Projekt uchwały w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji w przedmiocie prawidłowości udzielania koncesji na nadawanie naziemnej telewizji cyfrowej

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia ………………………..

w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji w przedmiocie prawidłowości udzielania koncesji na nadawanie naziemnej telewizji cyfrowej (PROJEKT)

 

 

§ 1. Na podstawie art. 4 ust 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 roku o Najwyższej Izbie Kontroli (tekst jednolity Dz. U. Nr 227 z 2010 roku, poz. 1482 z późn. zm.) Sejm zleca Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenie kontroli Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w zakresie prawidłowości przyznawania przez Radę koncesji na nadawanie naziemnej telewizji cyfrowej. Sejm wyraża oczekiwanie, że Najwyższa Izba Kontroli zbada w szczególności legalność i rzetelność postępowania Rady w zakresie przyjmowania, rozpatrywania i rozstrzygania wniosków o udzielenie koncesji, zwracając w szczególności uwagę na prawidłowość kryteriów podejmowania decyzji oraz na przestrzeganie zasad równego, niedyskryminującego traktowania podmiotów ubiegających się o koncesję.

§ 2. Sejm oczekuje przedstawienia wyników powyższej kontroli w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od powzięcia niniejszej uchwały.

§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem powzięcia.

 

Uzasadnienie

 

Podjęte przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji w 2011 roku rozstrzygnięcia dotyczące przydzielania koncesji na nadawanie naziemnej telewizji cyfrowej wzbudziły wiele kontrowersji, głównie za sprawą nieuwzględnienia wniosku o przydział koncesji dla fundacji „Lux Veritatis”, będącej nadawcą Radia Maryja i Telewizji Trwam. Publicznie przedstawione zostały podejrzenia, że takie rozstrzygnięcie w odniesieniu do fundacji „Lux Veritatis” było umotywowane pozamerytorycznymi kryteriami politycznymi.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nie przedstawiła przekonywujących i uspokajających opinię publiczną wyjaśnień w tej sprawie. W związku z powyższym dla jednoznacznego i merytorycznego wyjaśnienia wątpliwości, a także dla zapewnienia rzetelności procesu koncesyjnego i dla uzyskania przez Sejm RP pełnej wiedzy o przebiegu tego procesu celowym jest zlecenie stosownej kontroli, którą przeprowadzić może tylko Najwyższa Izba Kontroli.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o NIK, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może być skontrolowana przez NIK w zakresie wykraczającym poza sprawy wykonania budżetu i gospodarki finansowej – tylko na zlecenie Sejmu. Z tego względu wnioskodawcy projektu uchwały wnioskują, by Sejm udzielił przedmiotowego zlecenia.

Wnioskodawcy zwracają uwagę, że proces koncesyjny w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji był już w przeszłości przedmiotem kontroli NIK na zlecenie Sejmu. Zlecenie takie wyraził Sejm III kadencji uchwałą z dnia 15 grudnia 1999 roku w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych organów w zakresie realizacji koncesji dla Radia Maryja. Kontrola ta została przeprowadzona, a jej wyniki przedstawione zostały w informacji NIK o wynikach kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych organów w zakresie realizacji koncesji dla Radia Maryja (informacja ta opublikowana została we wrześniu 2000 roku i była przedmiotem debaty w Sejmie RP 18 stycznia 2001 roku). Wspomniana kontrola wykazała szereg nieprawidłowości w traktowaniu Radia Maryja w zakresie realizacji przyznanej mu koncesji. NIK stwierdziła, że Radio Maryja było przez wiele lat dyskryminowane w przydziale częstotliwości radiowych i traktowane w nierówny (dyskryminujący) sposób w porównaniu z traktowaniem innych ogólnopolskich rozgłośni radiowych, mających charakter komercyjny.

Należy przypomnieć, że Sejm Rzeczypospolitej Polskiej po zapoznaniu się z wynikami kontroli NIK podjął uchwałę z dnia 26 kwietnia 2001 roku w sprawie nierównoprawnego traktowania nadawców radiowych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji w związku z realizacją koncesji radiowych.

Warto przypomnieć treść powyższej uchwały:

„Sejm Rzeczypospolitej Polskiej po zapoznaniu się z wynikami, dokonanej przez Najwyższą Izbę Kontroli w okresie od dnia 10 stycznia do dnia 31 marca 2000 r., kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych organów w zakresie realizacji koncesji dla Radia Maryja, stwierdza co następuje:

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, prowadząc proces koncesyjny – dotyczący sieci radiowych dla nadawców niepublicznych – podejmowała działania nie znajdujące podstaw w obowiązujących przepisach prawa, a nawet wskazujące na ich naruszenie.

 

Tego typu działania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wskazują na nierzetelne zachowa nie konstytucyjnego organu państwa, polegające w szczególności na:

* nieprzejrzystości kryteriów przyznawania częstotliwości,

* upolitycznieniu procesów koncesyjnych kosztem obowiązujących przepisów prawa, w tym zasady równości wobec prawa,

* dyskryminowaniu Radia Maryja przy jednoczesnym preferowaniu interesów pozostałych nadawców ogólnopolskich,

* podejmowaniu działań wywołujących – w pozaprawny sposób – fakty mające rzeczywisty wpływ na kształtowanie sieci radiowych, co w szczególności stwarzało obszar potencjalnego występowania zjawisk korupcyjnych,

* ignorowaniu obowiązującej procedury koncesyjnej i preferowaniu innych nadawców kosztem Radia Maryja.

 

W związku z takim stanowiskiem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stwierdza, iż nie mieści się ono w ogólnie przyjętych normach państwa praworządnego.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z głębokim zaniepokojeniem odnosi się do powyższej praktyki i wzywa Krajową Radę Radiofonii i Telewizji – zwłaszcza w obliczu nowych postępowań koncesyjnych – do podjęcia wszelkich działań w celu niezwłocznego usunięcia nierównej pozycji Radia Maryja w stosunku do pozostałych nadawców ogólnopolskich.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej domaga się zapewnienia Radiu Maryja statusu podmiotu równoprawnego z innymi rozgłośniami posiadającymi ogólnokrajowe koncesje, a licznym słuchaczom Radia Maryja możliwości odbioru programu zgodnie z zasadami wolności słowa i pluralizmu środków społecznego przekazu stanowiącymi fundament demokratycznego państwa prawa.”

Biorąc pod uwagę treść powyższej uchwały, opartej na bulwersujących wynikach kontroli NIK, można się obawiać, że podobna dyskryminacja może dotyczyć obecnie fundacji „Lux Veritatis” ubiegającej się o koncesję na nadawanie naziemnej telewizji cyfrowej. Obawa takiej dyskryminacji ma więc poważne podstawy i wzmacnia potrzebę pilnego przeprowadzenia stosownej kontroli NIK.

Wnioskodawcy uważają, że 6-miesięczny okres jest w pełni wystarczający na przeprowadzenie kontroli i wypełnienie wszelkich związanych z nią procedur umożliwiających publikację wyników kontroli.

Wnioskodawcy wskazują na potrzebę kontroli KRRiT, bo tylko w tym zakresie niezbędne jest zlecenie Sejmu, natomiast jeśli w toku kontroli wyłoni się potrzeba skontrolowania także innych instytucji publicznych, Izba może to uczynić z własnej inicjatywy.

Reasumując powyższe, wnioskodawcy wnoszą jak w konkluzji uchwały.