła – rodzice.

• Role i odpowiedzialność

Szkoła i dom to dwa najważniejsze środowiska wychowawcze mające decydujący wpływ na prawidłowy rozwój i funkcjonowanie dziecka w społeczeństwie. Każdy ma swoje określone zadania. Nie zamieniajmy ich. Nauczyciel jest nauczycielem, rodzic rodzicem. W momencie , gdy relacje te zostają zaburzone , dochodzi do trudnych sytuacji i to jest ten kłopot. W naszej szkole relacje te jasno są określone. Osobą, która zarządza i jest odpowiedzialna za jej funkcjonowanie jest dyrektor.

On nadaje jej kierunek, decyduje o procesie dydaktycznym i wychowawczym. Jest otwarty na dobre inicjatywy, ale ostatecznie on podejmuje decyzje.  Nasi rodzice są o tym informowani podczas rozmowy rekrutacyjnej. To bardzo ułatwia naszą współpracę.

Szkoła ma zapewnić dobrą edukację, wspierać rozwój, aby młody człowiek potrafił stawiać czoła wyzwaniom, stawać się niezależnym, myślącym, znającym swoja wartość człowiekiem, informować o postępach w nauce, stwarzać spójne środowisko, aby dziecko miało poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Szkoła jest dla ucznia.

 

3. Na budowanie dobrych relacji w szkole ma wpływ włączanie rodziców w życie szkoły. Powinno odbywać się na kilku płaszczyznach, patrząc jednak w jednym kierunku.

Opowiemy, jak w naszej szkole wygląda obecność rodziców w jej życiu.
Stawiamy na budowanie wzajemnego zrozumienia, szacunku, otwarcia na komunikację . Staramy się stwarzać ku temu właściwą przestrzeń.

1. Pierwszy kontakt z rodzicami rozpoczyna się w momencie poszukiwania szkoły dla swojego dziecka- dzień otwarty.
2. Rekrutacja, która polega na rozmowie zapoznawczej dyrekcji szkoły  z rodzicami dziecka i samym dzieckiem.
3. Każdego roku we wrześniu odbywa się spotkanie integracyjne z rodzicami i dziećmi, którzy rozpoczynają naukę w naszej szkole –
4. Comiesięczne zebrania i pedagogizacja rodziców- prelekcje, informowanie o wydarzeniach, które miały miejsce, spotkania z wychowawcami. W klasach młodszych semestralne rozmowy indywidualne z rodzicami o osiągnięciach dziecka. Dni otwarte.
5. Wsparcie rodziców w procesie wychowawczym poprzez dostęp do specjalistów, których szkoła zatrudnia: pedagoga, psychologa, logopedy, TUSY Trening Umiejętności Społecznych, dogoterapia, integracja sensoryczna.
6. Rodzice kontaktują się z nauczycielami w różnoraki sposób: librus, telefon, spotkania osobiste.
7. Niektórzy Rodzice uczestniczą w codziennej modlitwie, we Mszy św. pierwszopiątkowej. ?
8. Na prośbę rodziców organizujemy przygotowanie do I Komunii św., podczas którego pomagamy im przygotować własne dzieci do tego sakramentu.. Ciekawym wydarzeniem jest wspólna agapa po Mszy św. w rocznicę I komunii św. organizowana w szkole. Przychodzi na nią ponad 100 osób dzieci z rodzicami , dziadkami, rodzinami.
9. Wychodząc naprzeciw rodzicom dzieci z kl. 0-3, rozpoczęcie roku szk. i zakończenie organizujemy w godzinach popołudniowych, aby jak najliczniej mogli wziąć udział we mszy św.

Odbywają się też duże wydarzenia szkolne, w których rodzice uczestniczą aktywnie:

10. Opłatek rodziców i nauczycieli połączony z jasełkami, które czasami wystawiają nawet rodzice
11. Organizacja Dnia Rodziny, podczas którego uczniowie prezentują swoje umiejętności.
12. Udział w Orszaku Trzech Króli – grupa rodziców odpowiada za organizację w szkole, pozostali aktywnie włączają się
13. Spotkania tylko dla małżeństw: pod nazwą „randka w szkole”
14. Organizacja dni babci i dziadka
15. Roraty i śniadania po Mszy św.
16. Rodzice uczestniczą w zbiórkach charytatywnych, zwłaszcza na zakończenie roku szk. – zamiast kwiatów rodzice przynoszą dary na Dom samotnej Matki
17. Nieoceniona pomoc w Konkursach Recytatorskich.

• Szkoła organizuje dla rodziców różne warsztaty pedagogizujące.
• Rodzice wspierają szkołę własnymi pomysłami w organizacji wyjść, wycieczek. Prowadzą szkolenia dla innych rodziców, prelekcje dla uczniów, dzielą się swoim doświadczeniem zawodowym. Ciekawym pomysłem sa, od tego roku, spotkania pod nazwą „Surviwal w mieście, czyli jak zachować się w sytuacjach kryzysowych” prowadzone przez jednego z rodziców.
• Szkoła wiele zawdzięcza rodzicom, którzy wsparli nas w czasie prowadzonej budowy.

 

Podsumowując.

Czy rodzice w szkole to kłopot czy pomoc. Przede wszystkim, obecność rodziców w szkole jest faktem. Niestety  obecność ta nie zawsze jest wsparciem dla środowiska szkolnego. Dzieje się tak, gdy brakuje porozumienia, zrozumienia, szacunku. Brak zaufania. Narzucania tylko własnego zdania. Brak szerszego spojrzenia na funkcjonowanie tak różnorodnej rzeczywistości. Najwięcej problemów pojawia się przy ocenianiu dziecka. Rodzic niejednokrotnie próbuje narzucić nauczycielowi własny punkt widzenia i wymóc spełnienie swoich oczekiwań.

Dużą rolę do spełnienia mają w szkołach publicznych  Rady Rodziców i Rady szkoły. To do nich należy czuwanie nad treściami programu wychowawczo-profilaktycznego, nad kontrolą, kto wchodzi do szkół w celu  edukowania uczniów ( i nie chodzi tu o nauczycieli).

Szkoda, że rodzice nie skorzystali ze swoich uprawnień i nie obronili katechezy w szkole, rekolekcji szkolnych.

Blaski i cienie obecności rodziców w szkole:

– ingerencja w proces dydaktyczny

– patrzenie tylko przez pryzmat własnego dziecka, a nie całej społeczności szkolnej

– roszczeniowość

– brak dobrej woli w poszukiwaniu rozwiązań

– wspólnie dążymy do kształtowania młodego człowieka

– zaangażowanie rodzica pozytywnie wpływa na funkcjonowanie dziecka w szkole, motywuje do nauki , do podejmowania działań w celu własnego rozwoju, taki uczeń bardziej utożsamia się ze szkołą, ( i dotyczy to także szkół ponadpodstawowych)

– wpływa na rozwój szkoły