Kalendarium życia o. Mariana Żelazka SVD
„Nie jest trudno być dobrym, wystarczy tylko chcieć!”
(O. Marian Żelazek SVD)
1918 – 30 stycznia urodził się Palędziu koło Poznania, z rodziców Stanisława i Stanisławy jako siódme
dziecko spośród 14 własnych oraz dwoje adoptowanych dzieci.
– 2 lutego, chrzest w Skórzewie.
1925 – początek nauki w miejscowej szkole podstawowej.
1926 – rodzina Żelazków przenosi się do Poznania.
1930 – Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu.
1932 – początek przygody ze Zgromadzeniem Słowa Bożego (Księża Werbiści, SVD – Societas Verbi Divini):
dalsza nauka w niższym seminarium duchownym, oficjalnie w Męskim Gimnazjum Księży Werbistów w Górnej Grupie
na Pomorzu.
1937 – 8 września, początek nowicjatu w Chludowie koło Poznania.
1938 – wrzesień, rozpoczęcie studiów filozoficznych.
1939 – 4 września, pierwsza profesja zakonna (pierwsze śluby zakonne).
1940 – 20 maja, absolutorium ze studiów filozoficznych.
– 22 maja, wywiezienie do Fortu VII w Poznaniu.
– 25 maja, obóz koncentracyjny w Dachau.
– 2 sierpnia, obóz koncentracyjny w Gusen.
1941 – 8 grudnia, powrót do obozu koncentracyjnego w Dachau.
1945 – 29 kwietnia, wyzwolenie obozu w Dachau przez armię USA.
– Cytat autobiograficzny o. Żelazka: „Jako kleryk w koncentracyjnym obozie Dachau – Gusen – Dachau,
w ciągu długich 5 lat („prawie już nie wierzę, że stąd wyjść mogę”), chciałem zawsze, choćby na czworakach,
wyjść z tego grobu obozowego i zostać misjonarzem. Ile razy jeden z moich kolegów seminaryjnych umarł w
obozie (z grupy 26 zginęło czternastu), biorąc ze sobą do obozowego krematorium niewypełnione pragnienie
zostania kapłanem-misjonarzem, stawałem się jakby spadkobiercą i jego powołania”.
– Z Chrystusem do zmartwychwstania. Dachau 1945, ss. 32. Rękopis sporządzony przez Mariana Żelazka w
obozie, nt. Ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego wkrótce po jego śmierci (+ 23 lutego 1945). 7 czerwca
1999 roku ks. S. W. Frelichowski został w Toruniu ogłoszony błogosławionym męczennikiem, między innymi w
oparciu o dokument sporządzony przez o. Żelazka.
– od listopada, studia teologiczne na Uniwersytecie Anselmianum w Rzymie.
1948 – 8 września, śluby wieczyste.
– 18 września, święcenia kapłańskie w Rzymie po trzecim roku teologii.
1949 – zakończenie studiów w Rzymie. Miesiąc pobytu w Polsce (po dziewięciu latach), prymicje w
Poznaniu.
– rok pracy wśród polskich uchodźców w Bagnoli koło Neapolu.
1950 – 3 marca Genua, wyjazd holenderskim statkiem handlowym „Laurenskerk” na misje do Sambalpur w Indiach w
stanie Orissa;
– 21 marca, Bombaj.
– 4 kwietnia, początek misji wśród Adibasów, pierwotnych szczepów.
1951 – dyrektor szkoły podstawowej i jedynego w okręgu gimnazjum (niższe seminarium) w Hamirpur.
1964 – Kesramal, inspektor wszystkich szkół katolickich (171) w misji Sambalpur.
1968 – proboszcz nowej placówki misyjnej w Bondamunda z pięcioma stacjami; otwarcie sanktuarium MB
Częstochowskiej.
1975 – 1 czerwca, początek pracy w świętym hinduistycznym mieście Puri nad Zatoką Bengalską.
1980 – Film – Video: Tak niewiele potrzeba do radości. (Indie – o. Marian Żelazek). Twórca filmu: o. Feliks
Poćwiardowski SVD.
1981 – Bernard Bona SVD, Garść ryżu, Płockie Wydawnictwo Diecezjalne, 1981, passim.
1985 – 11 grudnia, konsekracja Kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP w Puri, z wyposażeniem z ceramiki
artystki Janiny M. Karczewskiej-Koniecznej z Gdańska. (Zob. Janina Karczewska, Wyposażenie świątyni
katolickiej Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Puri (Indie). Wstęp i komentarz ks. Marek
Starowieyski; redaktor Eugeniusz Śliwka SVD. Wydawca: Referat Misyjny Seminarium Duchownego Księży
Werbistów, Pieniężno 1989).
– inauguracja Centrum Poszukiwania Prawdy z biblioteką chrześcijańską do dialogu z hinduizmem.
1987 – film dokumentalny Anny Pietraszek pt. „Misja”.
1988 – otwarcie schroniska dla bezdomnych trędowatych – „Dharamszala”.
– Jerzy Krasicki, W świętym mieście Puri. Verbinum – Wydawnictwo Księży werbistów, Warszawa 1988.
– O. Marian Żelazek SVD misjonarz w Indiach. Broszura wydana przez: Referat Misyjny Seminarium Duchownego
Księży Werbistów, Pieniężno 1988, ss. 12.
1989 – listopad, „Korunalaya – Cottage of love and mercy”, szpitalik przeznaczony dla chorych trędowatych w
krytycznym stanie.
1991 – rezygnacja z funkcji proboszcza. O. Żelazek staje się „bonopasi” czyli pustelnikiem w aśramie; nadal
opiekuje się wioską trędowatych.
1993 – F. Arnold i in., Na drogach Adwentu. Verbinum – Wydawnictwo Księży Werbistów, Warszawa 1993. (Książka
wydana celem wsparcia działalności o. Mariana Żelazka SVD).
1998 – Złoty Jubileusz Kapłaństwa.
– Poznań 16-24 czerwca, Centrum Kultury „Zamek”: „Na Indyjskiej Ziemi”… 48 lat życia pośród
Adibasów i trędowatych. Wystawa fotograficzna z okazji 80-tych urodzin i 50-lecia kapłaństwa Wielkopolanina
Ojca Mariana Żelazka SVD misjonarza z Indii. Wystawę przygotowała Fundacja Pomocy Humanitarnej „Redemptoris
Missio”.
– 22 czerwca, aula Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, nadanie medalu „Tym, którzy czynią
dobro” przez Fundację Pomocy Humanitarnej „Redemptoris Missio”.
– 4 września, wystawa fotograficzna pt. „Misjonarz trędowatych – Ojciec Marian Żelazek SVD” zorganizowana
przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” w Domu Polonii w Warszawie, ul. Krakowskie Przedmieście 64.
– Medal „Bóg Zapłać” nadany przez miesięcznik Powściągliwość i Praca, wydawany przez Księży
Michalitów.
– Dwa filmy dokumentalne Anny Pietraszek: Głód miłości (30 min.) i Ambasador trędowatych (15 min.)
– Wanda Kocięcka, o. Henryk Kałuża SVD, „Namaste”, Ojccze Marianie! Z okazji 50-lecia kapłaństwa i
pracy misyjnej o. Mariana Żelazka SVD, Nysa-Chludowo 1998.
2000 – Marian Żelazek SVD, Indie moja miłość. Moja druga Ojczyzna. Pięćdziesiąt lat pracy dla Chrystusa i
Jego braci Hindusów. [Listy z Indii]. Redakcja Eugeniusz Śliwka SVD, Pieniężno 2000.
– Jerzy Krasicki, Andrzej Sujka, Drogami miłosierdzia. 50 lat posługi misyjnej ojca Mariana Żelazka
SVD. Verbinum – Wydawnictwo Księży Werbistów, Warszawa 2000.
– 9 kwietnia, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, wręczony przez Ambasadora RP w Indiach.
Postanowienie Prezydenta RP z dnia 27 kwietnia 1999.
– 3 października, Medal im. Karola Marcinkowskiego przyznany przez Akademię Medyczną w Poznaniu za
zasługi w niesieniu pomocy charytatywnej i medycznej trędowatym.
– 12 listopada, Indie. KHRIST JAYANTI – 2000. Millenium Celebration Certificate of Merit. This
Certificate of Merit is hereby awarded to Rev. Fr. Marianus Zelazek SVD of Catholic Diocese of Rourkela, in
recognition of Spectacular Contribution as Hedmaster, 1952-63 in futherance of the cause of the Holy Church,
on the occasion of Khrist Jayanti – 2000 Celebration, this Twelfth Day of November Two Thousand Year of the
Lord.
– Październik, Misjonarz [niemal w całości poświęcony o. Marianowi].
– Reportaż Redakcji Katolickiej Boże Narodzenie w wiosce trędowatych, zrealizowany przez Annę
Pietraszek.
2001 – 26 maja, stacja telewizyjna BBC nadała 45 minutowy film dokumentalny: Nowe oblicze trądu, w którym
między innymi została ukazana praca o. Żelazka w Puri.
2002 – 9 stycznia, Bursztynowy Order Kwiatu Lotosu z Krzyżem za zasługi dla Dzieła Misyjnego, nadany przez
Fundację Misyjno-Charytatywną Księży Werbistów im. Bł. Józefa z Szantungu w Pieniężnie.
– 30 stycznia, w Światowy Dzień Trędowatych, w Sali Kongresowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie,
zorganizowano koncert charytatywny pt. „Dotknij i zrozum. Poznańskie Słowiki śpiewają dla trędowatych”.
Organizatorami koncertu byli: Ruch Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata – Maitri oraz Stowarzyszenie
Wymiany i Pojednania parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Celem koncertu była między innymi ośrodków
walki z trądem założonych i prowadzonych przez Polaków, zbiórka funduszy na rozbudowę szkoły integracyjnej w
Puri oraz promocja osoby o. Mariana Żelazka SVD kandydata do Pokojowej Nagrody Nobla. Sekretarzem Komitetu
Inicjującego Nominację o. Żelazka do Pokojowej Nagrody Nobla jest dr Jacek Wójcik. [Pokojową Nagrodę Nobla
za rok 2002 otrzymał były prezydent USA Jimmy Carter. Ojciec Marian Żelazek był drugim w kolejności spośród
setki innych kandydatów].
– 14 czerwca. Podczas Ogólnopolskiego Kongresu Misyjnego w Gdańsku otwarto wystawę poświęconą pracy
misyjnej o. Mariana Żelazka.
– 15 czerwca: „Zespołowi Szkół w Chludowie koło Poznania nadaje się imię misjonarza za Zgromadzenia Ojców
Werbistów, „Ojca Mariana Żelazka”.
– 3 sierpnia, w Sali Pompejańskiej Pałacu Biskupiego w Poznaniu, wręczenie statuetki „Złotego Hipolita”
oraz Dyplomu Honorowego „Wybitnej Osobistości Pracy Organicznej”, nadane przez Powiat Poznański i
Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego.
– 2 września, Dyplom za wybitne zasługi dla promocji Polski w świecie w 2001 roku wręczył Minister Spraw
Zagranicznych RP Włodzimierz Cimoszewicz.
– 12 grudnia, Komitet Nagrody im. Św. Brata Alberta Adama Chmielowskiego, w ramach XXVII edycji nagrody
przyznaje ją o. Marianowi Żelazkowi „za szczególne poświęcenia służbie miłosierdzia chrześcijańskiego wobec
trędowatych w Indiach”.
– Szpital pod niebem. Rozmowy z ojcem Marianem Żelazkiem SVD. Rozmowy przeprowadziła Anna T. Pietraszek.
Verbinum – Wydawnictwo Księży Werbistów, Warszawa 2002.
– Film Anny Pietraszek, Aszirbado Ojca Mariana Żelazka (20 min.).
– Misjonarz. Numer specjalny.
2003 – 10-12 stycznia, Dyplom Rotary International Dystryk 3260 Konferencji Nadziei i Miłości, za pracę
wśród dotkniętych chorobą Hansena. Podpisał gubernator Aswini Kar.
– 26 stycznia, Indie. Bharati Foundation Trust Bhubaneswar Confers Bharati Samman to the eminent Missionary
Father Marian on Republic Day 2003 for his dedication to missionary of charity @ outstanding contributions
to social service @ care of leprosy patients at Puri for over 60 years.
– 28 stycznia, pamiątkowa plakietka: Silver City Award 2002, ze srebrnym gołąbkiem. Bubaneswar, 28.01.2003.
– 5 marca, The „Xavier Labour Relation Institute of Jamshedpur” awardet to Fr. Marian, the Sir Jehangira
Ghandy for Industrial and Social Peace [ za rok 2003]. He was awarded with a Gold Medal and a Citation.
[Pismo dyrektora Fr. Thomas P.D., SJ, pierwszego prezesa Dr. J. J. Irani, podkreślający szczególną rolę i
wyjątkowe zasługi dla trędowatych polskiego misjonarza. Jamshedpur, 5 marca 2003].
– 15 kwietnia, TVP 1, godz. 11.00, film dokumentalny: „Misjonarz”. Realizacja: Ryszard Piasek i Zespół
Filmowy Videonik. Patronat: Fundacja Pomocy Humanitarnej „Redemptoris Missio”, Komisja Episkopatu Polski ds.
Misji.
– 3 maja, Dyplom Honorowy „Kawalera Orderu Polonia Mater Nostra Est”, przyznany przez Społeczną Fundację
Pamięci Narodu Polskiego, za szczególne zasługi dla Narodu i Państwa Polskiego w dziedzinie historii,
kultury, oświaty i wychowania oraz postaw i działań patriotycznych.
– 14 czerwca, odznaczony orderem „Ecce Homo”, za przeżywanie życia w jego pełni, za poświęcenie się, by inni
ludzie żyli w sposób możliwie najlepszy, za miłość i rozsiewanie radości, nadany przez Ośrodek Rehabilitacji
Dzieci Niepełnosprawnych w Tomaszowie Mazowieckim.
– 15 sierpnia, Dyplom medalu SERCE DLA SERC w dziedzinie ekumenizmu podpisany w imieniu Kapituły przez
Andrzeja Szałacha, Lublin 15.08.2003, w Uroczystość Matki Bożej Wniebowziętej.
– 15 września, Kapituła Honorowej Odznaki Ośrodka Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych w Tomaszowie
Mazowieckim nadała Złotą odznakę „Serce Dziecka”, za charytatywną działalność na rzecz potrzebujących
dzieci.
– Dyplom, National Istitute of Social Work and Social Sciences, z roku 2003 za wybitne zasługi z
młodzieżą dystryktu Sundargarh, a następnie w aszramie Baliapanda z chorymi na trąd. Podpisał Radhakant
Nayak.
2004 – 10 czerwca, film w TVP 2: „Wyklęci przez bogów”.
– Fundacja „Dzieło Nowego Tysiąclecia” powiadomiła, że o. Marian Żelazek został nominowany do Nagrody
TOTUS za rok 2004 w kategorii „Promocja człowieka, praca charytatywna i edukacyjno-wychowawcza”. Nominacja
do nagrody podpisana przez Prymasa Józefa Glempa 9 października 2004.
– Jolanta Agnieszka Dominiak, Metoda misyjna o. Mariana Żelazka w Indiach. Praca magisterska, UKSW
Warszawa 2004(?).
2005 – 18 stycznia, Honorowe Obywatelstwo Poznania. Poznań „wyraża wdzięczność, uznanie i głęboki szacunek
za wybitnie humanitarną działalność, podporządkowaną wartości życia ludzkiego i godności człowieka oraz
pomocy chorym, ubogim, w szczególności trędowatym w Indiach”.
– 22 kwietnia – 15 czerwca, Muzeum Misyjno-Etnograficzne Księży Werbistów w Pieniężnie: Na Indyjskiej
Ziemi. [Broszura, redakcja o. Wiesław Dudar SVD, między innymi: Kalendarium życia o. Mariana Żelazka SVD,
nominowanego do Pokojowej Nagrody Nobla za rok 2002]. – Wystawa ze zbiorów Fundacji Pomocy Humanitarnej
„Redemptoris Missio” i Muzeum w Pieniężnie.
– 18-21 maja, Dom Studencki nr 2 Akademii Medycznej w Lublinie, wystawa fotografii „Na Indyjskiej Ziemi”
przedstawiająca pracę o. Mariana Żelazka SVD wśród trędowatych.
– 17 czerwca, Galeria Azjatycka ul. Freta 5 w Warszawie, otwarcie wystawy: „Ojciec Marian Żelazek SVD
– polski kandydat do Pokojowej Nagrody Nobla”, zorganizowana przez Muzeum Azji i Pacyfiku pod honorowym
patronatem Nuncjusza Apostolskiego w Polsce Arcybiskupa Józefa Kowalczyka.
– 29 czerwca: The Neelachakra Socio-Culteral Organization honoured Fr. Marian Zelazek, SVD with it
prestigious award „Neelachakra” – consisting of citation and a beautiful bronze model of the „Neelachakra”
on top of Jaganath Temple, for his well recognized service to the leprosy affected people of Puri fore the
last 30 years.
– 16 -17 września, Wystawa Śladami Ojca Żelazka, Dom Misyjny św. Krzyża w Nysie.
– 22 października – 29 listopada, Wystawa O. Marian Żelazek – na indyjskiej ziemi, Muzeum w
Grudziądzu.
– 27.10.2005 – 28.02.2006, Wystawa Ojciec Marian Żelazek SVD – polski kandydat do Pokojowej Nagrody
Nobla, Muzeum Okręgowe w Koninie, Zamek – Gosłowice
– 6 grudnia: Fr. Marian was awarded the prestigious „Dr. Radanath Rath Seva Samman Award” for his
selfless and committed service to the leprosy patients of Puri. The award consisted of garlanding with a
shawl, a certificate and Rs. 10.000.
– Hanna Włodarczyk, oprac., Ojciec trędowatych. O Ojcu Marianie Żelazku. Grudziądz 2005, ss. 86,
broszura, [zawierająca między innymi katalog stron internetowych i prasowych o. Marianie Żelazku SVD, s.
73-83]. Broszura została wydana jako pomoc dla dzieci i młodzieży, celem przygotowania się do konkursu pt.
Ojciec Marian Żelazek – opiekun trędowatych. Organizatorami konkursu byli: Grudziądzkie Centrum Caritas,
Referat Misyjny Księży Werbistów w Pieniężnie, Wydział Katechetyczny Diecezji Toruńskiej i Zespół Szkół
Ogólnokształcących nr 5 w Grudziądzu.
– Medal „Dobro Rzeczypospolitej najwyższym prawem” nadany przez Senat RP.
– W 2005 roku O. Marian Żelazek SVD otrzymał prestiżową i wysoko cenioną w Indiach Nagrodę Sergio
D Mello, dla swych trędowatych i biednych w Puri. Za: Arnoldus Nota [SVD], march 2006, p. 4.
2006 – 21 stycznia: Spełniło się marzenie o. Mariana Żelazka. Tego dnia po latach zabiegów i starań zostało
otworzone i poświęcone przez arcybiskupa Raphaela Cheenatha SVD z Archidiecezji Cuttack-Bhubaneswar, w
obecności Nuncjusza Apostolskiego z New Delhi, ojca generała Antoniego Pernii SVD z Rzymu, ojca prowincjała
Ireneusza z Polski, licznych współbraci, sióstr zakonnych, protestanckiego pastora, hinduistycznego guru,
wielu katolików, hinduistów, islamitów, młodzieży ze szkoły Beatrix prowadzonej przez o. Mariana, przyjaciół
z Włoch i Polski (Anna T. Pietraszek TVP, o. Feliks Kubicz SVD) – Centrum Duchowości św. Arnolda czyli
pustelnia w stylu indyjskich aśramów.
– 14 kwietnia: „Znany misjonarz o. Marian Żelazek i hinduistyczny kapłan Bitarchha Madhusudhana Mahapatra
Sebajat otrzymują Nagrodę Braterstwa 2006. Nagroda jest jednorazowa, a jej wysokość – 4,5 mln zł – jest
równa Pokojowej Nagrodzie Nobla”. Za: Biuletyn Informacyjny Biura Prasowego Konferencji Episkopatu Polski,
14.02.2006, s. 3.
– 28 kwietnia, Wystawa Ojciec Marian Żelazek SVD – polski kandydat do Pokojowej Nagrody Nobla, Muzeum w
Bielsku Podlaskim Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, Muzeum Azji i Pacyfiku oraz Muzeum
Misyjno-Etnograficzne w Pieniężnie.
– 30 kwietnia, w niedzielę w Puri, około godziny 14.00 po uroczystej sumie i wspólnotowym obiedzie o.
Marian Żelazek oddał swe bogate życie Bogu, jak przystało na dobrego pracownika Winnicy Pańskiej, „w
marszu”, podczas przejścia z sali przyjęć do parkingu. Ci, którym dotąd służył jak prawdziwy Samarytanin,
zanieśli go na swych trędowatych rękach do ambulatorium, gdzie po 20 minutach oddał Bogu ducha.
– Pod wieczór ciało śp. o. Mariana zostało wystawione w wybudowanym przez siebie kościele pod
wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP w Puri, by chorzy i przyjaciele mogli go pożegnać. Następnie
przywieziono jego trumnę do siedziby Wschodniej Prowincji SVD w Jharsuguda, gdzie znajduje się cmentarz
misjonarzy-werbistów.
– 2 maja pogrzeb w Jharsuguda. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył wychowanek o. Mariana,
Arcybiskup Raphael Cheenath SVD z Cuttack-Bhubaneswar.
Zaraz po śmierci zaczęto nazywać o. Mariana Man of God, Bapa [Father] of Poor in Puri, Błogosławiony,
Wielki Święty – Santo subito!
Zestawił: Alfons Labudda SVD