„Rećko” – bohater młodych

/w

Uroczystości rocznicowe rozpoczęły się Mszą św. w kościele św. Stanisława
w Kobylinie-Borzymach niedaleko Wysokiego Mazowieckiego. Po Eucharystii
uczestnicy przeszli na cmentarz parafialny, gdzie znajduje się grób ppor.
Zbigniewa Rećki "Trzynastki". Przybyło zaskakująco dużo młodzieży. – Nie
spodziewaliśmy się, że na tych uroczystościach będzie aż tak wielu młodych
ludzi. Widać, bohaterskie życie "Trzynastki" znalazło ich uznanie – mówi dr
Marcin Zwolski z białostockiego oddziału IPN, jeden z organizatorów.

Do Borzym przyjechali też członkowie rodziny Zbigniewa Rećki, m.in. wdowa po
nim Anna Wysibirska, która odznaczenia wojskowe męża przekazała białostockiemu
oddziałowi Instytutu Pamięci Narodowej. – Chcieliśmy pokazać młodym ludziom z
tej ziemi, że nie muszą szukać bohaterów walki o niepodległość gdzieś w dalekich
stronach Polski, że również tu blisko ich rodzinnych miejscowości żyli i
walczyli prawdziwi bohaterowie, tacy jak "Trzynastka" – tłumaczy dr Zwolski.
Jednym z punktów uroczystości rocznicowych w białostockiej siedzibie IPN była
promocja książki edukacyjnej. – Skierowaliśmy ją przede wszystkim do uczniów
podlaskich szkół. Aby mogli się z niej dowiedzieć, jak ciekawe i zaskakujące
były losy Zbigniewa Rećki, który młode życie poświęcił obronie wolności Polski –
mówi Tomasz Danilecki z białostockiego oddziału IPN. Do wydawnictwa dołączony
jest film dokumentalny opowiadający o życiu i walce podporucznika "Trzynastki".
Wdowa po bohaterze podziemia niepodległościowego prezentowała odznaczenia, które
jej mąż otrzymał w czasach walki i po śmierci. Jego wybitne zasługi doceniali
dowódcy, gdyż pomimo młodego wieku otrzymał Order Virtuti Militari, dwukrotnie
Krzyż Walecznych, a w 2009 roku pośmiertnie uhonorowano go Krzyżem Komandorskim
z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Na wniosek dyrektora oddziału IPN w
Białymstoku, Cezarego Kukly, władze Białegostoku postanowiły w czerwcu tego roku
nadać jednej z ulic miasta imię ppor. Zbigniewa Rećki.
Zbigniew Rećko urodził się w 1923 roku w Białymstoku. Po wybuchu wojny
przedostał się na teren Generalnej Guberni. Podczas ulicznej łapanki został
zatrzymany przez Niemców w Warszawie, a następnie wywieziony na roboty do
Rzeszy, z których udało mu się zbiec. Działalność konspiracyjną Rećko rozpoczął
w szeregach Bojowej Organizacji "Wschód", w której pełnił funkcję wywiadowcy.
Zasłynął przeprowadzeniem spektakularnej akcji. W nocy, 31 października 1942
roku samodzielnie wyprowadził z aresztu gestapo trzech członków sztabu i
łączniczkę Okręgu Armii Krajowej Białystok. Pod koniec 1942 roku wstąpił w
szeregi Armii Krajowej. Na początku lipca 1944 roku został mianowany szefem
Kedywu Okręgu AK Białystok. "Trzynastka" po wejściu Armii Czerwonej na tereny
wschodniej Polski nie złożył broni. Podczas jednej z potyczek 21 stycznia 1945
roku został ranny w płuco i zatrzymany przez Grupę Operacyjną NKWD-UB. Osadzono
go w Więzieniu Karno-Śledczym w Białymstoku i skazano na śmierć. Jak zwykle
okupantom nie udało się długo zatrzymać pod kluczem "Trzynastki", gdyż 9 maja
1945 roku zbiegł w zbiorowej ucieczce więźniów. Na przełomie 1945 i 1946 roku
podporucznik Rećko został mianowany adiutantem komendanta Okręgu Zrzeszenia
"Wolność i Niezawisłość" Białystok ppłk. Mariana Świtalskiego "Sulimy". Karabinu
"Trzynastka" nie wypuścił z rąk do końca. Śmierć przyszła 11 października 1946
roku. Zginął w nierównej walce z oddziałem MO. Jego zwłoki przewieziono do
Wysokiego Mazowieckiego, gdzie zostały wystawione na widok publiczny, a
następnie zakopane w bezimiennym grobie. W 1947 r., dzięki staraniom żony,
ekshumowano je i pochowano na cmentarzu w Kobylinie.

Adam Białous

drukuj