Audycja dla Małżonków i Rodziców: Co niszczy, a co wspiera małżeńską płodność?

Pobierz

Projekt : Cztery Filary Płodności Człowieka

Płodność człowieka przypisana jest do zdrowia męskich i żeńskich narządów płciowych czyli gonad: jąder, w których produkowane są plemniki i jajników, w których produkowane są komórki jajowe. Jednak w świetle najnowszych nadań naukowych zdrowie gonad, a tym samym płodność człowieka podlega regulacji ze strony innych narządów w organizmie takich jak: podwzgórze, przysadka mózgowa, szyszynka, tarczyca, nadnercza, trzustka, wątroba, jelito czy mikrobiom jelitowy. Zaburzenia funkcji wymienionych narządów mogą prowadzić do obniżenia płodności (ang. subfertility) i wymagają diagnostyki i leczenia przyczynowego, a ze strony pacjenta konieczna może być zmiana  stylu życia.

Myśląc o problemie demograficznym z jakim mierzy się dzisiaj Polska pragniemy przedstawić Państwu uproszczony schemat mechanizmów regulacji płodności pod nazwą Cztery Filary Płodności Człowieka. Adresujemy go szczególnie do młodym Polaków ponieważ płodność człowieka jest funkcją wieku i maleje wraz z upływem lat. Po 30 roku życia u kobiet istotnie spada jakość komórek jajowych, a u niektórych mężczyzn może spadać produkcja testosteronu. Płodność jest także modulowana jakością snu, sposobem odżywiania, masą ciała i aktywnością fizyczną  czyli tym „Czego  lekarz nie zrobi za Ciebie”.

Pierwszy filar:

Polska, która troszczy się o płodność, która chce by po Jej domu biegały Jej dzieci, to Polska, która wraca do źródła. Do źródła życia, do Ojca, do Boga Ojca. Życie jest darem Stwórcy. Życie jest na zawsze. Życie jest na wieczność. Dusza ludzka jest nieśmiertelna. Płodność jest w Bogu, w Jego błogosławieństwie a Maryja jest pośredniczką łask.

Drugi filar:

Polska, która troszczy się o płodność to Polska, która świadomie chroni Polaków, zwłaszcza młodych, przed szkodliwym stresem (emocjonalnym, medialnym, fizycznym, chemicznym, elektromagnetycznym czy toksycznym jak alkohol, papierosy, narkotyki) ponieważ, każdy długotrwały stres wpływa na zdrowie, ma potencjał zakłócania rytmów biologicznych, zmiany rytmu wydzielania hormonów, dezorganizacji snu i obniżania wskaźników płodności. Codzienny sen zgodny z rytmem okołodobowym (od godziny 22.00, w chłodnym pomieszczeniu w temperaturze poniżej 20^oC, w ciszy, w ciemności, bez ekranów świetlnych i bez promieniowania Wi-Fi) jest ważnym regulatorem neuroendokrynnym i mechanizmem przywracania płodności i poprawy zdrowia ogólnego.

Trzeci filar:

Polska, która troszczy się o płodność to Polska świadoma kluczowej roli codziennego odżywiania w utrzymaniu zdrowia społeczeństwa. Aby zbudować dom trzeba zgromadzić budulec. Aby rozwinął się nowy człowiek budulec trzeba dostarczyć wraz z pokarmem drogą przewodu pokarmowego. Budulcem są m.in. aminokwasy, tłuszcze, węglowodany, makro- i mikropierwiastki i witaminy pozyskiwane z pożywienia: z mięsa, jaj, nabiału, ziaren, strączków, nasion, przypraw, warzyw i owoców, najlepiej regionalnych i sezonowych. Potrzebny jest jednak zdrowy przewód pokarmowy, sprawne trawienie i bogaty mikrobiom jelitowy. Mikrobiom jelitowy nadzoruje w organizmie człowieka procesy metaboliczne, immunologiczne oraz gospodarkę hormonalną związaną z płodnością, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn i wpływa na poziomy estrogenów,  testosteronu, progesteronu czy kortyzolu.

Jednak drogą pokarmową docierają do organizmu także toksyny mające szkodliwy wpływ na jakość nasienia męskiego i jakość owulacji. Do głównych toksyn żywieniowych należą syntetyczne dodatki do żywności, nadmiar cukru prowadzący do hiperglikemii, (słodzone napoje, syrop glukozowy i syrop fruktozowy), przemysłowe tłuszcze w formie trans (margaryny, ciastka, wypieki cukiernicze). Szczególnie szkodliwe dla płodności są produkty poddane obróbce w wysokiej temperaturze na sucho (grillowane, smażone, karmelizowane, opiekane, tosty,  frytki, chipsy, chrupki itp. żywność określana mianem fast food). Udowodniono, że powstające podczas suchej obróbki termicznej w wysokiej temperaturze glikotoksyny (końcowe produkty zaawansowanej glikacji białek) wywołują u mężczyzn zaburzenia erekcji i obniżają jakość nasienia, u kobiet predysponują do policystyczności jajników, do endometriozy, mają też udokumentowane działanie embriotoksyczne i teratogenne czyli mogą predysponować do wad płodu. Regularna ekspozycja na glikotoksyny jest szkodliwa nie tylko dla płodności, ale dla każdego człowieka: predysponuje do takich chorób cywilizacyjnych jak  cukrzyca, zespół metaboliczny, otyłość, miażdżyca, nowotowory, demencja. Odpowiedzią na fast food jest  slow food czyli tradycyjne, domowe gotowanie w wodzie, w temperaturze do 120 ^oC i unikanie gotowych przemysłowych posiłków w codziennym odżywianiu.

Odżywienie człowieka składa się z dwóch faz fazy przyjmowania posiłku i fazy postu.  I obydwie fazy są równie ważne. Post to przerwa pomiędzy ostatnim posiłkiem dnia a pierwszym posiłkiem kolejnego dnia i powinna wynosić co najmniej 12 godzin.  Tak jak zdrowy, regularny sen jest okresem neutralizacji stresu, tak regularnie stosowany post (np. post przerywany), jest okresem budowy i odnowy komórek  organizmu (m.in. mitofagii) i przywracania funkcji prokreacyjnych.

Czwarty filar:

Polska, która troszczy się o płodność Polaków to Polska, która jest świadoma, że aktywny styl życia jest istotnym elementem utrzymania zdrowia prokreacyjnego i zdrowia ogólnego. U młodych osób mięśnie szkieletowe stanowią około 40% masy ciała i te 40% ciała jest przeznaczona do bycia w ruchu. Podczas aktywności fizycznej mięśnie wytwarzają  cząsteczki (zwane miokinami) o właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych, regulują procesy energetyczne, sprzyjają redukcji wisceralnej tkanki tłuszczowej, normalizacji masy ciała, chronią przed insulinoopornością i dyslipidemią – czynnikami ryzyka niepłodności. Umiarkowany wysiłek, np. zwykły marsz, 30 minut dziennie przez 5 dni w tygodniu wystarczy.

Podsumowując: cztery filary płodności to modlitwa, sen, odżywianie i aktywność ruchowa czyli filary zdrowia w każdym wieku. To filary, od których zwłaszcza młody, współczesny człowiek odchodzi, obniżając swój potencjał prokreacyjny.

Dr hab. n. med. Jolanta Wasilewska i dr Tadeusz Wasilewski