fot. PAP/Marcin Obara

100. rocznica powstania Archiwum Akt Nowych

Archiwum Akt Nowych to filar państwa polskiego – napisał w specjalnym liście prezydent Andrzej Duda. Mija 100. rocznica powstania Archiwum. Uczestniczyli w niej m.in. minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński oraz szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk.

Archiwum Akt Nowych to jedno z trzech archiwów państwowych o charakterze centralnym. Powstało pod koniec lipca 1918 r., na mocy dekretu naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego. Początkowo nosiło nazwę Archiwum Wojskowe i podlegało Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Archiwum to miało zabezpieczyć dokumentację po wojskowych władzach okupacyjnych niemieckich i austriackich z lat 1915-1918 – wskazał dr Tadeusz Krawczak, dyrektor Archiwum Akt Nowych.

– I właśnie jak się rozpadały Austro-Węgry, wtedy władze austriackie wydały swoją dokumentację. Najoporniej szło z Niemcami. A później Archiwum zaczęło zbierać materiały związane z organami powstającego państwa polskiego – zaznaczył dr Krawczak.

W tym roku przypada 100. rocznica powołania Archiwum. Wpisuje się ona w 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.

– W Archiwum Akt Nowych przechowywane są najważniejsze dokumenty z czasów budowania odrodzonego państwa polskiego, m.in. akta Kancelarii Cywilnej naczelnika państwa w Warszawie, archiwum Ignacego Jana Paderewskiego oraz materiały archiwalne ministerstw i innych urzędów administracji państwowej – zaznaczył wicepremier prof. Piotr Gliński.

Archiwum Akt Nowych to filar państwa polskiego – napisał w specjalnym liście prezydent Andrzej Duda. Dokument odczytał podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Wojciech Kolarski.

„Jest niejako pomostem między przeszłością a przyszłością naszego państwa, ośrodkiem jego pamięci i wiedzy” – wskazał prezydent Andrzej Duda.

To jedna z największych i najważniejszych instytucji badających dramatyczne dzieje państwa polskiego – dodał w specjalnym liście minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak. Instytucji, która jest kopalnią wiedzy – podkreślił Mariusz Olczak, wicedyrektor Archiwum Akt Nowych.

– Archiwum nie może być zamkniętą instytucją, której się ludzie boją, i myślę, że w przypadku Archiwum Akt Nowych tak nie jest – mówił Mariusz Olczak.

W archiwach państwowych znajduje się wiele cennych dokumentów, m.in. jak ten przechowywany w Poznaniu.

– Najstarszy polski dokument w polskich archiwach państwowych jest z 1153 r. To jest fundacja zakonu Cystersów w Łeknie pod Wągrowcem. Drugi taki egzemplarz – oryginał – jest w archiwum diecezjalnym w Gnieźnie – podkreślił Henryk Krystek, dyrektor poznańskiego Archiwum.

Zarówno ten dokument, jak i wiele innych przechowywane są z myślą o kolejnych pokoleniach. To także dla nich państwowe archiwa przygotowują wciąż nowe ekspozycje.

TV Trwam News/RIRM

drukuj