Prezydent Turcji: W poniedziałek porozmawiam z W. Putinem o pokoju na Ukrainie

Prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdogan, zapowiedział w niedzielę, że w poniedziałek przeprowadzi rozmowę telefoniczną z rosyjskim przywódcą Władimirem Putinem na temat zakończenia wojny na Ukrainie. Jak dodał podczas konferencji prasowej w Johannesburgu w RPA, zamierza też podnieść w tej rozmowie kwestię wznowienia Inicjatywy Czarnomorskiej.

Recep Tayyip Erdogan podkreślił podczas spotkania z dziennikarzami po szczycie grupy G20, że jego kraj „dołoży wszelkich starań, by otworzyć drogę do pokoju na Ukrainie”. Prezydent Turcji dodał, że przebieg rozmowy z Putinem zreferuje następnie władzom USA i Unii Europejskiej.

Uzgodniona w lipcu 2022 r. tzw. Inicjatywa Czarnomorska pozwalała na bezpieczny transport ukraińskiego i rosyjskiego zboża i nawozów przez Morze Czarne. Po roku Rosja wycofała się z tego przedsięwzięcia, twierdząc, że rosyjski eksport napotykał na poważne trudności. Mimo to do końca 2024 r. Ukrainie udało się wyeksportować przez korytarz morski ponad 90 mln ton towarów.

Wcześniej w niedzielę Erdogan podkreślił w Johannesburgu rozmowie z prezydentem Francji, Emmanuelem Macronem, że trzeba wykorzystać „wszystkie dyplomatyczne sposoby” w celu zakończenia wojny na Ukrainie, a ich efektem powinien być „sprawiedliwy i trwały pokój”.

W Genewie w Szwajcarii odbywają się w niedzielę rozmowy delegacji Ukrainy i Stanów Zjednoczonych, w których mają też uczestniczyć przedstawiciele kilku państw europejskich, w tym Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii. Przedmiotem rozmów jest przedstawiony przez USA 28-punktowy plan pokojowy, który zakłada m.in. przejęcie przez Rosję większości ukraińskich terenów, które zajęła rosyjska armia, a także obszarów w obwodzie donieckim wciąż kontrolowanych przez Ukraińców. Ponadto władze w Kijowie miałyby zrezygnować z członkostwa w NATO i zredukować liczebność armii do 600 tys. żołnierzy.

W ocenie większości państw europejskich propozycje amerykańskie są zbyt daleko idącymi ustępstwami na rzecz Rosji. Według doniesień mediów Francja, Niemcy i Wielka Brytania opracowały kontrpropozycję, którą miały już przedstawić rządom w Waszyngtonie i Kijowie. Nie wyklucza się, że założenia tego planu również będą przedmiotem rozmów w Genewie.

Na kończącym się w niedzielę szczycie grupy G20 w Johannesburgu przywódcy europejskich państw, w tym premier Polski, Donald Tusk, wystosowali wspólne oświadczenie w odpowiedzi na 28-punktowy plan USA. Podkreślili, że niezbywalnym prawem Ukrainy jest aktywny i bezpośredni udział w rozmowach na temat zakończenia wojny z Rosją. W poniedziałek w stolicy Angoli, Luandzie, na marginesie szczytu Unia Europejska – Unia Afrykańska przywódcy 27 państw UE mają omówić projekt planu dla Ukrainy. Premier Tusk zapowiedział, że weźmie udział w tych rozmowach.

PAP