Używki niszczą

Narkomania, alkoholizm i nikotynizm – to jedne z najpoważniejszych współczesnych
problemów społecznych. Używki nie tylko niszczą zdrowie osób je zażywających,
lecz także są przyczyną wypadków i przestępstw popełnianych pod ich wpływem.
Generują także wysokie koszty związane z hospitalizacją i leczeniem osób
uzależnionych.

Uzależnienie od narkotyków, alkoholu i papierosów lekarze często zaliczają
do chorób utajonych, trudno wykrywalnych, gdyż osoby dotknięte nałogiem często
są nieświadome choroby. Pierwsze objawy bywają niezauważalne przez najbliższe
otoczenie. Granica między kontrolowanym używaniem, a uzależnieniem jest
trudna do wyznaczenia. Są osoby, które w samotności, potajemnie przyjmują środki
uzależniające, dlatego najbliżsi nie zawsze w porę odpowiednio reagują i
nie potrafią pomóc choremu.

Alkohol

Z Europejskiego Raportu Zdrowia przygotowanego przez Światową Organizację
Zdrowia (WHO) w 2002 r. wynika, że każdego roku 55 tys. młodych Europejczyków
umiera na skutek nadużywania alkoholu. Co czwarty zgon w grupie wiekowej od 15
do 29 lat jest spowodowany alkoholem. Około 40 do 60 proc. wszystkich przypadków
śmierci wiąże się z używaniem alkoholu. W Polsce jest blisko 840 tys. osób
uzależnionych oraz około 4 mln osób pijących alkohol w sposób ryzykowny lub
szkodliwy. Długotrwałe spożywanie napojów alkoholowych w dużych ilościach
prowadzi do różnorodnych negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Warto wspomnieć
chociażby choroby, np.: wątroby, układu krwionośnego czy liczne nowotwory
przewodu pokarmowego. Alkohol jest także bezpośrednio lub pośrednio przyczyną
wielu wypadków i przestępstw.
Zdaniem specjalistów, niebezpieczne jest lekceważenie trunków o małej
zawartości alkoholu, np. powszechnie spożywanych piw. Są to napoje
niskoprocentowe, które zdaniem lekarzy bardzo często doprowadzają do uzależnienia.
Tymczasem jak wynika z badań GUS w 1992 r., spożycie piwa na jednego mieszkańca
wynosiło ok. 38 litrów, podczas gdy w 2006 r. było to już 90 litrów. Dużą
rolę w ograniczeniu albo zwiększeniu negatywnych skutków picia alkoholu
odgrywa samo społeczeństwo, jak również polityka państwa sprzyjająca
konsumpcji alkoholu bądź też nastawiona na jej ograniczenie.

Papierosy

Jednym z najpoważniejszych czynników zagrażających zdrowiu jest palenie
tytoniu. Mimo świadomości negatywnego wpływu palenia jest to bardzo częsty
nawyk wśród osób dorosłych, jednak szczególnie niepokojącym zjawiskiem
jest jego rozpowszechnienie wśród kobiet, młodzieży a nawet dzieci. Co 10
sekund na świecie umiera jeden człowiek z powodu nałogu nikotynowego. Tytoń
stanowi zarówno w Polsce, jak i na świecie główny czynnik zagrażający
zdrowiu, a palenie jest jednym z najpowszechniejszych antyzdrowotnych elementów
stylu życia człowieka. Papierosy, mimo że są tak niebezpieczną używką,
sprzedaje się legalnie, a ich producenci zbijają fortunę na naiwnych, uzależnionych
osobach.
Papierosy sprawiają wrażenie niegroźnej rozrywki, bardziej akceptowanej społecznie
niż alkohol. W rzeczywistości jednak powodują ogromne spustoszenie w
organizmie samego palacza, a także osób przebywających w oparach dymu
papierosowego (tzw. bierni palacze). Uzależnienie od nikotyny jest niezwykle
trudne do pokonania. Pocieszający jest fakt, że coraz więcej osób chce się
wyzwolić z tego nałogu.

Narkotyki

Z badań Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii
przeprowadzonych w 2008 r. wynika, że aż 60 proc. leczonych odwykowo
Europejczyków to osoby zażywające opiaty, głównie heroinę. Mimo że w
Europie populacja ludzi zażywających te środki powoli się starzeje, to
wzrost liczby nowych osób uzależnionych przebiega w takim tempie, że zakres
problemu w przyszłości nie zmniejszy się w istotny sposób. Ostateczny wpływ
środków odurzających na organizm człowieka jest niemożliwy do przewidzenia
– za każdym razem może być inny. Zależy od wielu czynników, np. rodzaju
substancji lub zażytej dawki, cech psychofizycznych osoby. Poza tym nigdy nie
ma pewności, co się bierze, bo narkotyki mogą być mieszane z innymi groźnymi
substancjami chemicznymi.
W europejskich państwach odnotowuje się co roku łącznie średnio od 7 do 8
tysięcy zgonów spowodowanych narkotykami. Przyjmuje się jednocześnie, że te
dane są zaniżone. Najczęściej przedawkowane narkotyki to opiaty – szczególnie
heroina – ale problem ten dotyczy innych substancji odurzających, zwłaszcza
przyjmowanych z alkoholem. Szczególnie trudnym problemem w dzisiejszym świecie
stają się dokładnie nieprzebadane niektóre środki psychoaktywne sprzedawane
w specjalnych sklepach. Stają się one dużym zagrożeniem dla zażywających
je osób i problemem dla rodziców. Są coraz częściej wyzwaniem dla stanowiących
prawo prowadzących politykę antynarkotykową.