Piętnaste miejsce robi różnicę

Wbrew sugestiom Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Polska nie jest liderem
w Unii Europejskiej w efektywnym wykorzystaniu funduszy strukturalnych –
podkreślali prelegenci konferencji naukowej w Wyższej Szkole Kultury Społecznej
i Medialnej w Toruniu, którzy w sobotę debatowali na temat możliwości i efektów
wykorzystania funduszy UE w Polsce.

Konferencja zorganizowana po raz piąty przez Zakład Polityki Ekonomicznej WSKSiM
stanowi coroczne forum wymiany doświadczeń polityków, pracowników naukowych,
ekspertów i praktyków zaangażowanych w realizowanie projektów współfinansowanych
ze środków unijnych. Cztery lata doświadczeń z pozyskiwaniem środków UE w
perspektywie finansowej 2007-2013 to okres sprzyjający podsumowaniom działań
podjętych w Polsce zarówno na szczeblu rządowym, samorządowym, jak też w skali
mikro – z perspektywy polskich beneficjentów. Perspektywę makroekonomiczną i
porównania międzynarodowe dotyczące stanu wykorzystania funduszy UE w Polsce
przedstawiła poseł Izabela Kloc, wiceprzewodnicząca sejmowej Komisji Samorządu
Terytorialnego i Polityki Regionalnej, która wykazała, że Polska – mimo iż jest
największym beneficjentem funduszy strukturalnych w ujęciu kwotowym w Unii
Europejskiej i może otrzymać łącznie aż 67 mld euro z unijnej kasy – biorąc pod
uwagę dotychczasowy procent wykorzystania środków wśród krajów członkowskich,
jest dopiero na 15. miejscu. – Nie możemy więc wierzyć wypowiedziom minister
rozwoju regionalnego, która zapewnia nas, że Polska jest liderem w wykorzystaniu
funduszy europejskich – wyjaśniała poseł Izabela Kloc, wykazując, że dotąd nie
udało się zrealizować zakładanych w Narodowej Strategii Spójności wskaźników
jakościowo-ilościowych, np. dotyczących kilometrów wybudowanych autostrad czy
stopy bezrobocia. Do tej pory najlepiej Polska wykorzystuje fundusze
przeznaczone na realizację Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna (w 29,2
proc.), czyli na administrację i biurokrację, najgorzej jest z Programem
Infrastruktura i Środowisko (zaledwie 10,6 proc.). – Są priorytety praktycznie
wcale albo bardzo słabo realizowane: transport kolejowy, bezpieczeństwo
energetyczne, ochrona przeciwpowodziowa, gospodarka elektroniczna – podkreślała
prelegentka. Przemysław Lach i Mariusz Stefaniak – niezależni eksperci ds.
funduszy unijnych z Centrum im. Adama Smitha w Warszawie, zaprezentowali
przekrojową analizę korzyści z funduszy strukturalnych UE dla polskich
beneficjentów. Podkreślali oni, że środki te pochodzą również ze składki
członkowskiej wpłacanej przez Polskę do unijnej kasy. – Ich skuteczne
wykorzystanie jest więc naszym patriotycznym obowiązkiem – mówili eksperci.
Temat możliwości i efektów stosowania ewaluacji w projektach współfinansowanych
ze środków unijnych podjęła dr Małgorzata Wiśniewska. Natomiast dr Maciej
Wojtacki, kierownik Zakładu Współczesnej Myśli Społeczno-Politycznej w WSKSiM,
przybliżył zebranym w auli uczelni strategię rozwoju UE "Europa 2020" oraz
perspektywy pozyskiwania funduszy europejskich w Polsce w latach 2014-2020.
Tym, co wyróżnia debaty naukowe w środowisku toruńskiej uczelni, jest fundament
etyczny. O tym, że dotyczy on także ekonomii, przypomniał rektor WSKSiM o. dr
Krzysztof Bieliński, przywołując słowa Ojca Świętego Benedykta XVI, że
najważniejszym kryterium postępu gospodarczego jest dobro człowieka i jego
integralny rozwój. W skutecznym wykorzystaniu środków unijnych przez Polskę nie
chodzi więc jedynie o płaszczyznę kwot, wskaźników, procentów, ale o wymierne
efekty poprawy jakości życia dla polskich obywateli. A to zależy także od tego,
jakie będą przygotowywane w naszym kraju projekty. Przykłady takich "dobrych
praktyk" w wykorzystaniu funduszy unijnych prezentowali absolwenci toruńskiej
uczelni, którzy w swoim otoczeniu lokalnym realizują przedsięwzięcia
współfinansowane ze środków unijnych – Kornelia Gans, która wykorzystuje te
fundusze w działalności rolniczej, oraz s. Bożysława Tomczyk, nazaretanka, która
pozyskała środki unijne na rewitalizację zespołu klasztornego w Ostrzeszowie.

Sobotnia konferencja zainaugurowała kolejną, jedenastą już edycję
jednosemestralnych studiów podyplomowych Zasady wykorzystania funduszy unijnych
w WSKSiM, a do 15 marca trwa nabór na nowy kierunek studiów – Zarządzanie
projektami współfinansowanymi ze środków UE, skierowany do tych, którzy chcą
zostać specjalistami od zarządzania funduszami unijnymi.
 

Dorota Zbierzchowska, Toruń