Sejmowa Komisja Spraw Zagranicznych odrzuciła projekt uchwały autorstwa Prawa i Sprawiedliwości ws. kontynuowania działań związanych z reparacjami wojennymi

Sejmowa Komisja Spraw Zagranicznych odrzuciła w czwartek, w pierwszym czytaniu projekt uchwały autorstwa Prawa i Sprawiedliwości ws. kontynuowania działań związanych z uzyskaniem reparacji wojennych od Niemiec. Wiceszef Ministerstwa Spraw Zagranicznych podkreślił, że zadośćuczynienie należy się Polsce, tylko jest kwestia, jaką ma przyjąć formę.

Pod koniec grudnia 2023 roku poseł Prawa i Sprawiedliwości, Arkadiusz Mularczyk, poinformował, że składa projekt uchwały z apelem do premiera i pozostałych członków Rady Ministrów „w sprawie dochodzenia przez Polskę reparacji, odszkodowania oraz zadośćuczynienia za straty spowodowane przez Niemcy w czasie drugiej wojny światowej”.

Sejmowa Komisja Spraw Zagranicznych zebrała się w czwartek, aby przeprowadzić pierwsze czytanie projektu. Poseł Koalicji Obywatelskiej, Marek Krząkała, złożył wniosek o odrzucenie projektu. Za głosowało 16 członków komisji, a przeciw było dziewięciu. Marek Krząkała, wnioskując o odrzucenie projektu uchwały Prawa i Sprawiedliwości, stwierdził, że nie wnosi on niczego nowego, a „tylko kontynuuje tę antyniemiecką retorykę”.

Poseł Arkadiusz Mularczyk powiedział, że projekt uchwały jest kontynuacją stanowiska Sejmu przyjętego w uchwale Sejmu we wrześniu 2022 roku. Podkreślił, że uchwała została przyjęta zdecydowaną większością głosów, w tym głosami Platformy Obywatelskiej. Arkadiusz Mularczyk dodał, że ta uchwała stanowiła podstawę do wysłania noty dyplomatyczną do rządu Niemiec ws. uzyskania odszkodowania za straty poniesione w czasie drugiej wojny światowej.

Na posiedzeniu komisji krytycznie o projekcie uchwały autorstwa Prawa i Sprawiedliwości wypowiedział się wiceszef Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Władysław Teofil Bartoszewski. Również przypomniał, że Sejm przyjął we wrześniu 2022 roku uchwałę ws. dochodzenia przez Polskę zadośćuczynienia za szkody spowodowane przez Niemcy w czasie drugiej wojny światowej, którą poparło 418 posłów.

„Problem z tekstem, który widzimy dzisiaj, jest bardzo prosty, podejmowanie kolejnej uchwały sejmowej, która moim zdaniem jest gorsza znacząco niż ta, którą podjęliśmy 14 września 2022 roku (…) uważam za inicjatywę chybioną, ponieważ osłabia wymowę, przekaz i doniosłość poprzedniej [uchwały – red.]” – powiedział Władysław Teofil Bartoszewski.

Polityk dodał, że w projekcie uchwały Prawa i Sprawiedliwości niepotrzebnie „miesza” sprawę zadośćuczynienia, które się Polsce moralnie należy i „tutaj nie ma żadnych wątpliwości” – ze sprawą budowy w Berlinie pomnika upamiętniającego polskie ofiary.

Władysław Teofil Bartoszewski zapewnił, że nowy rząd w rozmowach z Niemcami podnosi temat zadośćuczynienia.

„Rząd nasz nie ustaje w staraniach. Podczas każdej wizyty bilateralnej z Niemcami jest mowa o tym, że zadośćuczynienie nam się należy, jest tylko kwestia, jaką ma przyjąć formę” – powiedział Władysław Teofil Bartoszewski.

W odrzuconym projekcie uchwały Prawa i Sprawiedliwości napisano, że Sejm „apeluje do Prezesa Rady Ministrów i Rady Ministrów o kontynuowanie działań mających na celu dochodzenie reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia, z tytułu strat poniesionych przez Polskę i Polaków w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w latach 1939-1945 oraz jej następstw”.

„Mając na uwadze ogrom krzywd, cierpień i szkód wyrządzonych przez Niemcy w trakcie drugiej wojny światowej, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stoi na stanowisku, że kwestia zasad wypłaty reparacji, odszkodowania, oraz zadośćuczynienia z tytułu strat poniesionych przez Polskę i polskich obywateli wymaga jak najszybszego uregulowania w formie umowy międzynarodowej oraz upamiętnienia poprzez budowę pomnika polskich ofiar agresji niemieckiej w Berlinie” – czytamy w projekcie uchwały.

1 września 2022 roku zaprezentowano raport o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w czasie drugiej wojny światowej. 3 października 2023 roku ówczesny minister spraw zagranicznych, Zbigniew Rau, podpisał notę dyplomatyczną do strony niemieckiej dotyczącą odszkodowań wojennych. Polska domaga się w niej m.in. odszkodowania za straty materialne i niematerialne w wysokości 6 bilionów 220 miliardów 609 milionów złotych i zrekompensowania szkód.

3 stycznia 2023 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekazało, że resort dyplomacji RFN udzielił odpowiedzi na tę notę. Według rządu RFN, sprawa reparacji i odszkodowań za straty wojenne pozostaje zamknięta, a rząd niemiecki nie zamierza podejmować negocjacji w tej sprawie.

PAP