Dokument na miarę przełomu. Dr J. Barbacki o encyklice Leona XIV: Jest owocem drogi, którą Kościół rozpoczął przed kilkoma laty

Nowa encyklika papieża Leona XIV „Magnifica Humanitas” może stać się jednym z najważniejszych głosów Kościoła wobec rewolucji technologicznej XXI wieku. Nie jest tylko jednym z dokumentów, ale sam jest dokumentem na miarę tego przełomu – mówił w „Aktualnościach dnia” na antenie Radia Maryja dr inż. Jan Barbacki z AGH, badacz sztucznej inteligencji. Ekspert podkreślił, że papież nie koncentruje się na technologicznym zachwycie, ale na człowieku, odpowiedzialności i gwałtownym rozwoju AI.

Gość „Aktualności dnia” już na początku rozmowy zaznaczył, że publikacja encykliki nie była zaskoczeniem. Jego zdaniem to naturalny etap działań Kościoła wobec dynamicznych przemian technologicznych.

– Nie jestem zaskoczony, czekaliśmy na tę encyklikę. To jest owoc pewnej drogi, którą Kościół rozpoczął przez kilkoma laty, pochylenia się nad tematem sztucznej inteligencji. Znalezienie jakiejś odpowiedzi na wyzwania, które stawia nam ten przełom technologiczny. Także ta encyklika wpisuje się w tę drogę i jest dokumentem, który nie jest tylko jednym z dokumentów, ale sam jest dokumentem na miarę tego przełomu. Jest tak przygotowany, żeby był aktualny przez najbliższe dekady, żeby był punktem odniesienia dla Kościoła i myślę, że wszystkich ludzi, bo temat, który podejmuje, dotyka w zasadzie każdego – zauważa.

Rozmowa dotyczyła także kwestii moralności sztucznej inteligencji. Jak zaznacza dr Barbacki, AI nigdy nie jest neutralna, ponieważ od początku powstaje w oparciu o ludzkie decyzje i określoną wizję człowieka.

– Już te dane uczące, które są wykorzystywane do trenowania algorytmów, one już w sobie mają zakodowaną jakąś moralność. Jeżeli będziemy mieli dane, to może być nieintencjonalne, które pomijają jakąś grupę społeczną, to sam algorytm też będzie pomijał tę grupę społeczną. Może być albo to kwestią przypadku, albo kwestią celowego działania. Dzisiaj mówimy, że dużo bezpieczniejsze jest celowe działanie – dodaje gość „Aktualności dnia”.

Jednym z najważniejszych pytań dotyczących sztucznej inteligencji jest kwestia odpowiedzialności za decyzje podejmowane przez algorytmy. Jak zaznaczył, nie można dopuścić do sytuacji, w której odpowiedzialność zostaje przerzucona na system.

– Wydaje się, że twórcy tych rozwiązań proponują taki kierunek, żeby odpowiedzialność za błędy czy za złe działania przerzucić na sam algorytm, podczas gdy ostatecznie zawsze odpowiedzialny jest człowiek. Bo przecież ktoś to zaprojektował, takie rozwiązanie, ale też ktoś je użył. W związku z tym ta odpowiedzialność jest jakby rozłożona na całe społeczeństwo, chociaż w zależności od konkretnego narzędzia w różnym stopniu, na różnych elementach tego całego procesu. Czyli w jednym wypadku będzie to bardziej odpowiedzialność postawiona na twórcy, w drugim wypadku na użytkowników – dodaje.

Ekspert zwrócił uwagę, że papież Leon XIV w swojej encyklice poruszył temat niemal nieobecny w światowej debacie o sztucznej inteligencji, a mianowicie wyzysku ludzi pracujących przy tworzeniu systemów AI. Papież pyta o cenę takiego postępu.

– To jest wspaniale napisany dokument, jest bardzo przemyślany, bardzo szeroko dotyka tematu. Muszę przyznać, jestem pod wielkim wrażeniem jakości dokumentu i też jestem bardzo wdzięczny papieżowi za to, że zwrócił uwagę na kwestie, na które nie zwraca w zasadzie nikt inny. Wymienię tutaj tylko jedną kwestię tej troski o wszystkie osoby zaangażowane w rozwój sztucznej inteligencji. Papież pyta i mówi, ale też pyta, jaka jest cena tego postępu. Wskazuje na wyzysk, na ludzi, którzy są zatrudnieni przy nie tylko tworzeniu tych modeli jako pracownicy tego najniższego szczebla, ale też nawet na dzieci, które są zmuszane do niewolniczej pracy przy zbieraniu tych minerałów rzadkich, przy wydobywaniu. Muszę przyznać, czytałem wiele publikacji w temacie sztucznej inteligencji, etycznego zastosowania, ten temat jest ignorowany i pomijany – wskazuje.

Cała rozmowa z gościem „Aktualności dnia” dostępna jest [tutaj].

radiomaryja.pl