
10 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, wyk. Zofia Dobosz
Pisanki symbolem Świąt Wielkanocnych
Wielkanocne pisanki to nie tylko kawałek kolorowego jajka – to symbol zwycięstwa życia nad śmiercią. Święta Wielkiej Nocy to jedne z najważniejszych dni dla chrześcijan. Jest to czas radości i nadziei. Pisanki wielkanocne są jednym z najbardziej znanych symboli tych świąt. Odgrywają ważną rolę w polskiej kulturze, tradycji i zwyczajach. Są także ważnym elementem, ponieważ jajko nawiązuje do istotnego wydarzenia, czyli Zmartwychwstania Chrystusa. Jest symbolem nowego życia, które zrodziło się po śmierci Jezusa.
Pisanki wielkanocne mogą przybierać wiele form i wzorów. W zależności od regionu wykorzystywane są różne techniki zdobienia jaj. Jednym z najbardziej znanych sposobów jest farbowanie jajek gotowymi farbkami, ale również naturalnymi barwnikami. Barwić można na przykład w wywarze z łusek cebuli. Wykorzystuje się także korę olchy, kawę, sok z buraków.

1 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Każda z technik zdobienia pisanek wymaga wiele cierpliwości i precyzji. Jednym sposobem, w której staranność jest niezwykle istotna, jest technika batikowa, czyli zdobienia jaj wzorami z wosku. Gorący i płynny wosk nakłada się na jajko za pomocą patyczka lub szpilki. Następnie wkłada się jajko do barwnika, a po wyschnięciu zostaje usunięty wosk, który pozostawia po sobie unikatowy wzór.

2 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Jaja techniką batikową można również tworzyć, nie usuwając wosku z pisanki. Wosk staje się wtedy dekoracją jajka.

3 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, wyk. Elżbieta Prusac
Pisanki malowane to kolejny sposób zdobienia jaj. Sztuka, która wymaga od twórcy precyzyjnej ręki. Farby zazwyczaj wodne lub akrylowe nakładane są na jajko, tworząc wyjątkowe i barwne wzory.

4 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, wyk. Krystyna Zagrab

5 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, wyk. Krystyna Zagrabska
W zdobieniu jaj można wykorzystać także technikę skrobania. Używa się do tego ostrego przedmiotu. Jest to sposób zdobienia, który zakorzeniony jest opolskiej tradycji i kulturze. Opolskie kroszonkarstwo zostało wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego prowadzonej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa.
Tworzone są techniką rytowniczą, a proces polega na usuwania powierzchniowej warstwy barwnika z jajka, tworząc wyjątkowe wzory i ornamenty. Skrobanie to czasochłonny proces, ale jednocześnie pozwalający na uzyskanie niepowtarzalnych wzorów.
„Opolskie Kroszonki” zawierają mnóstwo unikatowych detali.

7 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Edyta Szymeczek, woj. opolskie7 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Edyta Szymeczek, woj. opolskie
Na terenie Opolszczyzny odbywa się wiele konkursów z kroszonkarstwa, ale prowadzone są również warsztaty ze sztuki zdobienia jajek. Dzięki temu tradycja jest ciągle żywa i przekazywana młodszemu pokoleniu.
Z kolei pisanki ażurowe tworzone są za pomocą wiertła dentystycznego.
Innym sposobem zdobienia jaj jest również oklejanie pisanek. Jajka można ozdobić także własnoręcznie wykonanymi koronkami, czy wzorami wykonanymi z rdzenia sitowia i włóczki.

10 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, wyk. Zofia Dobosz

11 – Pisanki symbolem świąt Wielkanocnych – fot. Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Pisanki wielkanocne to nie tylko tradycja i wiara, ale piękno, sztuka i rzemiosło. Każda pisanka jest unikatowa, ma swój własny charakter. To prawdziwe arcydzieło, które niejednokrotnie zdobi wielkanocny stół. To polska historia, która jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.
Krzysztof Guz/radiomaryja.pl





