fot. PAP/Marcin Obara

Masa Powstańcza uczci 73. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego

Szlakiem legendarnego Batalionu „Zośka” przejedzie dzisiaj 11. Masa Powstańcza. Rowerzyści, wspomagani przez przewodnika, poznają miejsca związane z historią oddziału m.in. „Twierdzę Zośki” przy ul. Okopowej i d. więzienie „Gęsiówka” wyzwolone przez batalion.

Trasa Masy Powstańczej będzie w tym roku liczyła ponad 18 kilometrów. Jej uczestnicy przejadą obok miejsc związanych z historią i szlakiem bojowym Batalionu „Zośka”, jednej z najbardziej znanych formacji Powstania Warszawskiego.

Pojedziemy obok cmentarzy ewangelickich przy ul. Żytniej i Młynarskiej, później obok budynku przedwojennej Publicznej Szkoły Powszechnej św. Kingi przy ul. Okopowej 55a, czyli tzw. Twierdzy Zośki, gdzie stacjonowali. Przejedziemy także koło dawnego więzienia Gęsiówka, które zostało zdobyte i wyzwolone przez żołnierzy Batalionu Zośka. Niestety z przyczyn technicznych m.in. w związku z prowadzonymi obecnie remontami nie jest możliwe przejechanie całego szlaku bojowego formacji – mówi Jarosław Maliniak, kierownik Działu Archiwum Muzeum Powstania Warszawskiego, organizującego Masę.

Jak zaznaczył, jednym z symbolicznych punktów będzie przejazd ul. Koszykową, gdzie po wojnie mieściła się siedziba Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

– Został tam zamordowany jeden z członków batalionu Jan Rodowicz „Anoda”. To będzie okazją do opowiedzenia o represjach powojennych jakie dotknęły żołnierzy Armii Krajowej. Oczywiście będziemy mieli też przewodnika, który będzie opowiadał o samym batalionie i miejscach z nim związanych. Tradycyjnie Masę zaczynamy i kończymy w Parku Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego – powiedział Maliniak.

W przejeździe będzie mogło wziąć udział ok. 2 tys. osób.

Masa Powstańcza w tym roku przejedzie trasą: Przyokopowa – Grzybowska – Towarowa – Okopowa – Żytnia – Młynarska – Ostroroga – Tatarska – Powązkowska – Okopowa – Anielewicza – Smocza – Stawki – Muranowska – Bonifraterska – Franciszkańska – Wałowa – Świętojerska – Andersa – al. Solidarności – Bielańska – Wierzbowa – pl. Piłsudskiego – Królewska – Marszałkowska – Hoża – pl. Trzech Krzyży – al. Ujazdowskie – Koszykowa – Mokotowska – Krucza – Piękna – pl. Konstytucji – Koszykowa – Chałubińskiego – al. Jana Pawła II – Rondo ONZ – Prosta – Przyokopowa.

Jej przejazd jest elementem obchodów 73. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Harcerski batalion Armii Krajowej „Zośka” powstał 1 września 1943 r. Nazwę otrzymał dla upamiętnienia dowódcy warszawskich Grup Szturmowych Tadeusza Zawadzkiego „Zośki”, który zginął 20 sierpnia 1943 r. w akcji na posterunek graniczny w Sieczychach. Żołnierze „Zośki” uczestniczyli w akcjach dywersyjno-sabotażowych, których celem było m.in. niszczenie hitlerowskiego transportu kolejowego zaopatrującego front wschodni.

W Powstaniu Warszawskim formacja walczyła w Zgrupowaniu AK „Radosław” na Woli i Starym Mieście. Stamtąd jedna z jego kompanii – „Rudy” pod dowództwem Andrzeja Romockiego „Morro”, jako jedyna z załogi staromiejskiej przedarła się na Śródmieście przez posterunki niemieckie w Ogrodzie Saskim. Podczas walk na Czerniakowie i Mokotowie zdziesiątkowany batalion „Zośka” połączono z batalionem „Parasol”.

Powstanie Warszawskie było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. 1 sierpnia 1944 r. do walki w stolicy przystąpiło ok. 40-50 tys. powstańców. Planowane na kilka dni trwało ponad dwa miesiące. W czasie walk w Warszawie zginęło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Straty wśród ludności cywilnej były ogromne i wynosiły ok. 180 tys. zabitych. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, ok. 500 tys., wypędzono z miasta, które po Powstaniu zostało niemal całkowicie spalone i zburzone.

PAP/RIRM

drukuj